Verzet.org - Mussert. Een politiek leven (Jan Meyers)

Op 14 december 1931 wordt de NSB (Nationaal-Socialistische Beweging in Nederland) opgericht door de dan 37-jarige Anton Mussert ((Werkendam, 11 mei 1894 – Den Haag, 7 mei 1946), hoofdingenieur bij Rijkswaterstaat en de 30 jarige Cees van Geelkerken, klerk bij de provincie Utrecht. Een tiental mensen zijn aanwezig in het zaaltje van de Christelijke Jongemannenvereniging aan het Domplein in Utrecht. Vier schrijven zich direct in als lid. Een jaar later meldt ook Hendricus Slegtenhorst zich aan en neemt zich voor zijn kinderen met het nationaal-socialistische gedachtegoed op te voeden. Mussert is een groot bewonderaar van de Italiaanse fascistische leider Benito Mussolini en neemt vele punten van diens politiek over. Mussert deelt met de Duce de afkeer van de democratie en gelijkheid.

Naast Mussolini ontleent hij ook veel partijpunten aan Adolf Hitler. Het programma van de NSB heeft Mussert ten dele van dat van de Duitse NSDAP overgeschreven, maar de racistische en antisemitische elementen laat hij achterwege.Over het geheel genomen is de NSB bij haar oprichting meer een algemeen-fascistische dan een nationaal-socialistische organisatie. Met het aangepaste politieke programma wist de NSB al snel een aanhang aan zich te binden. De NSB boekt tijdens de verkiezingen van 1935 zijn eerste electorale succes. Dit is voornamelijk te danken aan Mussert.

De teruggang van de NSB vanaf 1936 is vooral toe te schrijven aan de radicalisering, die Mussert onder nazi-invloed ondergaat. Hij keurt de aggressieve daden van Mussolini en Hitler goed en de banden met Nazi-Duitsland worden sterker. De NSB wordt antisemitischer en zoekt steeds meer steun bij Duitsland. Toch slaagt Mussert er niet in van de NSB een zo grote beweging te maken, dat hij zich bij de Duitsers als volksleider kan presenteren.

Op 11 september 1940 wordt de Nederlandsche SS opgericht als onderdeel van de NSB. Vanaf 1943 krijgt de SS-richting geheel de overhand en zijn Mussert's kansen verkeken. De laatste twee bezettingsjaren speelt hij een rol die hij nooit gewild heeft, namelijk van satelliet van de Duitsers. Hij mag mensen leveren voor bestuurs- en politiefuncties en voor de Duitse oorlogvoering en hij mag in redevoeringen de Duitse zaak verdedigen, maar reële invloed op de zaken heeft hij niet. Op 7 mei 1945 wordt Mussert in het bevrijde Den Haag gearresteerd. Hij wordt ter dood veroordeeld wegens landverraad. Het doodvonnis werd op 20 maart 1946 door de Bijzondere Raad van Cassatie bevestigd. Op 7 mei 1946, precies een jaar na zijn arrestatie, werd Mussert op de Waalsdorpervlakte gefusilleerd.

Over het boek Mussert. Een politiek leven:
Vier Mussert-mannen, oud-Oostfrontstrijders, groeven in de nacht van 16 op 17 juni Musserts gebeente op om te voorkomen dat het door een aantsaande grafruiming verloren ging. Innavolging van de Leider hoopten zij op de dag waarop de ogen van het volk zouden worden geopend en Mussert gerehabiliteerd. Dan ook zou er een waardig grafmonument verrijzen. De stoffelijke resten werden in een koperen vat begraven bij een van de vier. En zo kan men met een parafrase op Napoleons laatste wil zeggen dat Musserts gebeente rust in vaderlandse grond, te midden van het volk dat hij zo heeft liefgehad. Maar omdat die liefde voornamelijk van één kant kwam zal de plaats wel altijd onbekend blijven.

Verzet.org: Bert Eriksson (°Antwerpen 30-6-1931-†Westdorpe- Nl 2-10-2005), leider van de Vlaamse Militanten Orde, beweerde dat hij eind 1997 de stoffelijke resten ergens in Vlaanderen heeft herbegraven tijdens de zogenaamde Operatie Wolfsangel. Hij deed dat eerder wel met Cyriel Verschaeve en Staf de Clercq (zie ook Operatie Wolfsangel) Gerard Groeneveld weet echter het verhaal van de roof van Musserts gebeente te ontzenuwen: er heeft wel een grafroof door oud-SS-ers plaatsgevonden, maar zij hebben de verkeerde beenderen meegenomen. Maw: ook Eriksson, die erom bekend stond dat hij graag een stevige pint (liefst meerdere!) lustte, zou toen de verkeerde knoken hebben meegenomen en 'ergens' op een geheime plaats hebben herbegraven. De resten van Mussert liggen thans in een Haagse knekelput begraven, opzettelijk gemixt tussen een berg andere botten zodat de originele beenderen nooit meer kunnen herkend worden.

Fragmenten van deze biografie verschenen eerder in 'Maatstaf' en werden hogelijk geprezen. Niet alleen aan de hand van archieven, bronnenpublicaties en literatuur, maar vooral ook door vaak zeer intensieve contacten met personen die hem van nabij hebben gekend - onder andere zijn (joodse!) huisvriend, zijn adjudant, zijn butler, zelfs zijn zuster die voor - noch nadien ooit met een buitenstaander over hem sprak - tracht Meyers de mens Musser uit te beelden. Hierbij staan cetraal de vragen die dit paradoxale en niet zelden bizarre leven hebben beheerst: in hoeverre was Mussert een produkt van een met zware accenten van fatsoen, traditie en nationalisme aangezette opvoeding? Wat bracht deze nuchtere technicus die het tegendeel van een gokker was tot een sprong in het duister van de politiek?