Verzet.org - Edward Anseele. Ter ere (div. auteurs)

Afb. Edward Anseele in 1906

Edward Anseele (Gent, 1856-1938) was in de winter van 1880-1881 de grondlegger van de socialistische organisatie in Gent, waaronder de coöperatieve bakkerij Vooruit en het gelijknamige dagblad, de eerste socialistische krant in België. In 1885 was hij medestichter van de Belgische Werklieden Partij. Negen jaar later het eerste socialistische Kamerlid. Tijdens de woelige novemberdagen van 1918 kreeg Anseele te horen dat hij door de Duitse president was benoemd tot president van de Belgische republiek. Maar hij bleef trouw aan de koning en werd beloond met de ministersportefeuille van Openbare Werken. Later werd Anseele minister van Spoorwegen, Post en Telegraaf, en in 1930 minister van staat.

Dit boek "Edward Anseele Ter Ere" is gezet in de memphis-letter en gedrukt door de S.M. Het Licht naar aanwijzingen van Camiel Beys, leraar aan de Gentse Vakschool, in juni 1948 bij de inhuldiging van het Anseele-monument. Er werden getrokken: 200 exemplaren 'op naam', kunstdrukpapier, 300 exemplaren op simili, een volkseditie. Dit exemplaar 'op naam' werd gedrukt voor de heer Frans Gelders (s.r.). Dit boek behoorde m.a.w. ooit toe aan de BSP 'r Frans Gelders die burgemeester was van Vilvoorde tussen 1964 tot 1979.

In Memoriam Edward Anseele
Gent 26 juli 1856 - 18 februari 1938

Verschillende auteurs en politiekers hebben hier hun bijdrage gepubliceerd:

•  Paul Rogghe (Gent 1904-1974): 'Anseele'
Paul Rogghé, Vlaams schrijver, is vooral gekend van zijn vele historische studies, meestal over de geschiedenis van Vlaanderen. Zijn bekendste werk op dit vlak is "Jacob van Artevelde" (1941). Hij was directeur van het tijdschrift "De Faun" en medewerker aan het weekblad "Pan".

•  Gaston Crommen: 'Het schone strijdleven van Edward Anseele'
Gaston Crommen (11 juli 1897 - 22 januari 1970) was een Gents politicus, lid van de BSP. Hij was hoofdredacteur van de socialistische krant de Vooruit (1944-1947), burgemeester van Ledeberg (1933-1940 en 1947) en ondervoorzitter van de Senaat.

•  Camille Huysmans: 'Edward Anseele: de wekker, de politieke man'
Socialist Camille Huysmans (1871-1968) was tientallen jaren de sterke man van zijn partij, hij was Kamervoorzitter (23.06.1936-21.04.1939 en 27.04.1954-11.11.1958) en Eerste Minister (3.08.1946-20.03.1947). Hij bekleedde de functie van Burgemeester van Antwerpen (11.01.1933-16.05.1940 en 12.09.1944-2.08.1946) en zetelde meer dan een halve eeuw in het Belgische parlement, van 1910 tot 1965; toen hij de volksvertegenwoordiging verliet was hij vierennegentig jaar oud.

•  Louis de Brouckère: 'Anseele, socialist en animator van de coöperatie'
Louis De Brouckère (1870-1951) was een socialistisch politicus. Professor aan de universiteit van Brussel. Socialistisch senator van 1925 tot 1932. Keerde zich tegen Het Plan van Hendrik De Man. Tijdens de Tweede Wereldoorlog was hij in Londen verbonden aan de regering in Ballingschap als vice-president van het comité dat de na-oorlogse problemen moest oplossen. Minister van Staat in 1945.

•  Paul Henri Spaak: 'Edward Anseele, de idealist en de opbouwer'
Paul-Henri Spaak (1900-1972) was de kleinzoon van de liberale politicus Paul Janson en neef van een ander liberaal politicus, Paul-Emile Janson, die kort Eerste Minister van België was van 1937 tot 1938. Zijn moeder, Marie Janson, was de eerste vrouwelijke senator. Zijn dochter Antoinette Spaak werd na zijn dood politica voor de FDF en later voor de MR. Spaak studeerde rechten te Brussel en werd lid van de Belgische Socialistische Partij in 1920. Hij zetelde als socialistisch volksvertegenwoordiger voor het arrondissement Brussel van 1932 tot 1957 en van 1961 tot 1966. Tijdens de Tweede Wereldoorlog maakte hij deel uit van de Belgische Regering in Ballingschap en was Minister van buitenlandse zaken onder Hubert Pierlot.

