Verzet.org - Stilwell en de Amerikaanse rol in China 1911-1945 (Barbara Tuchman)

Afbeelding rechts: Birma (thans Myanmar) 1942. Generaal Joseph Stilwell en toenmalig president van China Tsjiang Kai-shek met zijn echtgenote.

In juli 1944 neemt de Amerikaanse president Roosevelt een opmerkelijk initiatief. In een uiterste poging de dreigende ineenstorting van het Chinese front, dat door de Japanners wordt bedreigd, te verijdelen, stelt hij de Chinese leider generaal Tsjiang Kai-shek voor het bevel over alle strijdkrachten van China in handen te geven van een Amerikaanse generaal, Joseph Stilwell. "De toekomst van heel Azië staat op het spel", verzekert hij de onwillige Tsjiang Kai-shek, "ik ken geen ander die beschikt over het talent, de daadkracht en de vastberadenheid om de rampspoed die China nu bedreigt, te keren." De tegenstellingen tussen de ongeduldige en tactloze 'Vinegar Joe'; zoals Stilwell's bijnaam luidt, en de sluwe Tsjiang Kai-shek, die voor zijn machtspositie vreest, blijken echter te groot. In oktober 1944 wordt Stilwell van zijn functie ontheven.

Het is een van de cruciale periodes in de Amerikaans-Chinese betrekkingen die het onderwerp vormen van dit ongemeen levendige boek van de Amerikaanse histroicus Barbara Tuchman. Aan de hand van de opmerkelijke carrière van Joseph Stilwell, die in 1911 het revolutiejaar waarin de laatste Chinese keizer Poe'I aftreedt en Sun Yat-sen president van China wordt, voor het eerst met China in contact komt en door zijn jarenlange verblijf in Tianjin en Bejing (Peking), het land als geen ander kent, schetst Tuchman op onnavolgbare wijze de Amerikaanse rol in drie decennia Chinese geschiedenis - jaren van revolutie, burgeroorlog en invasie, waarin de basis wordt gelegd voor het nieuwe China onder leiding van Mao Tse-toeng.

Generaal Tsjiang Kai-shek was de leider van de Chinese nationalistische Kwomintang die in 1925 Sun Yat-sen was opgevolgd als president van China. Nog tijdens de Tweede Wereldoorlog breekt de Chinese Burgeroorlog uit tussen de nationalisten van Tsjiang Kai-shek enerzijds en de communisten van Mao Tse-toeng anderzijds. De nationalisten verliezen het conflict, ondanks de steun van de Verenigde Staten. De nationalisten wijken uit naar het eiland Taiwan (Formosa) en de communisten van Mao Tse-toeng stichten op het vasteland de Volksrepubliek China. De nationalistische Kwomintang van Tsjiang Kai-sheken verhuizen hun Republiek van China vanop het vaste land op 7 december 1949 hun naar Taiwan (Formosa) met als hoofdstad Taipei, dit in afwachting van de herovering van de macht in China. Tot op heden blijft de communistische Volksrepubliek China het geïsoleerde Taiwan als een opstandige provincie beschouwen en weigert het de onafhankelijkheid ervan te erkennen.

De Amerikaanse joodse historica Barbara Wertheim-Tuchman (1912–1989) studeerde af aan het Radcliffe College in 1933 en werkte een aantal jaren als journalist vooraleer zij boeken begon te schrijven. In 1939 huwde zij Dr. Lester Reginald Tuchman, met wie zij drie dochters kreeg. Haar vader Maurice Wertheim was tussen 1941-1943 president van het American Jewish Committee. Voor Stillwel en de Amerikaanse rol in China (1970), werd zij in 1972 bekroond met de Pulitzer Prize.

Andere werken van haar zijn 'The Guns of August' (De kanonnen van Augustus), dat voor het eerst werd uitgebracht in 1962, en waarvoor zij in 1963 haar eerste Pulitzer Prize ontving. Verder verschenen nog De waanzinnige veertiende eeuw (1978); De trotse toren (1966) en Het Zimmermann-telegram (1958). Lees hier en hier haar biografie (eng.) Een engelstalige recensie over The Guns of August vind je hier

Andere titels van Barbara Tuchman op Verzet.org:
•  De kanonnen van augustus - De eerste oorlogsmaand van 1914 (Barbara Tuchman)
•  De Bijbel en het Zwaard. De Britse opmars naar het Beloofde Land (Barbara Tuchman)
•  Stilwell en de Amerikaanse rol in China (Barbara Tuchman)