|
Overval op Entebbe (William Stevenson) |
|
|
|
|
Sunday 07 October 2007 |
 |
Titel Overval op Entebbe
Orig. 90 Minutes At Entebbe © Bantam Books, 1976
Auteur William Stevenson
Uitgeverij © Uitgeverij Strengholt Televideo B.V. Naarden; jan. 1977; 310 bladzijden
ISBN 90 701 3007 6
|
Synopsis
"Als Israël er ooit niet in zou slagen zichzelf te verdedigen, zou ze haar betekenis verliezen. We worden gedwongen tot een agressieve verdediging
en de inzet wordt steeds groter. Tenslotte zullen we eerder kiezen voor een actie waarbij de Tempel der Menselijkheid wordt omver gehaald, dan dat er een enkel lid
van onze familie wordt overgeleverd aan de executeurs. Overleven onder andere omstandigheden is helemaal niet overleven. En wij allemaal, van wat voor ras we ook zijn, zijn geen knip
voor onze neus waard, als we onze levens verkopen ten koste van onze gewetens."
Yeruchaim Amitai, voormalig Plaatsvervangend Chef van
de Israëlische Luchtmacht. In een gesprek met William Stevenson tijdens een vlucht boven de Tempel van Solomon, maart 1970.
In Overval op Entebbe beschrijft Stevenson Israëls sensationele bevrijdingsactie op het vliegveld van Entebbe. Na een nauwkeurig journalistiek onderzoek
van twee weken in Israël, schreef Stevenson het eerste uit de eerste hand volledige verhaal over de reddingsmissie in Oeganda. Oeganda ging destijds van 1971 tot 1979
gebukt onder de dictatuur van de beruchte President Idi Amin. Jarenlang hadden Arabische terroristen de wereld geschokt door vliegtuigkapingen en gewetenloze moord op onschuldigen. Zoals
enkele jaren voordien gebeurd was op de Olympische Spelen van Munchen in 1972, toen acht leden van de Paslestijnse terroristische groep Zwarte September, die nauwe banden
had met Yasser Arafat’s El Fatah organisatie, de Israëlische atleten gijzelden en er uiteindelijk elf vermoordden. Vijf terroristen kwamen toen eveneens
om het leven.
Op 27 juni 1976 werd op de Griekse luchthaven van Athene, met aan boord 248 passagiers en 12 bemanningsleden, Vlucht 139 -een vliegtuig van Air France - gekaapt
door enkele terroristen en dwongen het vliegtuig koers te zetten naar Bengazi (Libië). Twee terroristen waren leden van het toen nog onbekende
Volksfront voor de Bevrijding van Palestina (PFLP-EO) alsook twee Duitsers, leden van de Revolutionaire Cellen (RZ) (Wilfried Böse en Brigitte Kuhlmann).
Op de Libische luchthaven bleef de gekaapte Boeing 707 zeven uren aan de grond om te tanken en werd een vrouw die zich als zwanger had voorgedaan vrijgelaten.
Daarna steeg het vliegtuig weer op en landde enkele uren later op de luchthaven Entebbe van Oeganda. In Entebbe werden de vier kapers vervoegd door drie anderen,
die gesteund werden door de pro-Palestijnse Oegandese president Idi Amin.
De kapers eisten de vrijlating van 40 Palestijnen die in Israël werden gevangen gehouden, alsook 13 anderen die geïnterneerd waren in Kenia, Frankrijk, Zwitserland
en Duitsland. Als deze eisen niet ingewilligd zouden worden, dreigden de kapers ermee om vanaf de 1ste juli '76 alle gijzelaars te vermoorden. De passagiers werden
door de kapers vastgehouden in de transit-hal van de luchthaven en lieten een groot deel van de gegijzelden lopen. Enkel Israeli's en Joden bleven vastgehouden en
de kapers zouden hen een na een executeren wanneer op hun eisen niet werd ingegaan.
Uiteindelijk werden 83 Israeli's en/of Joden gegijzeld alsook 20 anderen
waarvan de meesten tot de bemanning behoorden.
Een week lang werd vruchteloos onderhandeld met de kapers over de Israëlische mensenlevens. Ten einde raad werd door de Israëlische regering Operatie Entebbe
(ook bekend als Operatie Thunderbolt) bevolen. Op 4 juli 1976 vloog een groep Israëlische soldaten met vier Hercules vliegtuigen in het diepste geheim 4.000 kilometer
naar Afrika. Een uur voor het ultimatum verstreek landden de Israëli's op de luchthaven van Entebbe en bevrijdden onder een regen van kogels de gegijzelden.
