Een van de meest betrouwbare nazidokters was Luftwaffe Oberleutnant en
SS-Sturmbannführer Dr. Horst Schumann (1906-1983). Geboren in 1906 het Duitse Halle als de zoon van een nationalistisch conservatieve dokter lag hem automatisch een medische carrière in het verschiet. Nog tijdens
zijn studententijd aan de Universiteit wordt hij in 1930 lid van de N.S.D.A.P. en in 1932 wordt hij lid van de S.A. (Sturmabteilungen). In 1933 behaalde hij zijn doktersdiploma
en kon meteen aan de slag bij de gezondheidsdienst van Halle waar hij werkte tot aan het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog. Hij neemt dienst bij de Luftwaffe
(Duitse luchtmacht) en behaalt er de graad van Oberleutnant.
Enkele maanden na het begin van de oorlog wordt hij uitgenodigd door Victor Brack, de chef van het T4-euthanasieprogramma, om zijn organisatie te
vervoegen. Na een korte opleiding in Würzburg bij Dr. Werner Heyde, wordt hij in 1940 naar Württemburg gezonden om er de leiding van het
vernietigingsinstituut Grafeneck op zich te nemen. Begin zomer 1940 wordt hij opnieuw verplaatst naar Dresden waar hij directeur van het euthanasieinstituut
Sonnenschein en wordt actief in het 'Aktion 14f13'-project en moet als lid van de medische commissies de concentratiekampen inspecteren en verzwakte kampgevangenen die niet
langer arbeidsgeschikt waren uit te selecteren. Op één van die inspecties bezoekt hij op 28 juli 1941 het concentratiekamp van Auschwitz. Auschwitz bezat op dat ogenblik
nog geen gaskamers en Schumann selecteert 575 gevangenen die opgesloten waren in het zogeheten 'Schönungsblock' (blok voor uitgeputte gevangenen) en laat ze naar zijn instituut
Sonneschein deporteren waar ze allen vergast werden. In Sonnenschein werd vergast met uitlaatgassen van dieselmotoren (koolstofmonoxide).
Op 2 november 1942 keert Dr. Schumann terug naar Auschwitz en neemt zijn intrek in Auschwitz II (Birkenau B Ia) waar in het vrouwenkamp in Blok 30 een
vrouwenhospitaal was ingericht. Dr. Schumann behoorde eigenlijk niet tot het doktersteam van Auschwitz maar werkte direct onder Viktor Brack. Brack was er vooral
op uit om de gebruikelijke sterilisatiemethoden die hij te duur vond en teveel tijd in beslag namen te vervangen door eenvoudige bestralingsmethodes. Brack meende dat van de
tien miljoen Europese Joden er zeker twee à drie miljoen gezond genoeg waren om te werken en daarom 'bewaard' dienden te blijven. Castreren door middel van
bestraling leek hem een betere methode: "door middel van bestraling is niet alleen betrekkelijk goedkoop maar kan bovendien
binnen de kortst mogelijke perioden bij duizenden worden uitgevoerd." Brack vond Dr. Schumann de geschikte figuur voor zijn castratie-experimenten en
laat voor dat doel in Blok 30 in Birkenau een speciale röntgen-installatie opstellen waar hij zowelop mannen als vrouwen zijn gruwelijke experimenten uitvoerde.
In zijn mooi blauwe uniform van Oberleutnant in de Luftwaffe experimenteerde Dr. Horst Schumann met bestralingen in verschillende tijdsduur. In Blok 30 stonden in een
groot vertrek twee enorme röntgenapparaten opgesteld. Zijn 'patienten' waren gewoonlijk jonge mannen van 22 à 24 jaar oud die hij de dag ervoor in het kamp had
'besteld'. In rijen schoven zij aan in de wachtkamer en werden één voor één naar binnengebracht en moesten hun penis en scrotum op een speciale plaat leggen. Dr. Schumann
dook dan weg in een klein kamertje dat stevig afgedekt was met loden platen zodat hem zelf niks kon overkomen, en bestraalde zijn slachtoffers telkens met een andere tijdsduur, van een
paar minuten tot soms vijf of acht minuten lang. Ook vrouwen moesten hun schaamstreek tegen een plaat drukken en werden aldus bestraald.
Psychiater en auteur Dr. Lifton beschrijft in Nazi Dokters' de gevolgen van deze
bestralingen: "Later vertelden de slachtoffers dat hun sperma werd verwijderd, waarbij hun prostaten op ruwe wijze werden gemasseerd
door middel van stokjes die in hun rectum werden gestoken. Via een operatie werden een of twee testikels verwijderd, maar in sommige gevallen gebeurde dat in twee operaties
('ruw en nagenoeg zonder verdoving uitgevoerd; het geschreeuw van de patienten was afschuwelijk om aan te horen'). De gevolgen van die operaties waren vredelijk:
bloedingen, bloedvergiftigng, spieralspte door de wonden; 'velen stierven dan ook al gauw, geestelijk en lichamelijk verzwakt, en anderen werden aan het werk gezet
waardoor ze 'het ook niet lang meer maakten'. Maar 'hun dood was onbelangrijk want deze proefkonijnen waren al voor hun doel gebruikt."
