Verzet.org - Hirohito. De keizer die moest blijven (Edward Behr)

In Hirohito, de keizer die moest blijven toont Edward Behr aan dat dit vreedzame beeld van Hirohito bewust door de Amerikanen geschapen is, direct vanaf het moment van de Japanse capitulatie op 14 augustus 1945. De keizer was voor de Japanners het symbool van nationale eenheid en zijn val zou totale ontwrichting van de maatschappij betekenen. Daarbij zaten de Amerikanen met een schuldgevoel ten opzichte van het Japanse volk, dat zij in Hiroshima een tot dan toe ongekend leed hadden aangedaan. Later waren het economische belangen die hen ertoe aanzetten de ware historische feiten aan censuur te onderwerpen.

Na de capitulatie van Japan werd door de geallieerden het zogenaamde Proces van Tokio voorbereid. Het zal een van langdurigste strafrechtelijke processen worden uit de geschiedenis. Het Proces van Neurenberg, waarbij 22 kopstukken van het nazi-regime uit de Tweede Wereldoorlog zich moesten verantwoorden voor hun misdaden, was reeds op 20 november 1945 begonnen en duurde tot 1 oktober 1946. Nadat het vonnis werd uitgesproken werden 12 doodvonnissen effectief uitgevoerd op 16 oktober 1946.

In de aanloop naar het proces tegen Japanse oorlogsmisdadigers, rees van bij het begin de vraag of de Japanse keizer Hirohito mee gedagvaard moest worden. De Amerikaanse Generaal Douglas MacArthur (1880-1964), die het Japanse leger succesvol had verslagen, maar niet vooraleer er twee atoombommen boven Hiroshima (6.08.'45) en Nagasaki (9.08.'45) werden afgeworpen[!], was hier van in het begin op tegen. Op 25 januari 1945 formuleerde hij zijn mening aan de gezamenlijke stafchefs in een fel opgemerkte brief:

"Als hij [keizer Hirohito] wordt berecht, zullen de plannen voor de bezetting aanzienlijk gewijzigd moeten worden, zodat aan een dergelijke stap de nodige voorbereidingen vooraf moeten gaan. Een proces zal ongetwijfeld een geweldige beroering onder het Japanse volk doen ontstaan, waarvan de gevolgen niet te overzien zullen zijn. De keizer is het symbool dat alle Japanners verenigt. Vernietig hem en de natie zal uiteenvallen.

Naar mijn mening zal heel Japan zich met actieve of semi-passieve middelen tegen berechtiging verzetten. De Japanners zijn ontwapend en vormen daarom geen ernstige bedreiging voor geoefende en gewapende troepen. Het is echter niet ondenkbaar dat alle overheidsorganen hun werkzaamheden zullen staken en dat in de bergen of op het platteland een guerrillaoorlog zal worden gevoerd. Ik meen dat alle hoop op de invoering van moderne democratische beginselen daarmee zal verdwijnen en dat na het ophouden van de militaire bezetting uit de verminkste massa van het volk een sterke neiging tot corporatisme zal ontstaan, vermoedelijk gebaseerd op communistische beginselen. Dit zou de bezetting voor een geheel andere probleem plaatsen. Het zou absoluut noodzakelijk zijn de bezettingsmacht sterk uit te breiden. Het is heel goed mogelijk dat een miljoen manschappen het minimum zou zijn, en dat voor onbepaalde tijd."

Tokio, 25 september 1945 op de Amerikaanse ambassade: eerste ontmoeting tussen Keizer Hirohito en generaal Douglas MacArthur

Het was meteen erg duidelijk dat wat MacArthur betrof, het berechten van een oorlogsmisdadiger als Hirohito, maar op het tweede plan kwam en een eventuele veroordeling van de keizer het land zodanig zou destabiliseren dat het volgens hem recht in de armen van het de communistische Sovjet-Unie of naar het communistische China van Mao zou drijven. Door te schermen met het vooruitzicht van bestuurlijke chaos, guerrillaoorlog, communisme en de noodzaak van een reusachtige bezettingsmacht, elimineerde Mac Arthur het idee dat Hirohito terecht moest staan.

Het Proces van Tokio begon dus zonder de keizer. Het duurde van 3 mei 1946 tot 12 november 1948 en werden er op 12 november 1948 zeven verdachten ter dood veroordeeld en werden allen op 23 december 1848 te Tokio opgehangen: Hideki Tojo (opperbevelhebber en premier 1941-1944); Kenji Doihara (bevelhebber Speciale Afdeling Kwantungleger); Seishiro Itagaki (opperbevelhebber Kwantungleger en minister van het Leger); Iwane Matsui (bevelhebber Speciale Afdeling Kwantungleger en stafchef Japanse Leger Centraal-China); Akira Muto (plaatsvervangend stafchef Japans Leger Centraal-China); Heitaro Kimura (Stafchef Kwantungleger, plaatsvervangend Leger-minister en commandant Japanse troepen in Birma) en Koki Hirota (Minister van Buitenlandse Zaken en Japans premier).

Zestien andere verdachten werden veroordeeld tot levenslange gevangenisstraf, twee kregen tijdelijke gevangenis straffen en de overige drie werden vrijgesproken. Daarnaast werden er nog vele processen gevoerd waarbij 4.000 Japanse officieren werden beschuldigd van oorlogsmisdaden. Ongeveer 3.000 van hen werden veroordeeld tot gevangenis straffen en 920 werden effectief terechtgesteld. In 1952 werd de bezetting van Japan opgeheven. Voordien hadden de Amerikanen Japan een nieuwe grondwet opgedrongen waardoor onder meer de rol van de keizer tot een louter ceremoniële rol werd herleid.