Afbeelding rechts: Opgeluchte overlevende gegijzelden bij hun aankomst op de luchthaven van Israël
De ganse reddingsoperatie had nauwelijks een half uur geduurd en zes kapers werden gedood. Yonatan Netanyahu -broer van de latere Eerste Minister van Israël,
was de enige Israëlische commando die tijdens de operatie werd gedood. Hij werd gedood bij de ingang van de luchthaven door een Oegandese scherpschutter.
Nog eens vijf andere commando's raakten gewond. Van de 103 passagiers werden er drie gedood en ongeveer 10 gewond. Drie gegijzelden sneuvelden:
Jean-Jacques Maimoni, Pasko Cohen en Ida Borochovitch. Daarnaast werden in het totaal 45 Oegandese soldaten gedood bij de aanval en werden 11 Russische
MiG-17 vliegtuigen van de Oegandese luchtmacht op de luchthaven van Entebbe aan de grond vernield. De overlevende gegijzelden werden onder een kogelregen
in de vliegtuigen geladen en via Nairobi naar Israël gevlogen.
De aanval op Entebbe kende later nog een tragisch vervolg wanneer een vierde gegijzelde werd vermoord. Een van de passagiers die in Entebbe tot de
groep vrijgelatenen behoorde, was de 75-jarige weduwe Dora Bloch. Mevrouw Bloch was een van de
niet-Israëli passagiers die op 2 juli was vrijgelaten. De Joodse Dora Bloch, die zowel de Britse als de Israëlische nationaliteit bezat en in Tel Aviv
woonde, was op weg naar New York voor het huwelijk van haar jongste zoon. Bij haar vrijlating was ze onwel geworden en werd zij na de Israëlische aanval
opgenomen in het Mulago hospitaal van Kampala waar ze enkele dagen later overleed. Lange tijd bleef haar lot en de oorzaak van haar dood onzeker.
In mei 1979 werden 32 km ten oosten van Kampala haar stoffelijke resten door pathologisten geïndentificieerd, nadat een oorlog tussen Oeganda en
Tanzanië een einde had gesteld aan de dictatuur van Idi Amin.
De hele waarheid omtrent haar tragische lot kwam pas veel later aan het licht. In april 1987 vertelde Henry Kyemba, de toenmalige Openbare Aanklager van
het Oegandese Ministerie van Justitie, aan de Human Rights Commissie van Oeganda, dat Dora Bloch op bevel van president Idi Amin van haar ziekenbed was
gehaald en vermoord werd door twee legerofficieren van het Oegandese leger. Idi Amin stierf op 14 augustus 2003 in Tanzania, waar hij sinds zijn afzetting
in 1979 in ballingschap leefde.
In 1977 werd de spectaculaire reddingsoperatie te Entebbe verfilmd en geregisseerd door Irvin Kershner. Raid on Entebbe(1977) kende
een groot succes, vooral met steracteurs als Peter Finch (als Yitzak Rabin), Yaphet Kotto (als Idi Amin) en Charles Bronson (als Brig. Gen. Dan Shomron,
de commandant van Operatie Entebbe) in de hoofdrollen. Naar aanleiding van het overrompelend succes van de film in de bioscoopzalen werd
ook het script door William Stevenson als boek onder de titel 90 Minutes At Entebbe uitgebracht. Het boek werd tegelijkertijd in vele talen en landen
uitgebracht en verscheen in ons land als 'Overval op Entebbe'.
William Stevenson, een internationaal bekend journalist en oorlogscorrespondent, is de schrijver van de bestseller 'A Man Called Intrepid'
(in het nederlands uitgebracht als 'Codenaam intrepid. De geheime operaties van Churchills meesterspion'). Hij maakte voor
het eerst kennis met de methoden van terroristen in Frans-Indochina en later in Kenia tijdens de bloedige Mau Mau-oorlogen. Bij de inlichtingdienst kreeg hij
ervaring tijdens de Tweede Wereldoorlog, toen hij piloot bij de Royal Navy was. Later ging hij samenwerken met de chef van de Britse Veiligheidsdienst, Sir
William Stephenson, die Intrepid werd genoemd. De nauwere binding van Bill Stevenson met Israël begon direct na de Tweede Wereldoorlog, toen vroegere leden van
de Intrepid-groep hielpen bij het stichten van de staat Israël. Kort voor de Zesdaagse Oorlog in 1967 wist Stevenson dat de strijd zou beginnen. Kort
na deze oorlog schreef hij: "Strike Zion". In 1970 schreef Stevenson in samenwerking met de IAF: "Zanek! A Chronicle of the Israël Air Force'.
|
|
|
Laatst geupdate op ( Sunday 14 September 2008 )
|
