Dit is het verhaal van de Belgische strijdkrachten die tijdens de Tweede Wereldoorlog van op Britse bodem de invasie van Europa mee hebben voorbereid. Na de
nederlaag van mei '40 wisten groepjes Belgische militairen te ontsnappen naar Groot-Brittannië. Deze goed getrainde en erg gemotiveerde mannen waren vastbesloten
om de strijd tegen het fascisme voort te zetten, ook al hadden ze aanvankelijk weinig perspectief.
Net als de Britten wachtten ze gespannen de Duitse invasie af. Maar de Royal Air Force hield stand en Hitlers legers kwamen niet. Van toen af trokken alsmaar
meer Belgen, militairen en burgers, het Kanaal over om te vechten. Allen waren ze gericht op één enkel doel: D-Day en de herovering van het geliefde
continent...
De Belgen in Engeland. Bron:
Radio Vlaanderen Internationaal
Op 10 mei 1940 wordt ons land overrompeld door nazi-Duitsland. Het Belgische leger is niet opgewassen tegen de verpletterende kracht van de Duitse troepen
en capituleert na achttien dagen strijd. Een aantal vastberaden mannen wil zich niet gewonnen geven. Engeland wordt de thuishaven voor dat handvol Belgen dat
de strijd wilt voortzetten, schrijft historicus Frank Decat in z'n boek 'De Belgen in Engeland - '40-45'."Het verhaal van de Belgische landmacht begint in Tenby, een opvangkamp in Wales", vertelt historicus Frank Decat. "Tenby is trouwens een stadje dat omstreeks
1200 gesticht werd door Vlamingen. In de zomermaanden van '40 komen daar enkele honderden militairen van de landmacht samen. Een 'allegaartje' dat de capitulatie
is ontvlucht en de strijd wilt voortzetten. Maar de Britten hebben nauwelijks belangstelling voor dat bonte gezelschap en ze kunnen bovendien geen wapens geven.
De Engelsen hebben andere prioriteiten." Pas begin '43 zal uit dat allegaartje een volwaardige gevechtseenheid voortkomen. Voor het zover is, moeten er heel wat problemen worden opgelost. Ruzies tussen
Leopoldisten en anti-Leopoldisten, wil men een infanterie- of een cavalerie-eenheid, en allerlei politieke benoemingen...
Eind '42 duikt
Jean Piron op. "Piron, afkomstig uit de provincie Namen, is een zeer gedreven aanvoerder, die zich niks aantrekt van al die
communautaire en andere tegenstellingen. Hij is op z'n Brits gevormd, in Engeland, en zal er in slagen uit dat bonte allegaartje een 2.200 man sterke
gevechtsgroep uit te bouwen." Die eenheid zal later de geschiedenis ingaan als de befaamde 'Brigade Piron'. Daarnaast worden ook de eerste Belgische parachutisten
en commando's opgeleid, in Schotland. (Tot begin de jaren '50 zijn dat nog twee aparte eenheden.) "Ze zijn enerzijds gegroeid uit militairen in Tenby die
absoluut wilden vechten. Een tweede groep - vooral para's- wordt gevormd rond de (toenmalige) luitenant Blondeel. Dat is een Noord-Amerikaanse Belg die in '41,
samen met tientallen andere Belgen uit Canada, naar Groot-Brittannië trok. Daar zal hij mee de eenheid parachutisten oprichten."
Naast de infanteristen hebben ook de Belgische zeelui een rol gespeeld tijdens de Tweede Wereldoorlog. "Zo hebben einde mei en begin juni '40 West-Vlaamse
vissers deelgenomen aan de evacuatie van Britse troepen uit Duinkerke. Dat was geen 'fait-divers'. Die vissers hebben naar schatting tussen 10.000 en 20.000
Britten overgebracht. En dat is niet niks...", zegt Frank Decat. "Van zeer groot belang waren ook de mensen van de koopvaardij. Als je naar de verliescijfers
kijkt, heeft de koopvaardij de zwaarste verliezen geleden: tussen de 800 en 1000 doden. België beschikte tijdens de Tweede Wereldoorlog over ongeveer honderd
koopvaardijschepen, met aan boord een zeer internationaal gezelschap: veertig tot vijftig nationaliteiten: Europeanen, Afrikanen, Amerikanen, Aziaten..."
"Zij hebben de zeer gevaarlijke transatlantische routes gevaren, om de Britse en Amerikaanse troepen te bevoorraden, vanuit de Verenigde Staten over de
Atlantische Oceaan. Levensgevaarlijk wegens de vijandelijke duikboten en vliegtuigen." Voorts bestond er ook een 'Belgische sectie' van de Royal Navy. Die
was relatief beperkt. "Zo'n 250 mannen bemanden twee korvetten, lichtbewapende duikbootjagers: de 'Godetia' en de 'Buttercup'. Ook zij hebben heel wat
internationale trafiek gedaan, voornamelijk de route van Groot-Brittannië naar de Verenigde Staten."
