Tomojoeki Jamasjita (1885-1946) was één van de succesvolste generaals van het Japanse Keizerlijke Leger. Door zijn veroveringen
van Malakka (december 1941) en Singapore (februari 1942) verwierf hij zijn bijnaam de
Tijger van Malakka. Malakka is een kleine deelstaat die
aan de zuidwestkust ligt van het schiereiland van Maleisië, slechts 658 km2 groot maar van bijzonder strategisch belang.
Op 15 februari 1942 braken de Japanse troepen door de laatste Britse verdediging in het noorden van Singapore en dwongen de
geallieerde strijdkrachten tot overgave. Ongeveer 130.000 Indiase, Australische en Britse troepen werden krijgsgevangen:
de grootste overgave van Brits militair personeel tijdens de ganse duur van de Tweede Wereldoorlog.
In eigen land werden zijn militaire prestaties maar matig gewaardeerd. Vanuit Singapore werd hij overgeplaatst naar het afgelegen en niet-operationele
commando over de Japanse bezettingsmacht in Mantsjoerije. Pas wanneer het tijd begint te keren voor Japan op de Filippijnen wordt
generaal Jamasjita teruggeroepen om de klus te klaren. Op 7 oktober 1944 kwam Jamasjita in Manila aan - tien dagen vóór de eerste succesvolle
troepenlandingen op de buitenste eilanden.
Jamasjita moest toen het hoofd bieden aan een bijzonder grimmige situatie. Niet alleen werd hij bedreigd door een gigantische
vijandelijke troepenmacht, maar ook zag hij zich tegenover de gevolgen geplaatst van de geschiedenis van de twee voorgaande jaren
van de Japanse bezetting op de Filippijnen.
Na de val van Corregidor in mei 1942 en de ineenstorting van alle georganiseerde tegenstand, hadden Filippijnse guerillastrijders
de strijd tegen de Japanse indringers voortgezet. Die
guerillero's gebruikten harde methoden; Japanse eenheden werden
in een hinderlaag gelokt en afgeslacht, gevangenen en gewonden werden gemarteld en vermoord - en zoals verwacht mocht worden, troffen
de Japanners energieke en wraakzuchtige vergeldingsmaatregelen. Gedurende twee jaren werden de wreedheden, begaan door de ene partij, geëvenaard door
de andere zijde, en terreur werd met tegenterreur vergolden.
Evenals de Fransen toen die tien jaar later het hoofd moesten bieden aan de opstand in Algerije, legden de Japanners geregeld hele dorpen
in de as, vermoordden de inwoners en pasten marteling toe bij de ondervraging van verdachten. Toen de Filippino's, naarmate het duidelijker
werd dat de nederlaag voor de Japanners onafwendbaar was hun aanvallen intensiveerden, werden ook de Japanse represailles barbaarser
en omvangrijker.
Reeds zeer kort na het begin van de Amerikaanse invasie was Jamasjita, door de gecombineerde resultaten van intensieve bombardementen
door de Amerikaanse luchtmacht en de sabotagedaden aan wegen en spoorverbindingen door de guerillastrijders, geheel afgesneden
van de meeste onder zijn bevel staande eenheden, en onder dergelijke omstandigheden kan het nauwelijks verbazing wekken dat de
discipline van vele Japanse troepen achteruit ging en dat afschuwelijke wreedheden werden begaan.
Jamasjita gaf zich op 3 september 1945; op 25 september 1945 werd hij erva beschuldigd een oorlogsmisdadiger te zijn. In
november werd hij door een door generaal MacArthur ingesteld militair tribunaal ervan beticht dat hij niet voldoende
controle had uitgeoefend over zijn troepen, werd Jamasjita ter dood veroordeeld. Een beroep op het Amerikaanse Opperste Gerechtshof werd verworpen en
toen president Truman weigerde in te gaan op een verzoek tot gratie, was Jamasjita's lit beslist. Op de ochtend van
23 februari 1946 werd hij geëxecuteerd.
De Tweede Wereldoorlog in de Stille Oceaan
Lees ook deze boekbesprekingen op Verzet.org (eigen collectie):
• Pearl Harbor. De dag der schande (Kolonel A.J. Barker)
• Japan valt aan. De Tweede Wereldoorlog (D. Van Koten, C. Van Mourik, R. Van Zon, Noordsij en A. Zoetebier)
• De oorlog in de Zuid-Pacific (H.A. Jacobsen en H. Dollinger)
• Jamasjita (Kolonel A.J. Barker)
• Okinawa (Benis M. Frank)
• De Val van Singapore (Arthur Swinson)
• Nieuw-Guinea: het keren van het tij (John Vader)
• Merrills knokploeg (Alan Baker)
• Kamikaze. Japanse zelfmoordcommando's (Kolonel A.J. Barker)
• Verschrikkingen in het Verre Oosten (Laurence Rees)
• Guadalcanal, keerpunt in de Pacific-oorlog (Graeme Kent)
• Mountbatten (Arthur Swinson)
• Vliegkampschepen in de strijd ter zee (Donald MacIntyre)
• Birma-spoorweg (Clifford Kinvig)
• De brug over de rivier Kwai. Het drama van de Birma-spoorweg (Pierre Boulle)
• Dansen op de Kwai. Het leven na de Birma-spoorweg (Tony van der Meulen)
• De Japanse burgerkampen (Dr. D. van Velden)
• Buigend riet, dagboek van een krijgsgevangene in Japan en Mantsjoerije 1944-1945 (Dam Backer)
• Nachtmerrie op Java. Het leven in de vrouwenkampen tijdens de Japanse bezetting, 1942-1945 (Daphne Jackson)
• Buigen in Jappenkampen (Lydia Chagoll)
• De flamboyant. Herinneringen van een kind in een Jappenkamp (Clara Olink Kelly)
• Troostmeisjes. Verkrachting in naam van de Keizer (Brigitte Ars)
• De Gesel van de Rijzende Zon (Lord Russell)
• MacArthur, held van de Filipijnen (Sydney L. Mayer)
• De vernietiging van Hiroshima (Gordon Thomas en Max Morgan Witts)
• A-Bom Hirosjima (Fletcher Knebel en Charles W. Bailey II)
• Hirosjima, Het verhaal van zes mensen die de ontploffing van de eerste atoombom overleefden (John Hersey)
• De man op de brug. Dagboek uit Hiroshima en Nagasaki (Günther Anders)
• Hirohito: de keizer die moest blijven (Edward Behr)
• Hirohito, keizer van Japan. Een vergeten oorlogsmisdadiger? (Lydia Chagoll)
• MacArthur in Japan (Sydney L. Mayer)
• Japan, de opkomst van een wereldmacht (Richard Storry)
• Japan, derde grote (Robert Guillain)