•  Achiel Van Acker: 'Edward Anseele, bewerker van de sociale vrede'
Achiel Van Acker (Brugge, 8 april 1898 - 10 juli 1975), alias de "vader van de sociale zekerheid" was een Belgisch socialistisch politicus. Hij richtte tijdens de Tweede Wereldoorlog in maart 1942 de Illegale Belgische Socialistische Partij op. Hij was vier maal Eerste-minister van België. De eerste drie regeringen onder Achiel Van Acker waren kortstondig ten gevolge van de koningskwestie. Hij werd benoemd tot Minister van Staat op 23 december 1958. Hij was ook Minister van Arbeid en Sociale Voorzorg, van Volksgezondheid, van Verkeerswezen en van Steenkool (waaraan hij de bijnaam Achille Charbon dankt). Van 1961 tot 1974 was hij voorzitter van de Kamer van Volksvertegenwoordigers.

•  Henri Rolin: 'Twee herinneringen aan Edward Anseele'
De socialist Henri Rolin (BWP) (Gent, 3 mei 1891 - Paris, 20 april 1973) was tijdens de Tweede Wereldoorlog staatssecretaris van de Regering in Ballingschap in Londen, geleid door premier H. PIERLOT. Rolin was doctor in de rechten en hoogleraar aan de VUB. Hij was gecoöpteerd senator (1932-1968) voor de BSP. In 1942 was hij onderstaatssecretaris voor de landsverdediging en in 1946 minister van justitie. Voorzitter van de senaat van 11 nov. 1947 - 6 nov. 1949.

•  Tine Hannick: 'Een vrouw spreekt over vader Anseele'
Secretaris sinds 4 maart 1938 van het Mateotti komitee, afdeling Gent, dat Spaanse kinderen opving van Republikeinen die tegen Franco vochten ten tijde van de Spaanse Burgeroorlogen. Ongeveer 5.000 van deze kinderen vonden dankzij de socialisten onderdak in België.

•  Leon Blum: 'Anseele, een opbouwer, een stichter, een veroveraar'
(1872-1950) was een socialistisch Frans politicus. Hij werd geboren in een Joodse middenstandsfamilie. Hij richtte vanwege de bezorgdheid over het opkomende nationaal-socialisme in november 1935 de socialistische partij Front populaire op (het Volksfront), samen met Edouard Daladier, Maurice Thorez, Edouard Herriot en Daniel Mayer. In 1936 werd Blum premier van Frankrijk. In 1938 viel zijn regering en hij werd opgevolgd door Daladier. Toen Duitsland in mei 1940 aan Frankrijk de oorlog verklaarde, vluchtte Blum naar Zuid-Frankrijk. Hij werd samen met Daladier en Paul Reynaud gearresteerd op last van Philippe Pétain; Blum werd naar het concentratiekamp Buchenwald gedeporteerd waar hij op 7 mei 1945 werd bevrijd door de Amerikanen.

•  J. W. Albarda: 'Anseele en de Nederlandse socialisten'
Johan Willem ALBARDA, Nederlands politicus. Hij was partijleider van de SDAP van 1925 tot 1940 en minister van Waterstaat van 1939 tot 1945. Geboren te Leeuwarden op 5 juni 1877 en overleden te Den Haag op 19 april 1957. Tijdens de bezettingsjaren maakte Albarda als minister van Waterstaat in Londen achtereenvolgens deel uit van het kabinet-De Geer en het eerste en tweede kabinet van P.S. Gerbrandy. In het tweede kabinet-Gerbrandy fungeerde hij bovendien van november 1941 tot december 1942 als minister van Financiën ad interim.

•  François Logen: 'Edward Anseele, zoals wij hem steeds zullen zien'
Waalse socialist. Voorzitter van de Union Coopérative van Luik.

•  J. Papart: 'Anseele's strijdros: de socialistische coöperatie'
J. Papart was in de regio Charleroi directeur van de Cooperatieve van Couillet, en richtte in 1918 de Union des Coopérateurs de Charleroi op.

•  Corneel Mertens: 'Anseele, gezien door een vakverenigingsman'
De socialist Corneel Mertens, was vanaf 1945 diensthoofd van het N.I.R., programmadirecteur van de BRT, de voorloper van de VRT. Ondervoorzitter van het I.V.V., voorzitter van de Centrale der boekbewerkers, hoofd van de Syndicale Commissie en daarna secretaris-generaal van het B.V.V., tegelijk B.W.P.-senator.

•  Henri Moring: 'Een eresaluut van een onzer oude garde'

•  Edward Anseele: 'Mijn doodvonnis uitgesproken door 1938' (Anseele schreef dit artikel enkele dagen voor zijn dood