Een groep jonge Joods-Poolse mannen werd vermoedelijk te lang bestraald want "hun geslachtsorganen begonnen langzaam weg te rotten en ze rolden vaak over de grond
van de pijn. Er werden van alle zalfjes op hen uitgeprobeerd maar niks hielp. Na een lange tijd van pijnlijk afzien werden ze maar naar de gaskamer gezonden", aldus
een verpleger die in Blok 30 werkte. Volgens de cijfers van Dr. Kodzinski zouden er totaal zo 'n 200 mannen bestraald zijn waarvan bij minstens 180 één of beide
testikels werden verwijderd. Algemeen wordt geschat dat op ongeveer 1000 personen (mannen en vrouwen) castratie of sterilisatie werd uitgevoerd door middel van
röntgenstralen en bij ongeveer tweehonderd van hen operatief de testikels of eierstokken werden verwijderd.
In april 1944 adviseerde Dr. Schumann in een brief aan Reichsführer Heinrich Himmler om toch maar beter met de klassieke chirurgie te werken want dat het systeem
met bestraling niet efficiënt was. Dr. Schumann verhuisde naar het hoofdkamp van Auschwitz, eerst naar Blok 21 en daarna naar Blok 10 waar hij zijn sterilisatieproeven
samen met Dr. Clauberg verder zette. Naarmate de Geallieerden in 1944 dichterbij komen moet ook Dr. Schumann zijn biezen pakken en hij volgt Dr. Clauberg naar het
vrouwenconcentratiekamp van Ravenbrück waar zij hun sterilisatie-experimenten verder zetten. In Ravensbrück waren de geliefde 'objecten' van Dr. Schumann
dertienjarige zigeunersmeisjes die hen de bijnaam opleverde van 'de meisjes van Schumann'. Niettegenstaande hij Himmler al had bericht dat sterilisatie
dmv bestraling niet goed functioneerde en vele complicaties veroorzaakte, bleef hij in KZ Ravensbrück verder zijn bestralingsmethode uitproberen.
Begin 1945 constateert Dr. Schumann dat de oorlog verloren is en neemt zijn voorzorgen. De gevangene die de röntgenapparatuur had geïnstalleerd werd naar
KZ Mauthausen gedeporteerd en nam zijn geheimen mee in het graf toen hij in januari 1945 werd doodgeschoten. Hij laat zoveel mogelijk bezwarende documenten verdwijnen
en neemt in januari 1945 dienst als dokter bij de Wehrmacht (het Duitse landleger).
Na de oorlog leek Dr. Schumann verdwenen te zijn, alhoewel hij tijdens het doksterproces in Neurenberg al gesignaleerd was als oorlogsmisdadiger. In oktober 1945
dook hij opeens weer op in Gladbeck waar zijn vrouw al naar toe was getrokken, en gaat er aan de slag als sportdokter. Hij opent een eigen praktijk in 1949 en
wordt pas opgespoord in 1951 als oorlogsmisdadiger. Al die tijd had hij gewoon verder geleefd onder zijn werkelijke naam. Het is pas op het ogenblik dat hij in Gladbeck
een jachtvergunning aanvraagt dat hij zich zelf zal verraden. Nadat de verkoper zijn naam bij de overheidsinstanties controleert zag hij dat Schumann opgespoord werd en
alarmeert de politie. Op 26 februari 1951 vlucht Schumann het land uit. Alhoewel hij geen Duits paspoort meer heeft, slaagt hij er toch in om in 1954 een Japans te verkrijgen.
Intussen werkt hij drie jaren als scheepsdokter aan boord van een vrachtschip tot hij zich in 1955 in Soedan vestigt.
Vier jaar later wordt hij opnieuw gesignaleerd en slaat weer op de vlucht. Via Nigeria, Egypte, Libië duikt hij onder in Ghana (zie afbeelding links).
Hij wordt opnieuw opgespoord en in 1966 wordt Dr. Schumann door de Ghanese autoriteiten uitgeleverd aan West-Duitsland. In afwachting van zijn proces wordt hij
opgesloten in de gevangenis van Frankfurt. Op 23 september 1970 gaat het proces van start maar op 10 maart 1971 krijgt hij een inzinking en wordt opgenomen
in het ziekenhuis. In de Universiteitskliniek vermoeden de dokters dat hij een hartinfact had gekregen, maar dat kan hij evengoed gesimuleerd hebben. Op
14 april 1971 wordt zijn proces opgeschort. Speodig bleek dat er nagenoeg geen enkele publieke interesse voor zijn proces bestond en wordt Dr. Schumann op 29 juli
1972 op vrije voeten gesteld. Hij bracht de rest van zijn leven door in Frankfurt en stierf op 5 mei 1983, elf jaar na zijn eerste arrestatie.