Verzet.org - Waarheid en leugen in het verzet (Mathieu Smedts)

Mathieu Smedts (1913-1996), geboren in Grashoek, gemeente Helden, schreef goede opstellen op school. Hij wilde priester worden, wat mislukte. Hij werd journalist en reisde de wereld af voor de Volkskrant. Dit boek gaat over de persoonlijke belevenissen van Mathieu Smedts die na de bezetting van Nederland door de Duitsers zich aansloot bij het Nederlandse Verzet.

Degenen die het allemaal overleefden zochten geen eerbewijzen, zoals decoraties. Zij gingen weer aan het werk, waarmee zij voor de oorlog bezig waren. Vullinghs, de grootste vriend van de schijver, was dood, zoals vele anderen. Sommigen hebben overleefd. Aan hen is dit boek opgedragen in het besef dat hunverdiensten niet naar behoren zijn geschat. De auteur heeft gemeend een andere zogenaamde collega, Bert Poels, die het boek Vriend en Vijand op zijn geweten heeft, nogal uitvoerig te moeten berispen. Zijn boek bewees me hoe weinig men nog altijd weet van de oorlog, zelfs in eigen streek, waar de gebeurtenissen hebben plaats gevonden. Daarvan heeft pilotenhelper Poels in hoge mate misbruik gemaakt. Dankzij de bewerker, Jan Derix, is Vriend en Vijand een leesbaar werk geworden en kwam het boek uit op 5 november 1977.

Peter Mathijs (Mathieu) Smedts werd op 26 mei 1913 in Helden-Grashoek, Limburg geboren in een boerengezin. Hij studeerde aan de Katholieke Universiteit Nijmegen en daarna in Londen. In Londen was hij correspondent voor diverse Limburgse bladen. Na het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog raakte hij betrokken bij het verzet, in het bijzonder het smokkelen van ondergedoken joden en geallieerde piloten. In november 1942 werd Smedts in België opgepakt en ter dood veroordeeld. Het vonnis werd niet uitgevoerd en Smedts werd uiteindelijk door de Russen bevrijd.

Na de bevrijding ging Smedts voor De Volkskrant werken, o.a. in Londen. Na het Bisschoppelijk Mandement van 1954 brak Smedts met De Volkskrant en werd hij hoofdredacteur van het toen officieel socialistische Vrij Nederland. Smedts, afkomstig uit de Brabants-Limburgse grensstreek, stond op gespannen voet met de katholieke kerk. Hiervan legde hij getuigenis af in het boek `een weerbarstig Katholiek'. In 1968 kreeg Smedts het bij Vrij Nederland aan de stok met de aanstormende jonge generatie journalisten.

In 1969 legde Smedts zijn hoofdredacteurschap neer maar hij bleef tot 1978 onder het pseudoniem `Janus' de rubriek `Uit het zakboek van een twijfelaar' verzorgen. Eind jaren zeventig bracht Smedts zijn geboortestreek in beroering door in Waarheid en leugen in het verzet een aanval te doen op het vermeende verzetsverleden van Bert Poels, beschreven in diens memoires Vriend & Vijand, waarbij het vooral ging om het gehucht `De Zwarte Plak'. Smedts had zich als erkend francofiel inmiddels in Sospel in het zuiden van Frankrijk gevestigd en zou pas begin jaren negentig weer naar Nederland terugkeren. Smedts overleed op 11 augustus 1996 te Amsterdam. Bron: International Institute of Social History: Archief Mathieu Smedts

Geschiedenis van het Verzet in Nederland