Dit boek verhaalt op een dramatische wijze hoe tientallen geheime agenten opgepakt werden en vele omkwamen in de concentratiekampen.
Het als een roman gebracht verhaal, vormt een klein stukje van een legpuzzel, waarvan de oplossing wel nooit gevonden zal
worden. Niemand zal ooit het fijne weten, want in 1948 brandde de Britse archieven over de 'Dutch Section' totaal af.
Toeval?
Het
Englandspiel was een spionage spel tussen de Engelse SOE en de Duitse contra-spionage diensten tijdens
de Tweede Wereldoorlog waarbij tientallen geheim-agenten de dood vonden. Op 6 maart 1942 nam de Duitse
contra-spionagedienst twee SOE-agenten,
Huub G. Lauwers en
Thijs Taconis, gevangen, die
vanuit Engeland in Nederland gedropt waren. Huub Lauwers was tijdens de inval net bezig berichten naar Engeland te seinen.
Lauwers werd door de Duitsers zwaar mishandeld en gefolterd en uiteindelijk stemde hij er in toe om onder hun controle
het radio-contact met Engeland verder te zetten. Het
Englandspiel kon beginnen.
Lauwers die een harde training in Engeland had gehad, deed wat hem in Engeland gezegd was wat hij in zo'n situatie moest
doen: hij maakte in al zijn boodschappen om de zestiende letter voortdurend dezelfde fout. Lauwers hield zich strikt aan
zijn opdracht, maar tot zijn grote ontzetting bleven de geheim-agenten en munitie-droppingen toekomen. De Duitsers
stonden deze agenten allemaal en droppings allemaal op te vangen toen deze in Nederland aankwamen. Lauwers verzond in zijn
wanhoop zelfs twee duidelijke waarschuwingen, maar Londen reageerde om 'onverklaarbare' redenen niet.
Het lugubere spel tussen de Abwehr, met de verantwoordelijke Duitse officieren majoor
Hermann Giskes en Rauterman
Joseph Schreieder, en de Engelse
Special Operations Executive duurde bijna 21 maanden. Pas
wanneer de verzetstrijders Ubbink en Dourlein de Britten weten te overtuigen, nadat ze op 31 augustus 1943 het bezette Nederland
konden ontvluchten, houdt het Englandspiel ermee op. Op 1 april 1944 neemt het hoofd van de Duitse Abwehr in
Nederland Hermann Giskes zelf plaats achter de zendapparatuur en maakt de Engelsen duidelijk dat de zender al geruime
tijd in Duitse handen is.
Het hoofd van de Duitse Abwehr in Nederland: Hermann Giskes
Dit Englandspiel, dat eerder een Deutschlandspiel (Germanygame) bleek te zijn, leverde de Duitsers een aanzienlijke 'buit'
op. In totaal hebben de Duitsers 500.000 stuks munitie, 12 vliegtuigen, 15.000 kilo springstof, 5000 pistolen,
3000 machinepistolen, 2000 handgranaten, 300 machinegeweren en 75 zenders in handen gekregen.
Van de uit Engeland 61 gedropte agenten bleken er 51 te zijn afgevoerd naar het concentratiekamp van Mauthausen.
Elf agenten verdwenen onderweg en werden als vermist opgegeven. Eén agent overleed tijdens een dropping. Twee agenten
ontsnapten, twee agenten werden in Haaren gefusilleerd, één overleed door uitputting vlak na de oorlog en vier keerden
uiteindelijk terug naar Nederland.
Het Englandspiel is tot op heden één van de best bewaarde geheimen van de Tweede Wereldoorlog en het is tevens een van de zwartste
bladzijden uit de Nederlandse geschiedenis. Nog steeds is het niet helemaal duidelijk of het Englandspiel een spionage spel was
van de Duitsers of van de Engelsen. Eén versie is dat het een desinformatietactiek was die tot doel had de Duitsers te
doen geloven dat een landing van de geallieerde strijdkrachten in de Lage Landen werd voorbereid, om aldus te verhullen
dat in werkelijkheid de geallieerden hun landing in het Franse Normandië voorbereidden!
Daarom zou Londen tientallen geheim-agenten boven Nederland gedropt en opgeofferd hebben om deze misleiding geloofwaardig
te houden. Steevast vielen ze via het geïnfiltreerde verzet in handen van de vijand. Gefolterd bevestigden ze de plannen
voor een landing in Nederland of België. Indien deze versie ooit bewaarheid wordt, is ook dàn hun offer niet
tevergeefs geweest, want door dit misleidende manoeuvre, werden wellicht duizenden levens gered en kon de echte èn succesvolle
landing zoals lang voordien gepland doorgaan, en dat op een landingsplaats waar de Duitsers het helemaal niet hadden
verwacht: onder de codenaam
Operation Overlord vond de landing plaats op de kusten van het Franse
Normandië op 6 juni 1944...
Geheime opdrachten en missies tijdens WOII
Lees ook deze boekbesprekingen op Verzet.org:
• De bezetter bespied. De Nederlandse Geheime Inlichtingendienst in de Tweede Wereldoorlog (Frank Visser)
• Dossier Nordpol. Het Englandspiel onder de loep (Jo Wolters)
• Englandspiel ontmaskerd. Schijnstoot op Nederland en België 1942-1944 (Pieter Hans Hoets)
• Het Double-cross systeem. Misleiding in de Tweede Wereldoorlog (John C. Masterman)
• De 48 doden. Het drama van het Englandspiel (Philippe Ganier-Raymond)
• De zaak Antonius van der Waals (Frank Visser)
• De verrader. Leven en dood van Anton van der Waals (Auke Kok)
• Spionne in het Derde rijk. Een Vlaamse vrouw in het verzet (Maria De Meersman)
• Het spel van de vossen (Ladislas Farago)
• Gevaarlijke opdrachten en geheime missies. Deel 1 en 2 (div. auteurs, samenstelling Reader's Digest)
• Operatie Pierre-Jacques. Geheim agent, commando en gevangene van de Gestapo, 1940-1945 (Guido Zembsch Schreve en Eddy de Roever)
• Agent van de Zwitserse weg. Het levensverhaal van Jan van Borssum Buisman (Marc Couwenbergh)
• Gedropt bij maanlicht. Geheim agent in nazi-Brussel (Jacques Doneux)
• Wachten op de maan van mei. Albert Mélot en Albert Wouters (Marc Verschooris)
• Over 'Gastons oorlog'. Het ware verhaal van een omstreden verzetsman (Hilde Eynikel)
• Spionnen Agenten Soldaten. Geheime commando's in de Tweede Wereldoorlog (Janusz Piekalkiewicz)
• In dienst van hunne majesteiten. De geheime geschiedenis van de Belgen te Londen (G. de Lovinfosse)
• Geheime Oorlog 40/45 - De Inlichtings- en Actiediensten in België (F. Strubbe)
• Het Grote Spel - De memoires van de chef van het Rode Orkest (Leopold Trepper)
• Die Rote Kapelle - De geschiedenis van het Rode Orkest (Gilles Perrault)
• De gewetenloze spion. Prosper Dezitter, de Nr. 1 van de Duitse Contraspionage 1940-1944 (Gabriel Verbeke)
