Verzet.org - Israël: Land / Volk / Cultuur (Dr. M.A. Beek)

In Israël: Land / Volk / Cultuur beschrijft Dr. Beek het ontstaan van de Israëlische staat in al zijn aspecten. De massale uittocht van de Joden naar Israël kwam vanaf het einde van de 19de eeuw op gang, vooral na het verschijnen in 1896 van Theodoor Herzl's 'Der Judenstaat'. De term Zionisme werd in 1893 voor het eerst gelanceerd door Nathan Birnbaum. De Eerste Aliyah (=Joodse emigratie vanuit de diaspora naar Israël) had plaats tussen 1882 en 1903 wanneer 35.000 onder het Tsarisme vervolgde Russische Joden naar Palestina trekken. De Tweede Aliyah (1904-1914) brengt opnieuw 40.000 voornamelijk Russische Joden naar het land.

Aan de vooravond van de Eerste Wereldoorlog bevonden zich bijna 80.000 Joden in Palestina. De Derde Aliyah (1919-1923) en de Vierde (1924-1929) brengen nog eens tienduizenden Joden. Met de opkomst van het nationaal-socialisme in Duitsland wordt de Vijfde Aliyah (1929-1939) in gang gezet. Niet alle Joden blijven in Israël. Velen worden ontmoedigd door het harde leven en labeur in de kibboetsen en trekken verder door naar andere landen, voornamelijk naar West-Europa en Noord-Amerika. Tegen 1940 wonen er bijna een half miljoen Joden in Palestina.

Tijdens de Tweede Wereldoorlog worden de Joden massaal vervolgd, 6 miljoen van hen zullen worden omgebracht door de nazi's, en heeft tussen 1933 en 1948 de Aliyah Bet (=illegale immigratie). Palestina dat tot aan de Israëlische Onafhankelijkheid onder Brits mandaat stond, liet maar met mondjesmaat Joden toe tot Israël, vandaar de illegale routes naar Palestina. Sinds de onafhankelijkheid op 14 mei 1948 vinden de eerste jaren massale immigratie plaats. Honderdduizend overlevenden van de nazikampen trokken naar het nieuwe land.

In 1950 (volgens de joodse kalender op 20 Tammuz 5710) stemde de Knesset, het Israëlische parlement, de Wet op de Terugkeer goed, die aan alle Joden ter wereld het recht geeft wanneer zij dat wensen terug naar Israël te keren en automatisch het Israëlisch staatsburgerschap verwerven. Verschillende Joden uit de Arabische diaspora besluiten te emigreren. Joden uit Marokko en Jemen (Operatie Vliegend Tapijt) en nog eens 120.000 Joodse Iraken (Operatie Ezra en Nehemia) trekken naar Israël. Ook 7.000 Indische Joden afkomstig uit Cochin in Indië emigreren. Het land barstte bijna letterlijk uit haar voegen. Begin 1971 wonen er reeds 3 miljoen mensen in Palestina. Op dit ogenblik (juli 2007) wonen er naar schatting 7.184.000 mensen in Israël waarvan meer dan 76% Joden en 16,1% moslims, daarnaast velen cheistenen van verscheidene christen kerken. Meer dan 66% van de Israëlische Joden werden ook geboren in Israël.

Dr. Beek besteed in zijn boek ook veel aandacht aan de eerste kibboetsen en werkcommunes, aan de cultuur van het land, aan de strijd tussen religieuze en niet- of minder religieuze Joden, aan de algemene dienstplicht in het Israëlische leger waarin zowel vrouwen als mannen moeten dienst kloppen (gelijkberechtiging van mannen en vrouwen sinds 1951). Religieuze disputen over 'hoe Joods' de Israëlische staat moet zijn, duren tot op vandaag voort. Zo kan nog steeds een Jood niet huwen in Israël met een niet-Jood en moet zich daarvoor naar bijvoorbeeld Cyprus begeven om te huwen. De huwelijkswetgeving rammelt nog steeds aan alle kanten en is een compromis tussen gematigde en orthodoxe Joden.

De spanningen met de hun omringende vijandig gezinde Arabische landen namen sinds de onafhankelijkheid steeds maar toe. Die landen die maar met lede ogen de niet te stuiten opgang van de Joodse Staat moeten aanzien en het ook zonder pertroleumbronnen kunnen. Na de Onafhankelijkheidsoorlog van 1947-1949 volgen verscheidene conflicten en oorlogen met hun buurlanden. In 1956 volgde de Suez-oorlog met Egypte, in 1967 de Zesdaagse Oorlog, in 1973 de Jom Kippoer oorlog en de vele conflicten met Palestijnen in de Gazastrook en op de Westbank.

Dr. Martinus Adrianus Beek (1909-1987) was hoogleraar Oude Testament en Hebreeuwse taal- en letterkunde aan de Universiteit van Amsterdam. Hoewel hij geen man was die snel emoties toonde, maakte hij in woord en geschrift en met zijn inzet voor het Genootschap Nederland-Israël vanaf 1950 duidelijk hoezeer de strijd van het joodse volk om te overleven en het lot van de jonge staat Israël hem ter harte gingen. Al snel na het ontstaan van de staat maakte hij een reis naar Israël. Dit gaf in 1950 de aanleiding tot het boek Aan Babylons stromen. In 1953 verscheen Wegen en voetsporen van het Oude Testament, en na een reis door Irak verscheen in 1956 de Atlas van het Tweestromenland. In 1957 verscheen De geschiedenis van Israël: van Abraham tot Bar-Kochba, daarna Israël: land, volk, cultuur. Graag trok hij naar de verschillende afdelingen van het Genootschap Nederland-Israël om lezingen te houden over aspecten van de jonge staat. Ook op maatschappelijk terrein liet hij zijn sporen na: hij was jarenlang bestuurslid van het Bijbels Museum, en lid van de Omroepraad, de Onderwijsraad en het Praemium Erasmianum; wat dit laatste betreft vormde de uitreiking van de Erasmusprijs aan Martin Buber in 1963 voor hem een hoogtepunt.

De Menora

Op de omslag van het boek (links) staat de Menora afgebeeld. Deze zevenarmige kandelaar met een breedte van 4 meter saat op het plein van de Knesset, het parlementsgebouw. Dit indrukwekkende monument is ene geschenk van de beide huizen van het Britse parlement. De Menora is een schepping van de beeldhouwer B. Elkan, die op de zeven armen met hun 29 panelen figuren en gebeurtenissen uit de bijbelse en joodse geschiedenis heeft uitgebeeld. In het midden staan de woorden Sjema Jisraël, Hoor Israël! Op de twee laatste armen staan de woorden van Zacharia 4:6 "Niet door kracht, noch door geweld, maar door mijn geest, zegt J'hw'h van de heirscharen."

De kandelaar vraagt wegens de vele zinvolle details om een aandachtige beschouwing. De reliefs zijn het waard om ieder afzonderlijk langdurig te bekijken, van Abraham tot en met het Getto van Warschau.