De Slag om Bastogne of «
De Streep door de Rekening». Chronologisch verslag om
Bastogne met enkele beschouwingen door Guy Franz Arend.
Voorwoord in juni 1977 bij deze uitgave door de Duitse Pantsergeneraal Hasso Eccard von Manteuffel, bevelhebber van het 5de Pantserleger
ten tijde van het Ardennenoffensief:
"Doordat, in de herfst van 1944, de oorlog ten Westen van het Reich nog steeds voortwoedde dacht Hitler de actie van de Wehrmacht
van mei 1940 opnieuw succesvol te kunnen voltooien. In 1940 werden militaire acties op touw gezet in functie van de vijandelijke stellingen.
De Wehrmacht was er toen in geslaagd door de linies te dringen en meteen razendsnel naar het objectief op te rukken!
Het Ardennenoffensief, dat op 16 december 1944 ontketend werd, slaagde echter niet in dit opzet doordat de beginsituatie - zowel
op politiek, strategisch en economisch vlak - totaal verschillend was. Het leger was overbelast en de voorraad nagenoeg uitgeput. Daarenboven
was de geallieerde luchtmacht ontegensprekelijk overmachtig, wat - alles bij elkaar genomen en ondanks een zeker succes bij het begin - niet toeliet
enige hoop te koesteren omtrent de uitbreiding van het Duits offensief.
Indien het 5de Pantserleger er toch in slaagde een bres te slaan, is dit te danken aan de inzet van elke soldaat die, ongeacht zijn graad
en eenieder in zijn functie, zich met hart en ziel en meestal in volle toewijding van zijn taak gekweten heeft. Indien later, vooral vanaf
het begin van het vijandelijk tegenoffensief op 3 januari 1945, de sterkte en ook wel het moreel erg afzwakten was dit, aan Duitse zijde,
te wijten aan de overdreven verwachtingen van Goebbels' propaganda. Daardoor was ik geenszins verbaasd toen de fysische en psychische
krachten van onze manschappen ineenstortten."
Afbeelding links: een zwaarbewapende Duitse soldaat tijdens het Ardennenoffensief
Het objectief van de Duitsers was niet Bastogne maar wel de Maas en daarna Antwerpen. Ze hadden het dus niet speciaal gemunt op Bastogne
omdat die stad, waarvan de het belang wel kenden, hen noodzakelijkerwijze in handen zou vallen. Wat waren de Duitsers eigenlijk van plan
aangaande Bastogne? Het Duitse opperbevel was van mening dat twee pansterdivisies (de 2de Panzerdvision en de Panzer Lehr)
zeer gauw Bastogne konden voorbijtrekken alvorens enige weerstand kon georganiseerd worden. Het 2de Panzer moest Bastogne
langs het noorden voorbij trekken en zo doorstoten tot aan het wegenkruispunt van Sprimont.
Het Panzer Lehr zou langs het zuiden de stad aanvallen en innemen. Op enkele details na werd aan dit oorspronkelijke
plan niets veranderd. Op 12 december 1944 richtte generaal Heinrich Freiherr von Lüttwitz, commandant van het 47ste Panzerkorps
het woord tot de andere commandanten en in het bijzonder tot luitenant-generaal Frits Hermann Bayerlein, commandant van
het Panzer Lehr: "
Bastogne moet veroverd worden. Die stad zal anders een doorn blijven in het oog van onze communicatielijnen. Alvorens
verder te trekken moet de streek van Bastogne gezuiverd worden." Aan het oorspronkelijke plan werd alleen volgend detail gewijzigd: bij een, overigens onwaarschijnlijke weerstand zou de 26ste
Division Volksgrenadier van majoor-generaal Heins Kokott de stad innemen. Vóór het offensief reeds scheen de
val van Bastogne als vanzelfsprekend beschouwd.
