Afb. hiernaast: 'De Roof' uit P. Sparrenburg: Thérèse (p. 19)

Vele generaties hebben uit verhalen een onjuist beeld gekregen over 'zigeuners' en het 'zigeunerleven'. Jean Kommers, antropoloog, laat zien dat zigeuners in kinderliteratuur vaak misbruikt worden om een onoverbrugbare kkloof tussen 'ons' en het 'vreemd gespuis' aan te geven en om de eigen dominante cultuur te verheerlijken.

Het eerste deel van dit boek geeft een analyse van het thema kinderroof, exclusief verbonden met zigeuners. In werkelijkheid stelen zigeuners geen kinderen, het zijn de schrijvers die er met de zigeuners vandoor gaan. Stereotypen (de zigeuner als dief, leugenaar, goddeloze e.d.) en de hardnekkige mythe van de zigeuners als kinderrover, hebben eeuwenlang tot discriminatie van de zigeuners geleid [èn tot de genocide tijdens de Tweede Wereldoorlog n.v.d.r.].

Het tweede deel van Kinderroof of zigeunerroof? biedt een bloemlezing die de gevarieerdheid van de jeugdliteratuur over zigeuners laat zien. Het geeft opmerkelijke passages uit kinderliteratuur van de laatste honderdvijftig jaar. In de oudere literatuur is het beeld doorgaans negatiever dan in recente boeken. Maar zelfs in moderne boeken, die 'positieve informatie' willen bieden, steken die oude voorstellingen de kop op. Dat is zorgwekkend, want het tij hoeft te keren en alle stereotypen zijn weer springlevend.

Het derde en laatste deel omvat een biografie met meer dan vierhonderd titels van kinderboeken en tijdschriftartikelen.

Opmerking van de auteur: In dit boek wordt de term 'zigeuner' gebruikt, de gangbare benaming van burgers voor een groep mensen, die over de hele wereld verspreid leeft. Velen onder hen ervaren die benaming als een scheldwoord, een belediging. Onder elkaar noemen ze zich naar de naam van de stam waartoe zij behoren. Bijvoorbeeld: Sinti, Lovara, Kalderascha of Tschurara. Op internationaal niveau gebruiken zij de overkoepelende naam 'Rom', wat 'mens' betekent. Omwille van de duidelijkheid voor de lezer is in dit boek echter noodgedwongen gekozen voor de algemeen bekende term 'zigeuner'. Wij bieden de Roma en Sinti daarvoor onze excuses aan.

---

Vervolging van Sinti & Roma (zigeuners) tijdens de Tweede Wereldoorlog

Relevante verwijzingen:
•  Vlaams Centrum Woonwagenwerk
•  zigeuners.startpagina.nl

Lees ook deze artikels op Verzet.org:
•  Eerste officiele delegatie homoseksuelen op herdenking in Breendonk
•  Vergeten Vervolgden: De vervolging van Roma en Sinti zigeuners

Lees ook deze film- en boekbesprekingen op Verzet.org:
•  DVD film: Gipsy Life: Sinti & Roma
•  Zigeuners in Vlaanderen (Jan H.C. Cuijle)
•  Het volk van Koka Petalo. De zigeuners in Europa (Dick Schaap en Wim Bont)
•  Kinderroof of zigeunerroof? Zigeuners in kinderboeken (Jean Kommers)
•  En men noemde hen Zigeuners... (Leo Lucassen)
•  Vreemd gespuis (Anne Frank Stichting)
•  En de violen zwegen - Een verhaal over de holocaust van de zigeuners (Alexander Ramati)
•  Een volk op doortocht. Zigeuners tijdens de Tweede Wereldoorlog (Jan Yoors)
•  Slechts weinigen kwamen terug. Sinti en Roma onder het nationaal-socialisme (Eric Goeman)
•  Settela (Aad Wagenaar)
•  De Zigeuners (Angus Fraser)
•  Op zoek naar de ware Zigeuner. Zigeuners als studieobject tijdens de Verlichting, de Romantiek en het Nazisme (Wim Willems)