Geen van de nationaal-socialistische leiders is met zoveel raadselen omgeven als Albert Speer. Hij maakte een bliksemcarrière: geboren in 1905 was hij al op zijn dertigste hoofdbouwmeester van het Derde Rijk, bouwde de nieuwe Rijkskanselarij, was de geestelijke vader van de 'lichtkathedralen' en ontwikkelde het concept om Berlijn te veranderen in 'Wereldhoofdstad Germania'.

 

In 1942 werd hij door Hitler benoemd tot minister van Bewapening, waarna hij in korte tijd de Duitse wapenproductie verveelvoudigde. Bij dit alles zag hij zichzelf verbazingwekkend genoeg als 'apolitiek' en werd hij door de kringen rondom Hitler als buitenstaander beschouwd.

Hij was een vat vol tegenstellingen: al vanaf 1943 beschouwde hij de oorlog als verloren, toch zette hij alles op alles om hem te kunnen voortzetten; Hitlers Jodenhaat noemde hij 'dwaas', maar hij nam er geen aanstoot van aan; overal zag hij corruptie en egoïsme bij de machthebbers, maar het liet hem, hongerig naar macht als hij was, betrekkelijk koud. En hoewel de samenzweerders van 20 juli 1944 zijn naam op hun lijstje van beoogde ministers hadden staan, noemde de Britse historicus Trevor-Hooper hem 'de ware misdadiger van Nazi-Duitsland'.

De raadselachtige Speer was de enige figuur met wie de Führer meer dan zakelijke banden had. Was hij een opportunist? Wist hij werkelijk niks van de Endlösung, zoals hij na de oorlog bleef beweren? Hitlerbiograaf Joachim Fest gaat in dit boek tot op de bodem van deze merkwaardige figuur, hoogst omstreden, van alle nazi-groten de raadselachtigste. Op krachtige en vooral heldere wijze bezorgt Fest een fascinerend relaas over het enigma Speer. Hij onderzoekt eerlijk, accuraat en evenwichtig alle stellingen en beweringen, en mijdt de controverse niet. Zo is zijn beschrijving van het allerlaatste bezoek van Speer aan Hitler ongemeen boeiend, apocalyptisch en haast sentimenteel. Fest spreekt over Hitler zelfs als 'die oude man' die in een hoekje staat te beven, de ogen vol tranen, die weet dat hij zal sterven en die zijn boezemvriend voor de laatste keer de hand drukt.

Fest toont eveneens aan dat Speer Hitlers bevel om alle steden te ver nietigen naast zich neerlegt en als een gek door het rijk reisde en voortdurend met prominenten telefoneerde om de steden en fabrieken te helpen beschermen. Had Hitler geweten wat zijn vriend Speer deed, was Speer zeker gearresteerd en geëxecuteerd geweest. Maar ook de weinig fraaie rol van Speer bij de arbeid van de miljoenen slavenarbeiders die in de Duitse fabrieken werden tewerkgesteld wordt door Fest in de verf gezet.

Opmerking van Verzet.org: Omtrent de rol van Speer in de Endlösung wordt in de gedramatiseerde documentaire Speer & Hitler van Heinrich Breloer wel een en ander onthuld. Aan de hand van originele blauwdrukken en plattegronden van Berlijn, werden aangetoond dat ganse woonblokken waar Joden woonden met medeweten van Speer onteigend en tijdelijk 'Ariërs' in gehuisvest met het doel later de straten te hermoduleren in zijn 'wereldhoofdstad Germania'. Ook Fest werd met die onthullingen (en nog een aantal andere) geconfronteerd en gaf voor de camera's toe dat als deze informatie hem eerder bekend was geweest, hij 'het raadsel Speer' anders zou benaderd hebben in zijn boek.

---

Joachim Clemens Fest (Berlijn, 8 december 1926 – Kronberg im Taunus, 11 september 2006) was een Duits journalist, schrijver en historicus. Zijn vader, een door de nazi's ontslagen leraar en schooldirecteur, was een hevige tegenstander van de Nieuwe Orde en ontzegde Joachim daarom de inschrijving bij de Hitlerjugend en behoedde hem alzo voor de nationaal-socialistische verleiding. Joachim koos bewust voor dienstneming bij de Luftwaffe, om inlijving bij de Waffen-SS te ontlopen. Hij werd hulpje bij de luchtafweer, een Flakhelferen belandt tenslotte als krijgsgevangene in een Amerikaans kamp in Frankrijk, waar hij twee jaar opgesloten zit. Niettemin moest het gezin Fest ongewild een hoge tol betalen voor het nationaal-socialistische regime: vader Johannes Fest werd geschorst als schoolhoofd en eindigde verhongerd de oorlog in een Russisch kamp als krijgsgevangene; Joachims oudste broer sneuvelde aan het Oostfront. Bron: Wikipedia.nl

Vanaf 1963 was Fest hoofdredacteur van de NDR; van 1973 tot 1993 was hij uitgever van de Frankfurter Allgemeine Zeitung. Zijn biografie van Hitler uit 1973 werd een wereldseller, ook in het Nederlands. Hij redigeerde op verzoek van Speer diens Herinneringen (1969). Fest overleed onlangs op 11 september 2006.

---

Albert Speer, verstrikt in de waarheid

Lees ook deze DVD-filmbesprekingen op Verzet.org:
•  Speer & Hitler door Heinrich Breloer / Docudrama uit 2005 / 3 DVD's; speelduur 450 minuten; kl.
•  Hitler, A Career door Joachim Fest en Werner Rieb (1 DVD, 153 min. zw/wit en kleur)
•  Hitlers Beulen:Mengele, von Ribbentrop, Freisler,von Schirach,Eichmann,Bormann (6 DVD's 318 minuten)

Lees ook deze boekbesprekingen op Verzet.org:
•  Speer. Hitlers Faust Lambert Giebels)
•  Speer. Een biografie (Joachim Fest)
•  Albert Speer: Verstrikt in de waarheid (Gitta Sereny)
•  Discipelen van de Duivel. Hitler en zijn handlangers (Anthony Read)
•  Hitlers Beulen (Guido Knopp)
•  Hitlers Gewillige Beulen (Daniel Jonah Goldhagen)
•  Intimi rond Adolf Hitler. Een sinister gezelschap (Dr. H. Van Capelle)
•  Hitlers moordenaars-De geschiedenis van de SS (Guido Knopp)