Het Derde Rijk en de Joden bevat een keuze uit Das Dritte Reich und die Juden (uitgegeven in 1955 door Arani Verlags-GmbH te Berlijn) en werd vermeerderd met enkele stukken over de vervolgingen in Nederland tussen 1940 en 1945. Deze editie werd samengesteld door H. Wielek.

Het is niet onwaarschijnlijk dat degene, die dit boek ter hand neemt, het spoedig neerlegt of zelfs wegwerpt. Na korte of langere tijd zal hij het echter weer opvatten, en het uitlezen. Dan zal hij zich geestelijk en lichamelijk uitgeput voelen en geruime tijd nodig hebben om orde te scheppen in zijn gedachten. Het is inderdaad onmogelijk juiste conclusies te trekken uit wat dit boek ons doet weten. Maar dat betekent niet dat wij, die zeggen te leven in de Vrije Wereld en gaarne aanspraak maken op vrije oordeelvorming en eigen verantwoordelijkheid, dat niet tenminste moeten proberen, juist wanneer de feiten wegens haar monstruositeit bijkans onbevattelijk zijn.

Wat houdt dit boek dan in? Het bevat een verzameling documenten en getuigenissen die grotendeels in de archieven van de Geheime Staatspolizei van het Derde Rijk gevonden zijn, aangevuld met enkele stukken over de vervolgingen in Nederland tijdens de bezetting. Aan hun authenticiteit bestaat geen twijfel. Ze vormen een keuze uit het veel uitgebreidenere boek Das Dritte Reich und die Juden, dat onder de redactie van Léon Poliakow en Josef Wulf, deskundigen bij uitnemendheid op dit gebied, eind 1955 in... Berlijn verschenen is.

Die documenten en getuigenissen brengen heel wat in de herinnering dat naar het oordeel van velen beter kan worden vergeten. De vergetelheid vormt, naar hun mening, een waarborg tegen herhaling, draagt bij tot de vermindering van de behoefte aan vergelding, en bevordert daarbij de vrede. Juist omdat de behoefte aan vervolging van bepaalde groepen steeds weer - nu hier, dan daar - blijkt op te komen, en niet gemakkelijk kan worden onderdrukt, is inzicht in de aard dier vervolging en in de mogelijke consequenties daarvan onontbeerlijk. En zulk inzicht kan alleen op grond van feitenkennis worden verworven.

Het Derde Rijk en de Joden heeft niet ten doel gevoelens van rancune, hoe verklaarbaar ook, te verscherpen, maar integendeel, door documentatie omtrent de verwording der samenleving als gevolg van groepsvervolgingen, een indirecte bijdrage te leveren van de menselijke verhoudingen. Maar ook - misschien is dat, althans voor sommigen, nog belangrijker - geeft dit boek inzicht in onszelf. Het zegt ons wie wij mensen zijn. Het brengt ons in de buitenste duisternis, waarin mensen raken die zich hebben afgewend van het Licht. Misschien herinnert het ons aan de duisternis in onszelf want slecht is slecht, en de verdelging van zes miljoen mensen is slechts het summum van wat dag in dag uit door mensen, álle mensen, in het klein wordt gedaan, hetzij werkelijk, hetzij in gedachten.