In de aanloop naar de oorlog werd ons land reeds flink geïnfiltreerd door spionnen van Duitse en Italiaanse origine. Zo werden volgens auditeur-generaal Gilissen in de periode tussen 1 september 1939 en de ochtend van de 10de mei 1940 reeds een veertigtal zaken van spionage ontdekt waarvan de daders opgepakt en vervolgd werden. Justitie had nog meer weet van spionagegevallen maar kon wegens gebrek aan bewijsmateriaal niet overgaan tot vervolging. Een en ander leidde natuurlijk tot de spionnen- en parachutisten ziekte in ons land. Daarbij kwam dan ook nog dat al op de eerste dag van de invasie, in de nacht van de 10de op de 11de mei het Fort van Eben-Emael, het 'sterkste fort van Europa' genoemd, onverwacht snel in Duitse handen was gevallen. Het Fort vormde het centrale punt van de Belgische verdediging aan haar Oostgrens en werd zowel door de geallieerden als door de Duitsers als oninneembaar geacht. Via een nieuwe aanvalstactiek, waarbij gebruik werd gemaakt van zweefvliegtuigen die bovenop het dak van het fort landden, konden de artilleriestukken worden opgeblazen, en viel het Fort in geen tijd in handen van de nazi's.

Maurice De Wilde: "De val van het Fort van Eben-Emael stak het vuur aan de lont van een hevige en ziekelijke spionnen- en parachutistenkoorts alsmede van een nooit geziene vreemdelingenhaat. Iedereen begon nu overal geparachuteerde indringers te zien toen het NIR (het Nationaal Instituut voor Radio-Omroep, de voorloper van de huidige VRT), weliswaar met goede bedoelingen, de bevolking in de ochtend van de 11de mei 1940 opriep om waakzaam te zijn." Iedere zogenaamde 'wakkere' burger werd hiermee aangespoord om zelf de mouwen uit de handen te steken, ogen en oren geopend te houden, en op zoek te gaan naar mogelijke gelande parachutisten of spionnen van vijandelijke mogendheden, dit met alle gekende gevolgen en excessen van dien wanneer het gepeupel even het recht in eigen handen mag hebben...

NIR-radiobericht van 11 mei 1940: "Bericht aan de Bevolking. Opgepast voor de parachutisten en de saboteurs! Het is mogelijk dat de vijand binnen het land parachutisten afzonderlijk of in groep laat landen om de verkeersmiddelen en de inrichtingen, welke van levensbelang zijn voor leger en land, te saboteren. Het is eenieders plicht de overheden bij te staan om deze parachutisten, alsmede de op ons grondgebied verblijvende vijandelijke agenten op te sporen. Eenieder heeft tot plicht:
1) Onverwijld de militaire overheden, de rijkswacht of de plaatselijke politie in te lichten over de landing van parachutisten.
2) Aan de militaire overheden, aan de rijkswacht of aan de plaatselijke politie de verdachte personen te signaleren die zich in de omgeving van de kunstwerken of van de belangrijke inrichtingen ophouden.
Elke aarzeling of elke vertraging bij het inlichten van de overheden kan voor het leger of voor de bevolking de ergste gevolgen hebben. Opgepast voor de parachutisten en de saboteurs! Verwittigt de overheden!"

Bij wijze van vergelijking, kan het ook nuttig zijn hoe onze noorderburen het 5de colonne-probleem aanpakten. Volgens de bekende Nederlandse historicus Lou De Jong in zijn boek 'De Bezetting' was men in Nederland oorspornkelijk van plan om achthonderd personen preventief op te sluiten. Tengevolge van de parachutisten- en spionitispaniek werden uiteindelijk 10.000 personen administratief opgepakt en geïnterneerd. Niet voor lang echter, want Nederland werd al na vijf dagen platgewalst door het geweld van de Blitz-krieg en moest al de 15de mei 1940 de strijd staken.