Ook Belgische piloten hebben hun steentje bijgedragen tot de uiteindelijke overwinning van de geallieerden. Dat begon al tijdens de dramatische dagen van de
'Slag om Engeland'. "29 Belgen zullen als piloot of in een andere functie deelnemen aan de luchtgevechten tijdens die slag. 29, dat lijkt relatief weinig, maar
dat is meer dan bijvoorbeeld de Nederlandse of de Franse bijdrage." "Dat heeft te maken met het feit dat onze Belgische piloten in de jaren '30 een zelfde
training kregen als de Britten. Ze waren dus onmiddellijk inzetbaar. Na enkele lessen Engels, want alles gebeurde uiteraard in het Engels..." En er werden ook
eigen Belgische squadrons gevormd. Eind '41 wordt het 350e opgericht. Enkele maanden later volgt dan het 349e. Dat squadron wordt opgericht in Afrika, in Ikeja,
Nigeria. De bedoeling was die eenheid in te zetten in Midden-Afrika. Maar vermits daar nauwelijks gevochten is, werd het squadron overgeplaatst naar
Groot-Brittannië, waar het onder meer deelnam aan 'D-Day' op 6 juni '44, aldus Frank Decat.
Opvallend is ook dat een aantal Belgen dienst nam in de Zuid-Afrikaanse luchtmacht. "Wij hadden destijds in onze kolonie een 'reserve' aan militairen, plus een
aantal burgerpiloten die uit België gevlucht waren en wilden vechten. Dat konden ze dichtbij doen, via de SAAF, de South African Air Force, die dringend op zoek
was naar piloten." "De oorspronkelijk erg kleine Zuid-Afrikaanse luchtmacht heeft zich op zeer korte tijd uitgebreid. Daarbij hebben de Belgen een niet
onbelangrijke rol gespeeld. Sommigen hebben Zuid-Afrikaanse eenheden bevolen, onder meer in Noord-Afrika en tijdens de strijd in Italië", aldus nog historicus
Frank Decat.
Frank Decat is historicus, gespecialiseerd in militaire geschiedenis. In die hoedanigheid was hij onder meer verbonden aan de Koninklijke Militaire School in
Brussel. Hij is een veelgevraagd radiocommentator en auteur. Nadat hij voor de VRT meewerkte aan een documentaire over de Belgische militairen in Groot-Brittannië tijdens
de Tweede Wereldoorlog, liet deze boeiende geschiedenis hem niet meer los. In dit rijkelijk geïllustreerde boek beschrijft hij voor het eerst het reilen en zeilen
op Britse bodem van de Belgische militairen van de drie machten (land-, zee- en luchtmacht).
Relevante verwijzingen:
• De Vereniging 5 Linie Regiment vzw
• Verbroedering Bevrijding vzw
• Brigade Piron
• Vriendenkring Bevrijding - 5 Linie VZW
Lees ook deze artikels op Verzet.org:
• Baron Jean de Sélys-Longchamps en de raid op het Gestapo HQ te Brussel
• De Brigade Piron bevrijdt Brussel en stoot door naar Nederland!
Lees ook deze boekbesprekingen op Verzet.org:
• Belgische wetgeving in Ballingschap (Hendrik Fayat)
• De Belgen in Groot-Brittannië 1940-1944 (Luc Schepens)
• De Belgen in Engeland 40/45 (Frank Decat)
• In dienst van hunne majesteiten. De geheime geschiedenis van de Belgen te Londen (George de Lovinfosse)
• Historiek van het Bataljon Bevrijding (Sylvain Weuts)
• De vergeten strijders. Document over het Verzet in Antwerpen Juni 1940-november 1944 (Edouard Pilaet)
• Slag om de Schelde (Reginald William Thompson)
• De Strijd om de Schelde (W. Denis Whitaker & Shelagh Whitaker)
• Kolonel Harry - Een getuigenis over de bevrijding van Antwerpen (Frank Stappaerts)
• De Kanonnen van Walcheren (Baldwijns en Herman-Lamoine)
• Leopold II & Kongo - Het evenaarsdistrict en het kroondomein 1885-1908 (Daniel Vangroenweghe)
• België tijdens de Tweede Wereldoorlog (Mark van den Wijngaert, Bruno De Wever, L.Vandeweyer e.a.)
• Voor Koning en Vaderland - De Belgische Adel in het Verzet (Marie-Pierre d'Udekem d'Acoz)