Vanaf hier begint de auteur, Guy Franz Arend, een boeiend chronologisch verslag, dag na dag, uur na uur, beginnend in de nacht van
15 op 16 december 1944 tot en met 4 januari 1945, wanneer de Duitsers teruggedreven werden. Het boek werd uitvoerig
gedocumenteerd met foto's, verslagen en documenten alsook een dozijn kaarten waarop de lezer de gebeurtenissen van
het Ardennenoffensief goed kan volgen.
Guy Franz Arend (º1928) stichtte in 1950 het Bastogne Nuts Museum. In 1966 richtte hij in Spa het Museum van het Ardens Offensief op.
In 1969 het Carentan War Museum en in 1976 het Bastogne Historical Center.
Relevante websites:
• Bastogne Historical Center
• Tourist Office of the City of Bastogne
• Tourism House of Bastogne Country
• Official site of the City of Bastogne
• Association of the Museums on the Battle of the Bulge AMBA
• Center of Research and Information on the Battle of the Bulge CRIBA
• Study Group on the Battle of the Bulge CEBA
• American Battle Monuments Commission ABMC (liste des cimetières et monuments américains)
• Chemins de Mémoire (site about military heritage and places of Memory)
• Information Site - Battle of the Bulge 44. Jean-Michel Delvaux
• Air Supply Bastogne
• From D-day to VE-day
• Guide to Tourist Attractions and Museums in Belgium
• Walloon Export and Foreign Investment Agency AWEX
Lees ook deze artikels op Verzet.org:
• De Brigade Piron bevrijdt Brussel en stoot door naar Nederland!
• De Straatrepressie in Vlaanderen na het einde van de oorlog
• Het smadelijke einde van de Collaboratie
Lees ook deze boekbesprekingen op Verzet.org:
• D-Day. De bres in de vesting Europa (R. W. Thompson)
• D-Day. Landing in Normandie (Diverse auteurs)
• De Bevrijding - Van Normandië tot de Ardennen (Luc De Vos)
• Roeselare '40-'44. Verzet, bezetting en bevrijding (Gabriel Verbeke)
• De Bevrijding in beeld. De Westhoek in september 1944 (Wilfried Pauwels en Carlos van Louwe)
• Hun kleine Bevrijding. Herinneringen in woord en beeld (Johan De Roey en Maryse Van Hee)
• Historiek van het Bataljon Bevrijding (Sylvain Weuts)
• De Bruggen van Boom - Kroniek van de Oorlogsjaren 1939-1945 (Marc Van de Velde)
• De Strijd om de Schelde (W. Denis Whitaker & Shelagh Whitaker)
• Slag om de Schelde (Reginald William Thompson)
• De vergeten strijders. Document over het Verzet in Antwerpen Juni 1940-november 1944 (Edouard Pilaet)
• Kolonel Harry - Een getuigenis over de bevrijding van Antwerpen (Frank Stappaerts)
• De Kanonnen van Walcheren (Baldwijns en Herman-Lamoine)
• De Slag om Antwerpen en de Schelde 1944-45 (J.L. Moulton)
• Van Dolle Dinsdag tot Bevrijding (Ch. Whiting en W. Trees)
• De slag om de Roerdriehoek: het Duitse bruggehoofd tussen Maas en Roer september 1944 - januari 1945 (Piet Baghus)
• Een brug te ver: Arnhem 1944 (Cornelius Ryan)
• Arnhem: ooggetuigenverslagen van de Slag om Arnhem (Martin Middlebrook)
• Het Ardennenoffensief (diverse auteurs)
• Bastogne. De streep door de rekening (Guy Franz Arend)
• Bastogne, de Slag in de Ardennen (Peter Elstob)
• NUTS! De strijd in de Ardennen - 1944 (Michel Géoris)
• De Slag in de Ardennen 1944. Hitlers laatste offensief (John Toland)
• Strategie & Tactiek. Inleiding tot de moderne krijgsgeschiedenis (Luc De Vos)
• De Tweede Wereldoorlog (Luc de Vos)
