Synopsis
Mooi op een rijtje: de acht kinderen van François en Maria Defrère uit Lot.
De oudste, Jean , ontfermt zich over
de jongste.
De foto werd genomen in 1919 en later kwam er nog een negende kindje (foto: Vic De Donder)
We horen het al decennialang aan vanuit dezelfde extreemrechtse hoek: "Ze kweken gelijk de konijnen". 'Ze' zijn dan de nieuwkomers, de vreemdelingen, de
Marokkanen en Turken, de moslims. Een hardnekkig vooroordeel dat diep verankerd zit bij Vlamingen, Walen en Brusselaars. Echter, hoe zit het dan met 'ons'?
Ons verleden? Zijn we dan zoveel vergeten? Of willen we er niet meer aan herinnerd worden hoe het vroeger met 'ons- -wij Belgen- zèlf zat? Hoe onze waarden en tradities
in elkaar staken, nog niet zo heel lang geleden?
"Vlaanderen blijft het gezegend oord der kroostrijke gezinnen. Het woord van den Heer:'Gaat en vermenigvuldigt', vindt hier immer echo, en daarom schijnt het licht zo goudblond
en wonnig over onze velden." Dit schreef journalist Jef Crick in De Standaard van 2 mei 1923. Crick was op weg naar het gezin Corrion-Ghesquière in Klerken voor een reportage
in het kader van de 'Prijskamp voor verdienstelijke talrijke gezinnen' die zijn krant organiseerde.
De wonden van de Grooten Oorlog (1914-1918) waren nauwelijks geheeld. Armoe was troef in Vlaanderen. en een overgroot deel van de bevolking -vooral op het platteland - was
nog diep christelijk. Gezinnen van tien, twaalf, vijftien kinderen waren geen uitzondering. De leer van de Kerk was duidelijk: een katholiek gezin was een groot gezin; elk kindje
was een geschenk van de Heer. Sterke gezinnen met een overvloed aan zonen en dochters vormden de levenskracht van het Vlaamse Volk.
Van alle kanten werd gewaarschuwd tegen de kinderbeperking. Pil of spiraaltje bestonden nog niet, de bekende middelen (condoom, terugtrekking) werden onvoorwaardelijk
afgewezen. Zelfs toen de dokters Ogino en Klaus onafhankelijk van elkaar ontdekten dat het moment van vruchtbaarheid redelijk nauwkeurig kon worden vastgesteld, zodat
men door tijdelijke onthouding de bevruchting kon vermijden, werd ook deze vorm van geboortebeperking hardnekkig uitgesloten.
"Waar plaats is voor acht, is ook plaats voor negen, zei ons vader toen Jan geboren werd. Nadien kwamen er nog drie meisjes: Aleidis, Veerle en Lutgarde. Twee
kindjes -ons Polleke en ons Maria - zijn jong gestorven. Een gezin van veertien, waarvan twaalf in leven. Hoe we allemaal in dat kleine huisje binnen konden? Het is mij
een raadsel. Moeder werkte zich krom, vader verdiende een pover loontje, rijkdom was er bijlange niet, maar wij waren gelukkig. God, wat hebben wij een
heerlijke jeugd gehad!"
Zo hoor je in Vlaanderen veel mensen spreken. Ze komen uit een talrijk gezin, wat vroeger de normaalste zaak van de wereld was. De Kerk eiste het, boeken als Ja, ik wil! van
Huddleston-Slater propageerden het, de 'volkskracht' vroeg erom. Een schoon Vlaams gezin dankt de Heer voor elk kindje waarmee het gezegend werd. Over die gezinnen gaat dit boek.
Over de tijd toen moeder thuis baarde, toen de kinderen stierven aan de mazelen of het 'dubbel fleuris', toen de achtste de trui van de vijfde afdroeg, toen de zes meisjes
op één kamer sliepen, toen De Bond nog 'De Bond van de Kroostrijke Gezinnen' was en toen de pastoor in de biechstoel vroeg: "Hoeveel zijn het er al?"
"Het voortbrengen van kinderen hoort bij het huwelijk, zoals het kwistig strooien van zaad hoort bij het bloeien der bloemen. Wee dengenen, die durven ingrijpen
in de wetten der natuur!" Dat schreef de Nederlandse arts Huddleston Slater in zijn invloedrijke boek Ja, ik wil! dat verloofden in de jaren dertig en
veertig aan elkaar schonken of als cadeau bij hun huwelijk kregen.
Huishoudens met vier, vijf, zes kinderen zijn thans nagenoeg helemaal verdwenen. Welvaart, ontkerkeling en anticonceptiva deden hun werk.
[bron: Proloog uit het boek (blz. 7-8) door Vic De Donder]
Vic De Donder (Dendermonde, 1939) is de auteur van Kom eens naar mijn kamer (zeven drukken) en van En we zijn er van de klas, verschenen in de
succesreeks 'Waar is de tijd'. Hij debuteerde in 1984 met de roman Carolus. Zijn tweede roman Verbrande Parels, verscheen in 1986. De Donder is journalist
bij de krant De Standaard. Hij studeerde filosofie aan de Gentse Rijksuniversiteit.
