Verzet.org - Officieren tegen Hitler (Fabian von Schlabrendorff)

Fabian Von Schlabrendorff (1907-1980) was een neef van Dietrich Bonhoeffers verloofde Maria von Wedemeyer. Von Schlabrendorff had reeds samen met Von Gersdorff op 13 maart 1943 een aanslag op Hitler geprobeerd en raakte later betrokken bij de mislukte aanslag op Hitler op 20 juli 1944. Hij wordt opgepakt en samen met Dietrich Bonhoeffer in de gevangenis van Berlijn-Tegel opgesloten in afwachting van zijn vonnis en terechtstelling. Von Schlabrendorff maakt melding van een zwaar en verwoestend bombardement op Berlijn. Hitlers bloedrechter Roland Freisler haastte zich naar de rechtzaal om nog wat dossiers op te halen wanneer de rechtzaal wordt getroffen door een bom. Freisler stierf met het dossier van Von Schlabrendorff in zijn handen....

Kort na het einde van de Tweede Wereldoorlog zette Von Schlabrendorff zijn belevenissen op schrift.

Aanslagen op Hitler door Von Schlabrendorff en Von Gersdorff. Auteur: Alex Dekker op Klup.nl

Von Schlabrendorff en Von Gersdorff waren jonge, adellijke officieren die respectievelijk in 1907 en 1905 geboren waren. De beide mannen hadden de Eerste Wereldoorlog als tieners meegemaakt, maar niet meegedaan. De mannen groeiden op in een periode van economische crisis, massale werkloosheid en straatgevechten. Fabian von Schlabrendorff studeerde rechten en werd jurist, Von Gersdorff werd beroepsmilitair. Tijdens de oorlog wist Kolonel Henning von Tresckow de twee officieren bij hem in de buurt te krijgen. Von Tresckow, geboren in 1901, had Hitler in eerste instantie bewonderd. Maar naarmate de oorlog wreder werd, sloeg deze bewondering langzaam om in haat. Langzamerhand bouwde hij aan een netwerk van verschillende tegenstanders van Hitler.

Von Tresckow, Von Schlabrendorff en Von Gersdorff werden de spil in een netwerk dat er op uit was het nazi-regime omver te werpen. In eerste instantie meende een deel van de groep dat het voldoende was om een staatsgreep te plegen. Hitler, zo dacht het verzet, werd voor een voldongen feit geplaatst en had dan geen enkele macht meer. Verschillende mogelijkheden werden bekeken. De officieren wilden Hitler arresteren om hem tot aftreden te dwingen. Na verloop van tijd en de tegenwerking van enkele andere officieren, besloten Von Schlabrendorff en Von Gersdorff niet over te gaan tot arrestatie. Een dode Hitler en een staatsgreep leek hen een beter plan. Na Hitlers dood wilden de mannen een democratische regering, vrede met de westerse geallieerden en voorzetting van de oorlog tegen Rusland (!). Om de zoveel tijd bezocht Hitler een van de hoofdkwartieren aan het Oostfront. De samenzweerders werkten samen op het hoofdkwartier van de Legergroep Centrum.

Von Tresckow wist de hand te leggen op een Engelse kneedbom. Deze was hem bezorgd door Von Gersdorff, die als inlichtingenofficier vrij gemakkelijk aan materiaal kon komen. Hij testte verschillende soorten explosieven. Uiteindelijk viel de keuze op een Engelse kleefbom, zo groot als een boek. De bom werd verpakt als een pakketje met daarin twee flessen cognac. Reden voor het opblazen: doodschieten lukte toch niet. De aanslag die Boeselager had moeten plegen, was op niets uitgelopen. Von Tresckow besloot daarom Hitler op te blazen met de cognacbom. Hij benaderde een van de officieren van het gevolg van Hitler. Luitenant-Kolonel Brandt kreeg een verhaal te horen over een weddenschap tussen Von Tresckow en kolonel Stieff. Deze laatste had twee flessen cognac gewonnen. En aangezien Stieff bij het opperbevel diende, kon Brandt het pakketje wel meenemen in het vliegtuig. In de avond van 13 maart vertrok de groep met Hitler.

