Verzet.org - Adolf Hitler. Het einde van een mythe (John Toland)

Magistrale biografie over Adolf Hitler door Pulitzer prijs winner John Toland. Geschreven in 1976 is dit nog steeds veruit de beste ooit. Deze uitzonderlijke biografie is door zijn volledigheid,scherpzinnigheid en rijkdom aan detail een standaardwerk op het gebied van militaire, sociale en politieke geschiedenis.

De Amerikaanse historicus John Toland schreef terecht dat Adolf Hitler waarschijnlijk de man is geweest die in de twintigste eeuw de meeste levens heeft ontwricht, de grootste impact op de wereldgeschiedenis heeft gehad, de meeste haat heeft gezaaid en de meeste beroering en opschudding heeft verwekt. Deze man werd op 20 april 1889 in het Opperoostenrijkse stadje Braunau am Inn geboren als zoon van Alois Hitler en Klara Pölzl. Adolf Hitler zou het feit dat zijn geboortestad juist op de grens van twee Duitstalige staten lag, Duitsland en Oostenrijk, later als een teken van het lot beschouwen.

John Toland: Mijn boek gaat niet uit van een bepaalde stelling, en alle conclusies die men erin vindt werden pas getrokken tijdens het schrijven. De meest zinvolle daarvan is misschien dat Hitlers natuur veel ingewikkelder en tegenstrijdiger was dan ik had gedacht. 'De grootste heiligen,' noteerde een van Graham Greens romanfiguren, 'waren mensen met een meer dan normaal vermogen om kwaad te doen, en de meest verdorven figuren zijn soms nog net geen heiligen geweest.' Verstoken van de hemel verkoos Adolf Hitler de hel - als hij tenminste het verschil tussen beide kende. Tot het eind toe, geobsedeerd door zijn droom Europa te zuiveren van de Joden, bleef hij een ridder van het hakenkruis, een verkrampte aartsengel, een hybride van Prometheus en Lucifer.

John Toland over de Opstand in Warschau 9 april 1943 - 16 mei 1943, blz 829/830

Op 9 april 1943, om drie uur in de morgen, trokken meer dan 2.000 infanteristen van de Waffen SS - vergezeld door tanks, vlammenwerpers en dynamietteams - het getto van Warschau binnen; ze hadden een gemakkelijke verovering verwacht, maar stootten op het vastberaden vuur van 1.500 strijders die zich bedienden van wapens die over een lange periode het getto waren binnengesmokkeld: verschillende lichte machinegeweren, handgranaten, een stuk of honderd geweren en karabijnen, enkele pistolen en revolvers en Molotov-coctails. Himmler had verwacht dat de operatie drie dagen in beslag zou nemen, maar tegen het vallen van de avond moesten zijn strijdkrachten zich terugtrekken.

De eenzijdige strijd bleef dag na dag voortduren, tot verbazing van de SS-commandant Jurgen Stroop, die maar niet kon begrijpen waarom 'dit uitschot en minderwaardig volk' weigerde zich in een hopeloze zaak gewonnen te geven. Hij rapporteerde dat, hoewel zijn mannen in het begin aanzienlijke hoeveelheden Joden, 'die lafaards van nature zijn', gevangen hadden genomen, dit steeds en steeds moeilijker werd. 'Telkens en telkens weer werd nieuw verzet aangewakkerd door strijdgroepen van twintig tot dertig Joodse mannen en een even groot aantal vrouwen.' De vrouwen, zo merkte hij op, hadden de verwarrrende gewoonte plotseling granaten te gooien die ze onder hun wijde rokken verborgen hadden gehouden.

Op de vijfde frustrerende dag beval Himmler het getto uit te kammen 'met de grootste strengheid en niet aflatende vasthoudenheid'. Stroop besloot dit te doen door het hele Joodse gebied, blok voor blok, in brand te steken. De Joden, meldde hij, bleven tot op het allerlaatste moment in de brandende gebouwen, alvorens van de bovenste verdiepingen op de straat te springen. 'Met hun gebroken botten probeerden ze toch nog over de straat te kruipen naar gebouwen toe die nog niet in brand waren gezet... Ondanks het gevaar levend verbrand te worden, keerden de Joden en bandieten vaak liever terug in de vlammen dan het risico te lopen door ons gevangen te worden genomen.'

Na vier weken was de strijd voorbij. Van de 56.065 man die werden ingerekend, werden er 7.000 onmiddellijk neergeschoten; 22.000 werden naar Treblinka en Lublin gestuurd; de rest naar werkkampen. De Duitse verliezen: 16 doden en 85 gewonden. Van veel groter belang was echter de slag die was toegebracht aan Hitlers opvatting over de Joodse lafheid.

John Toland stierf op 5 januari 2004 aan een longontsteking in Connecticut (VS). Toland werd vooral bekand voor de biografie 'Adolf Hitler. The Definitive Biography'. Een ander beroemd werk van zijn hand is: De Slag in de Ardennen 1944. Hitlers laatste offensief (1963) John Toland kreeg in 1971 de Pulitzerprijs voor non-fictie voor zijn boek 'The Rising Sun', een historisch werk over het Japanse Keizerrijk tijdens de Tweede Wereldoorlog. In het werk vertelt hij over de periode 1936-1945 vanuit Japans perspectief.