Er is veel geschreven over wat mannen tijdens de Tweede Wereldoorlog in Japanse gevangenschap hebben doorstaan. Maar hoe verging
het de vrouwen?
Nachtmerrie op Java, een autobiografie, vertelt het boeiende verhaal van kameraadschap en uithoudingsvermogen,
die geboren werd uit de nood, toen vrouwen tot het uiterste werden beproefd.
Dit boek is een openhartig verslag van het dagelijkse leven in de concentratiekampen en onthult de verschrikkingen en onterende omstandigheden
waaraan de geïnterneerden blootgesteld waren. Bovendien is het ene historisch verslag van een periode van grote ommekeer
in de maatschappelijke orde van de wereld.
Voorwoord van
Margaretha Ferguson [blz. 9-11]:
Het verslag van Daphne Jackson dat zij
Nachtmerrie op Java noemde, is uitermate zakelijk en informatief. Zo geeft zij
bijvoorbeeld een voortreffelijk beeld van het wispelturige gedrag van de Japanners vóór zij tot min of meer systematische
internering overgingen. Overweldigd door de verrassend snelle Japanse opmars waren de Nederlandse autoriteiten na de capitulatie op
8 maart 1942 niet meer in staat tot enige georganiseerde bescherming van de Nederlandse gezinnen die, zoals de schrijfster vermeld, 'op last
van het gouvernement Indië niet mochten verlaten', toen daar nog enige gelegenheid voor was geweest.
De lotgevallen van deze mensen, de Britten incluis, waren onderling zeer verschillend. Sommigen konden nog maanden in
hun huis blijven met voldoende geld en eten, anderen werden van de ene dag op de andere pardoes op straat gezet en mochten niet meer
dan enkele koffertjes meenemen, weer anderen konden nog een complete verhuizing organiseren, terwijl heel wat mensen
passieef moesten toezien hoe hun woning door inheemsen werd leeggeroofd. Ook over deze periode in het begin van de Japanse bezetting
is het onmogelijk een algemeen geldig verslag uit te brengen, maar Daphne Jackson beschrijft in ieder geval haar eigen belevenissen en die van talloze
anderen waarvan zij persoonlijk getuige was, in schrijnend detail[..]
Nachtmerrie op Java dekt als titel volledig de inhoud van he boek. Een ieder die in de Japanse interneringskampen heeft verbleven,
zal er heel wat van zijn eigen ervaringen in herkennen. Het zou echter nuttig zijn als dit boek nu ook eens diegenen
bereikte wier innerlijke weerstand hen nog altijd verhinderd open te staan voor de ware omvang van wat Japan heeft aangericht, niet alleen
bij de Europeanen maar ook op grotere schaal onder de Indonesiërs.
Daphne Jackson beperkt zich nadrukkelijk tot wat zij zelf heeft meegemaakt. Maar de onontkoombare overvloed aan feiten die zij vermeldt,
zou er misschien toe kunnen bijdragen de Japanse oorlogshandelingen in een helderder licht te stellen dan tot nu toe het geval is geweest.
De Tweede Wereldoorlog in de Stille Oceaan
Lees ook deze boekbesprekingen op Verzet.org (eigen collectie):
• Pearl Harbor. De dag der schande (Kolonel A.J. Barker)
• De oorlog in de Zuid-Pacific (H.A. Jacobsen en H. Dollinger)
• Jamasjita (Kolonel A.J. Barker)
• Okinawa (Benis M. Frank)
• De Val van Singapore (Arthur Swinson)
• Nieuw-Guinea: het keren van het tij (John Vader)
• Merrills knokploeg (Alan Baker)
• Kamikaze. Japanse zelfmoordcommando's (Kolonel A.J. Barker)
• Verschrikkingen in het Verre Oosten (Laurence Rees)
• Birma-spoorweg (Clifford Kinvig)
• Dansen op de Kwai. Het leven na de Birma-spoorweg (Tony van der Meulen)
• De Japanse burgerkampen (Dr. D. van Velden)
• Nachtmerrie op Java. Het leven in de vrouwenkampen tijdens de Japanse bezetting, 1942-1945 (Daphne Jackson)
• Buigen in Jappenkampen (Lydia Chagoll)
• Troostmeisjes. Verkrachting in naam van de Keizer (Brigitte Ars)
• De Gesel van de Rijzende Zon (Lord Russell)
• MacArthur, held van de Filipijnen (Sydney L. Mayer)
• De vernietiging van Hiroshima (Gordon Thomas en Max Morgan Witts)
• Hirohito: de keizer die moest blijven (Edward Behr)
• Hirohito, keizer van Japan. Een vergeten oorlogsmisdadiger? (Lydia Chagoll)