Von Schlabrendorff was degene die het pakket afgaf op het vliegveld. Even daarvoor had hij de bom geactiveerd met een sleutel. Na ongeveer een half uur diende de bom af te gaan. Hitlers Condor zou op dat moment ergens in de lucht boven Minsk vliegen. Er was geen enkele kans op overleven. Nadat Brandt het pakket had ontvangen, keerde Von Schlabrendorff zo snel mogelijk terug naar zijn hoofdkwartier. Vervolgens wachtte hij op nieuws over de ontploffing. Maar er kwam geen nieuws. Pas uren later werd duidelijk dat Hitler veilig geland was in Oost Pruisen. De bom was niet afgegaan. Nu was het zaak om de bom terug te vinden. Als iemand de bom per ongeluk ontdekte, was het spel uit. Brandt kreeg te horen dat er een fout gemaakt was. Hij moest het pakket houden, Von Schlabrendorff kwam het ophalen. Ongetwijfeld was het een van de meest spannende momenten uit Von Schlabrendorffs leven. Het was zaak de niet-ontplofte bom onschadelijk te maken. Hij wisselde het pakket om met twee echte flessen cognac en trok zich terug met het oorspronkelijke pakket. Nadat hij het pakket met een scheermesje geopend had, ontdekte hij wat er was gebeurd. De slagpin had wel gewerkt, maar de ontsteker had niets gedaan. Wellicht kwam dat door de kou. Het vliegtuig had op grote hoogte gevlogen, waardoor de temperatuur tot onder het vriespunt kwam te liggen.

Nu was het de beurt aan Von Gersdorff. Deze wilde minder risico lopen op een mislukking. Hij had de mogelijkheid om op 21 maart 1943 aanwezig te zijn bij de Heldengedenkdag. Een gelegenheid waar ook Hitler aanwezig was. Von Gersdorff was bereid zijn eigen leven op te offeren. Al snel waren er drie acute problemen. Allereerst moest Von Gersdorff zo dicht mogelijk bij Hitler raken. Ten tweede was het essentieel om de juiste tijdstippen van de plechtigheden te ontdekken. Als laatste was de timing van de aanslag zeer van belang. Von Gersdorff bezat een ontsteking met een vertraging van tien minuten. Zijn beste kans was de bom af te laten gaan op het moment dat Hitler veroverde Russische oorlogsbuit bekeek. Hij ging er vanuit dat Hitler ongeveer een halfuur aanwezig zou zijn. Bij binnenkomst van Hitler bracht hij de Hitlergroet en drukte met zijn linkerhand op het ontstekingsmechanisme. Maar Hitler bleek weer onvoorspelbaar in zijn gangen. Binnen twee minuten had hij de tentoonstelling alweer bekeken en vertrok. Von Gersdorff had geen enkele mogelijkheid om bij hem in de buurt te blijven. Snel ging Von Gersdorff naar een toilet om de bom onschadelijk te maken. Weer was Hitler aan de dood ontsnapt.

Lees ook deze artikels op Verzet.org:
•  Dr. Felix Kersten, de man met de miraculeuze handen
•  Dietrich Bonhoeffer: 'Es ist schlimmer böse zu sein, als Böses zu tun'
•  Feldwebel Anton Schmid:'Ich habe nur als Mensch gehandelt'
•  Die Weiße Rose - studentenprotest tegen de nazi's in München
•  Georg Elser pleegt op 8 nov.1939 een aanslag op Hitler
•  Von Stauffenberg en de aanslag op Adolf Hitler op 20 juli 1944
•  Die Swingjugend. Jongerenverzet tegen de nazi's

Lees ook deze boekbesprekingen op Verzet.org:
•  De aanslag op Hitler (Paul Berben)
•  Het Juli Komplot - 20 juli 1944 (Roger Manvell en Heinrich Fraenkel)
•  Het komplot. 20 juli 1944 (Roger Manvell)
•  Von Stauffenberg. Leider van de aanslag tegen Hitler (Gerry Graber)
•  Officieren tegen Hitler (Fabian von Schlabrendorff)
•  Een lastige erfenis. De rol en betekenis van het Duits verzet tegen Hitler (Aspeslagh en Raven)
•  Dossier Elser, onthullingen over de eerste aanslag op Hitler (Lotharm Gruchmann / Eymert van Manen)
•  "Hitler - die blaas ik op!" - De aanslag door Georg Elser (Hellmut Haasis)
•  De Witte Roos -1ste editie (Inge Scholl)
•  De Witte Roos -herziene editie (Inge Scholl)
•  Hitler. De aanslagen (Roger Moorhouse)
•  Leven met de vijand. Aanpassing en verzet in Hitlers Europa 1939-1945 (Werner Rings)