"
Ik kende die madam niet die me na de Burgeroorlog vanuit Spanje was komen opzoeken. Mijn moeder. Ik
wilde naar mijn mama, zoals ik mijn pleegmoeder altijd ben blijven noemen." Dat zegt Carlos Pascual Madorran. Hij was
vier jaar oud toen hij naar België kwam en is hier gebleven.
Tijdens de Spaanse Burgeroorlog werden 32.000 kinderen naar het buitenland geëvacueerd. Daarvan kwamen er vijfduizend in België
terecht. Kleuters en lagere-schoolkinderen. Ze woonden bij pleeggezinnen in Gent, Mechelen, Brussel en Luik. Nu zijn het zeventigers
en tachtigers. Hoe is het hen later vergaan? Welke impact had de oorlog? De oorlogskinderen, niños de la guerra, vertellen.
Toen Angel Mugica Gonzalez na elf jaar zijn moeder terugzag, wou ze hem aan de borst leggen. In haar ogen was hij nog de kleuter van wie ze ooit afscheid had genomen. Een ander vluchtelingenkind was José Betolaza Larrea. Toen hij na een verblijf van drie jaar in België naar Spanje terugkeerde, was zijn moeder spoorloos verdwenen. José leefde als straatjongen in Spanje, zonder huis of thuis.
Zoals Angel en José waren er duizenden niños. Kinderen op de vlucht voor het geweld van de Spaanse Burgeroorlog. Hun ouders konden niet vermoeden dat de scheiding jaren zou duren. België ving ongeveer 5.000 niños op. In twee golven: in 1937 en 1939. In Gent, Mechelen en Leuven, Brussel en Luik. De meesten van hen kwamen uit het Baskenland. Ze vervreemdden soms van hun familie, werden Belg. Maar andere kinderen keerden terug. Allemaal zochten ze nieuwe kansen en geluk, al dragen ze de Spaanse Burgeroorlog vandaag nog met zich mee.
Niños van toen treden in dit boek uit de anonimiteit. Angel Mugica Gonzalez, Ester Arocena Torrecilla, José Larrea Betolaza, Abundio Larrea Betolaza, Tomasa Cabrito, Celia Vados Gordo, Remigio Telleria Garmendia, Juana Carpintero Rodiguez, Lubi De Coninck, François Santin en Carlos Pascual Madorran. Wat is er van hen geworden? Heeft het leven hen toegelachen? Hebben zij kinderen en kleinkinderen? Hun gezamenlijke verhaal wordt een boek dat vooroordelen over vluchte(linge)n mooi-menselijk wegwerkt.
Afbeelding hiernaast: Franstalige uitgave 'Shalom Libertad' uit 1991 door Arno Lustiger over de strijd van de Joden aan de zijde van de Interbrigades
tijdens de Spaanse Burgeroorlog (1936-1939)
