Op 3 augustus 1914 is Edith Cavell weer present te Brussel. Haar verpleegsterschool gaat van dan af als hospitaal voor het Rode Kruis functioneren. Zij weigert onderscheid te maken tussen de nationaliteiten en verpleegt er naast Belgische, Britse en Franse gewonde soldaten eveneens -en met evenveel zorg- Duitse slachtoffers van Den Grooten Oorlog. Wanneer Brussel veroverd wordt door het Duitse leger vestigen de Duitsers hun hospitaal in het Koninklijk Paleis en worden 60 Engelse verpleegsters terug naar huis gezonden. Enkel Edith Cavell en haar rechterhand, Mevrouw Wilkins, blijven op post in de verpleegstersschool.

Aanvankelijk is de Duitse opmars erg succesvol en dwingen de Engelse en Franse legers zich terug te trekken uit Mons (Bergen), waarbij vele eenheden worden ingesloten. In de herfst van 1914 worden zo twee gestrande Engelse soldaten, waarvan één ernstig gewond was, opgenomen in Edith's opleidingsschool voor verpleegsters. Aldus plaatste Edith zich voor een moreel dilemma. Als beschermd medewerkster van het Rode Kruis diende ze zich neutraal op te stellen. Naar net zoals Dietrich Bonhoeffer in de volgende oorlog, was ze bereid haar geweten opzij te zetten en zich ten dienste te stellen van haar landgenoten. Voor haar was de opvang, de zorg voor en het wegsmokkelen van oorlogsvluchtelingen als een humanitaire daad, even belangrijk als de ziekenzorg.

Zij slaagt erin de twee soldaten twee weken lang te verbergen en helpt hen nadien over de grens ontsnappen waar ze hen nog wat geld toestopt om thuis te raken. Andere soldaten vonden weldra hun weg naar het opleidingsinstituut van Edith en zullen dankzij haar en haar medewerkers later ontkomen naar het neutrale Nederland. Een Engelse soldaat uit Norfolk van het 1ste Bataljon van het Norwich Regiment herkende op een foto in haar kantoor, de kathedraal van Norwich; Edith was altijd erg opgetogen als ze iemand opving die afkomstig was uit haar geboorteplaats Norwich; en ze verzocht soldaat Arthur Wood om haar bijbel en enkele brieven voor haar moeder mee naar Engeland te nemen.

Zo groeide op enkele maanden een compleet ondergrondse reddingslijn, die Engelse en Franse soldaten hielp ontsnappen naar hun thuislanden en Belgen naar Nederland. Het ontsnappingsnet kreeg dra hulp uit de hele streek, onder hen twee andere beroemde verzetsvrouwen, de française Louise Thuliez (1881-1966) en mevrouw Moriamé, die op hun beurt de hulp inriepen van de prinsen de Croy op hun kasteel gelegen te Bellignies nabij Mons net over de Frans-Belgische grens. Prinses Marie-Elisabeth de Croy (1875-1968) werd dra een spilfiguur in de organisatie. Voordien waren dichtbij het kasteel dertien Engelse soldaten die zich verborgen hielden in een Belgische boerderij, ontdekt door de Duitsers en werden zij meteen na hun arrestatie gefusiljeerd. Dit maakte zoveel indruk op de prinses dat zij besloot niet onverschillig te blijven toekijken. Samen met haar man, haar grootmoeder en haar broer Reginald de Croy (1878-1968), leidde zij het ontsnappingsnetwerk vanuit het kasteel van Bellignies (het paswoord was 'Yorc' - Croy achterstevoren gespeld), en werd aldus het kasteel de facto een opvangplaats voor ontsnapte geallieerde soldaten.

Tegen november 1914 zat het kasteel eivol en was de toestand zodanig onhoudbaar geworden dat de prinses en haar medewerk(st)ers de soldaten ervan trachten te overtuigen zich over te geven aan de Duitsers, die intussen het Rode Kruis-hospitaal in de omgeving van het kasteel hadden overgenomen. Op dat ogenblik vernamen ze dat de familie de Belleville van Montignies in de Borinage verscheidene Britse soldaten had overgebracht naar het instituut van Cavell. Jeanne de Belleville nam contact op met de prinsen de Croy en ze besloten om samen een vluchtroute uit te werken. Louise Thuliez zou de mannen overbrengen naar het kasteel van Bellignies maar in werkelijkheid begeleidde ze hen tot in Brussel. Daar werd ze geholpen door andere verzetsvrouwen zoals ondermeer mevrouw Nelis-Calmon, Marie de Lichtervelde en mejuffer Dutilleul.

Andere vluchtroutes werden georganiseerd door Philippe Baucq(1880-1915), een architect. Valse paspoorten werden op het kasteel van Bellignies in elkaar geflanst, prinses Marie de Croy nam zelf de foto's voor de passen, terwijl haar man handtekeningen en stempels vervalste. Louise Thuliez, die onder verschillende schuilnamen opereerde zoals juffrouw Martin of mevrouw Lejeune, loodste de vluchtelingen veilig en wel door naar andere onderduikadressen via ondermeer ingenieur Capiau uit Mons of via Jeanne de Belleville. Vandaar werden de vluchtelingen dan weer in groepjes ondergebracht bij architect Philippe Baucq, bij apothekerdrogist Severin, of ondergebracht in Edith Cavell's opleidingsschool. Andere onderduikers vonden tijdelijk onderdak bij mevrouw Ladurière-Tellier en Marie Libiez-Dubuisson te Brussel. Een andere helpster van Edith was Ada Doherty, een vrouw van Ierse afkomst die door haar huwelijk met Mr. Bodart Belg was geworden. Ada verborg vanaf mei 1915 vierenendertig geallieerde soldaten en Franse jongemannen bij haar thuis.

Deze organisatie zal bijna een jaar blijven voortbestaan, dit ondanks de grote risico's die eraan verbonden waren want zij, die betrapt werden door de Duitsers op het verbergen van soldaten, werden standrechterlijk en zonder pardon doodgeschoten. Mede door de hulp van Edith slaagde het ontsnappingsnetwerk erin om tussen november 1914 en juli 1915 meer dan 200 soldaten helpen ontkomen.