Het Linkse Verzet in België
Lees ook deze boekbesprekingen op Verzet.org (eigen collectie):
• Door arm Vlaanderen (Auguste De Winne)
• Zou men armoe lijden? Een eeuw kroostrijke gezinnen in Vlaanderen (Vic De Donder)
• Alles is omgekeerd. Hoe de werklieden vroeger leefden 1848 - 1918 (Pol De Witte)
• De volle vrijheid (Frans Boenders)
• De Antwerpse dokwerker 1830-1940 (Karel Van Isacker s.j.)
• Afscheid van de havenarbeider 1944-1966 (Karel Van Isacker s.j.)
• Wat zoudt gij zonder 't werkvolk zijn? Anderhalve eeuw arbeidersstrijd in België. Deel 1: 1830-1966 (div. auteurs)
• Madame est servie. Leven in dienst van adel en burgerij (1900-1995) (Diane De Keyzer)
• Pamflet over een verborgen verleden - Links en de Vlaamse Beweging(1780-1914) (Walter Debrock)
• Jef Van Extergem en de Vlaamse Beweging (Christian Dutoit)
• Herman Vos. Van Vlaams-nationalisme naar Socialisme (Bernard Van Causenbroeck)
• De Antwerpse burgemeesters van 1831 tot 2000 (Lode Hancké)
• Edward Anseele. Ter ere (div. auteurs)
• Eeuwige dilemma's - Honderd jaar socialistische partij (Brepoels, Huyse, Schaevers)
• Van Verzet tot Koude Oorlog 1940-1949: machtsstrijd om het ABVV (Rik Hemmerijckx)
• Vereenigd zijn we alles, onvereenigd zijn we niets. 100 jaar socialistisch textielsyndicalisme 1898-1998 (Ludion/AMSAB)
• Wording en strijd van het socialistisch vakverbond van Antwerpen (Geert Van Goethem)
• Vaandels ruisen, vuisten groeten 1 & 2. Honderd jaar socialistische beweging in Sint-Niklaas (Geert van Goethem/AMSAB)
• 100 jaar 1 mei. De geschiedenis van een strijddag (Denise de Weerdt, Frank Vandenbroucke e.a.)
• 1885-1985: Honderd jaar Socialisme een terugblik (AMSAB)
• Geschiedenis van de Socialistische Partij. Sint-Truiden (Paul Butenaerts, Paul Goyens e.a.)
• 20 jaar syndicale kroniek (Vic Thijs)
• Beelden van een staking (Fernand Demany)
• De januari-revolte te Leuven (Pol Goossens e.a.)
• De socialistische partij. Geschiedenis, mythen en feiten (Serge Deruette en Kris Merckx)
• Stockholm 1917. Camille Huysmans in de schaduw van titanen (Wim Geldolf)
• Camille Huysmans, Burgemeester van Antwerpen 1933-1940 (Rob Roemans en Hilda van Assche)
• Camille Huysmans. Het enfant terrible. 1871-1968 (Jan Hunin)
• Camille Huysmans en Lode Craeybeckx 1922-1968 (Wim Geldolf)
• De moord op Lahaut - Het communisme als binnenlandse vijand (Rudi Van Doorslaer - Etienne Verhoeyen)
• Zij droegen de rode vlag - De legendarische leiders van de socialistische strijd (Nic Bal)
• Mijn wankele wereld. Vier jaar in het socialistisch verzet (Nic Bal)
• De mens is wat hij doet. BRT-memoires (Nic Bal)
• De Belgische radio-omroep tijdens de Tweede Wereldoorlog. Het NIR-INR in het verzet, 1939-1944 (Greta Boon)
• Van Bevrijding naar Vrijheid. De media tijdens en na de Tweede Wereldoorlog (red. W. Calewaert)
• België in de Tweede Wereldoorlog. Delen 1 t/m 10 (Maurice De Wilde en vele anderen)
• Jaarboek van de Vlaamse Televisie 1959-1960 (Jef Anthierens)
• Het Mijnalarm, een dossier (Maurice De Wilde)
• De fakkel in het oor. Media, democratie en commercie (Mark Van de Voorde, Guido Vanheeswijck, Hendrik Opdebeeck en Ernest Henau)
• De Verenigde Naties. Ideaal en werkelijkheid (P.R. Baehr en L. Gordeneker)
• Het Parlement 1831-1981. Exponent van een democratische samenleving (Kamer en Senaat)
• Anatomie van de gummiknuppel (Wolf Kielich)
• Macht zonder gezag. Democratie: holle leuzen of bloedige ernst? (George Jeunhomme)
• We leven toch in een vrij land? Rechten en vrijheden in België (Colette Braeckman en Marc De Kock)
• Over de doodstraf. Het recht op leven als mensenrecht (Karel Oosting)
• De Rechten van de Mens (M.B.W. Biesheuvel en C. Flinterman)
• Mensenrechten Hier en Nu. 100 jaar mensenrechtenbeweging in België 1901-2001 (diverse auteurs)
• De Internationale Bescherming van Minderheden (James Fawcett en Leo Kuper)
|
