Nog voor er van de Endlösung van de Jodenkwestie sprake was, bereidden de nazi's de zuivering van Duitsland voor, met het doel een Arisch supperras te kweken. Raszuiverheid werd een doel op zich. Een reeks van wetten 'Gesetzen' werden aangenomen door de Rijksdag, zonder oppositie, want die werd na de machtsgreep van Hitler en zijn NSDAP op 30 januari 1933 vrijwel onmiddellijk buiten spel gezet. Een eerste maatregel was de Wet ter voorkoming van erfelijk ziek nageslacht die reeds op 14 juli 1933 werd aangenomen.

Deze wet liet de nazi's toe om gedwongen sterilisatie uit te voeren bij mensen die leden aan de meest uiteenlopende geestelijke of lichamelijke erfelijke ziekten, maar bijvoorbeeld chronische alcoholisten kwamen eveneens in aanmerking. Deze sterilisatiewet werd nooit verder uitgebreid want de groep mensen die voor sterilisatie in aanmerking kwam, was groot genoeg [sic]. Dit alles conform de uitspraak van nazi-kopstuk Rudolf Hess: "nationaal-socialisme is toegepaste biologie"".

Echter, op 11 maart 1935 vond toch nog een zitting plaats van de Arbeitsgemeinschaft II van de Commissie van Deskundigen voor Bevolkings- en Rassenpolitiek, waar beraadslaagd werd over de in de wet niet opgenomen sterilisatie van gekleurde kinderen. Zonder uitbreiding van de wet (m.a.w. op illegale basis) zullen 385 gekleurde kinderen door de Gestapo naar universitaire klinieken worden gevoerd en daar operatief worden gesteriliseerd.

Een andere belangrijke wet was de beruchte Gesetz van 15 september 1935: de Wet ter bescherming van de Duitse Eer en het Bloed (Gesetz zum Schutze des Deutschen Blutes und der Deutschen Ehre), die vooral bedoeld was om de Joden te treffen. Later werd die wet nog uitgebreid met verschillende decreten waardoor ook zigeuners, woonwagenbewoners, homoseksuelen, landlopers e.a. het slachtoffer werden van deze rassenwetten en net zoals de Joden gesteriliseerd werden.

Cijferstatistieken over het aantal sterilisaties die werden uitgevoerd, komen van het Duitse Ministerie van Justitie. Zo werden er in 1934 62.463 sterilisaties verricht, in 1935 waren het er 71.760 en in 1936 nog eens 64.646. Sterilisatie was niet zonder risico, want in diezelfde drie jaren stierven 'officieël' 367 vrouwen en 70 mannen op de operatietafel. Cijfers vanaf 1936 tot aan het begin van de oorlog zijn niet bekend, maar als men rekening houdt met de aantallen van de drie eerste jaren, werden er naar schatting wellicht tussen de 350.000 en de 450.000 personen gedwongen gesteriliseerd.

Sterilisatie en euthanasie, waren de eerste methoden van de nazi's om de ongewensten in het Derde Rijk te treffen en werden ook zonder ophouden tijdens de 12 jaar dat Hitler aan de macht was uitgevoerd. De nazi-dokters waren steeds op zoek naar betere en efficiëntere manieren om hun slachtoffers te steriliseren. Met de oprichting van de concentratiekampen kregen de SS-dokters een enorm potentieel aan rechteloze en ten dode opgeschreven slachtoffers toegespeeld. Vanuit Berlijn hadden zij carte blanche gekregen om gelijk wat uit te proberen op Joden, zigeuners enz. Kampartsen zoals Dr. Jozef Mengele (1911-1979), Dr. Horst Schumann (1906-1983) en Dr. Carl Clauberg (1898-1957) die actief waren in KZ Auschwitz-Birkenau, zullen gretig gebruik maken van deze onbeperkte moord- en uitroeiingslicentie en naarstig op zoek blijven naar de 'beste' en goedkoopste methode om mensen onvruchtbaar te maken.

Prof. Carl Clauberg (uiterst links), Dr. Horst Schumann (uiterst rechts) en hun team 'aan het werk' in de operatiekamer in Blok 10 van het basiskamp Auschwitz I

Door getuigen werd Prof. Carl Clauberg omschreven als een 'griezelige lelijke dwerg' of ook wel 'gewetenloos'. Hij hield zich voornamelijk bezig met het steriliseren van de joden en zigeuners. Dit deed hij door middel van operaties, al dan niet met verdoving. Ook experimenteerde hij met injecties in de baarmoeder om de vrouwen onvruchtbaar te maken. Deze ingrepen zorgden vaak voor veel ondraaglijke buikpijn en met ernstige beschadigingen aan de baarmoeder en eierstokken als gevolg als ze het al zullen overleven...

In het basiskamp van Auschwitz (Auschwitz I) werd vooral Blok 10 berucht en gevreesd omdat daar enkele dokters hun vreselijke experimenten uitvoerden. Een bekend en makaber getuigenis is het zogenaamde 'Broad-bericht' dat SS-Unterscharführer Pery Broad (1921-1994) tijdens zijn Britse gevangenschap in 1945 schreef en waarin hij de gang van zaken in Blok 10 beschrijft, getuigenis dat later tijdens het beruchte Auschwitz-proces begin jaren zestig als bewijsmateriaal werd toegevoegd aan de processtukken en werd voorgelezen op het proces waar onder meer ook Pery Broad terecht stond:
"Bij het hygiëne-instituut behoorde Blok 10 in het Stammlager, waarin meerdere honderden Jodinnen voor onderzoeksdoeleinden ondergebracht waren. Blok 10 werd hermetisch van de buitenwereld afgesloten. In de benedenverdieping waren laboratoria en ziekenkamers met bedden. De eerste verdieping, die bestond uit één doorlopende, grote ruimte, was met stapelbedden van drie hoog ingericht voor de niet vast liggende proefpersonen. Van tijd tot tijd werden de mobiele gevangenen in gesloten orde onder bewaking in het kampgebied begeleid bij een wandeling. Zorgvuldig werd er op toegezien dat ze niet met andere gevangenen in aanraking kwamen, om de geheimhouding van de dingen die zich in Blok 10 afspeelden zoveel mogelijk te bewaren. In dit Blok voerden Professor Carl Clauberg en luitenant Dr. Horst Schumann, met enkele gevangenen genomen Joodse gespecialiseerde wetenschappers, onderzoeken uit naar vlektyfus, sterilisatie door bestraling en kunstmatige bevruchting. Vooral de sterilisatiebehandeling kostte aan talloze mensen, waarop dit uitgeprobeerd werd, het leven. De proeven met kunstmatige bevruchting waren gekoppeld aan uiterst pijnlijke operationele ingrepen die bij volledig bewustzijn van de betreffende persoon werden uitgevoerd. Geen van de SS-artsen ervoer de experimenten in Blok 10 als wat ze voorstelden, namelijk een beestachtige misdaad. De proefpersonen waren immers Joden die vogelvrij verklaard waren en geen levensrecht hadden."