Inleiding bij het boek door Dr.
Karel Roskam blz. 7, in 1986 vier jaar voor de afschaffing van de apartheid
Het Nederlandse woord 'apartheid' bepaalt sinds 1948 de Zuidafrikaanse staastinrichting. Het begrip 'apartheid' wordt sindsdien overal in de wereld herkend
als uitingsvorm van racisme.
Zuid-Afrika is het enige land in de wereld waar de rassewaan gelegitimeerd is en waar rassendiscriminatie bij de wet is voorgeschreven. Maar toch is het een misverstand
dat rassewaan en rassendiscriminatie pas na de overwinning van de Nasionale Party in 1948 het openbare leven van Zuid-Afrika zijn gaan beheersen - de aprtheid blijkt eigenlijk
niet meer dan een nieuw woord voor een oude praktijk, die in het boek van Brian Lapping 'een vreemde ziekte' wordt genoemd.
In Zuid-Afrika bestaat vanaf de vestiging in 1652 van blanke colonisten aan de Kaap een samenleving die in wezen gekenmerkt wordt door de verhouding baas en knecht.
Deze kastenmaatschappij van blanke macht en zwarte dienstbaarheid krijgt sinds 1948 een ver doorgevoerde structurele uitwerking, maar het onderliggende principe van de apartheid als
scheidingsnorm tussen blank en niet-blan heeft al sinds de komst van Jan van Riebeeck in de zeventiende eeuw gegolden.
En van bij het begin heeft Zuid-Afrika ook het
verzet tegen de apartheid gekend,
verzet van de slachtoffers in
de eerste plaats: de Zuid-Afrikaanse geschiedenis van de laatste drie eeuwen wemelt van protesten, demonstraties, opstanden, oorlogen, rellen van ontevreden en verdrukte 'knechten'.
Keer op keer moeten zij het afleggen tegen de superieure wapens en de gebundelde macht van de blanken, maar zij hebben zich desondanks nooit neergelegd bij hun onderschikking.
Daarnaast is er van bij het begin ook aan de kant van de blanken
verzet gerezen tegen de apartheid als traditionele samenlevingsvorm in Zuid-Afrika.
Het apartheidsbeleid werd vanaf 1948 van (blank)overheidswege ingevoerd, met officiële wetten zoals de wet op verbod van gemengde huwelijken en dergelijke, deze wetten verboden onder meer
dat mensen van verschillende rassen konden trouwen zodat het ras zuiver gehouden kon worden. Er waren ook wetten voor het gebruik van vervoer en het binnentreden
van gebouwen en/of openbare gelegenheden, deze wet heette: de wet op aparte gerieven en zorgde ervoor dat zwarten op een apart strand moesten zwemmen, en de
achterdeur van banken en winkels moesten gebruiken. Het was ook niet toegestaan voor een blanke man om een zwarte vrouw alleen naar huis te brengen, een man
moest zijn vrouw, of een vriend meenemen, anders kon diegene worden aangehouden en worden bestraft.
Hier volgen enkele apartheidswetten:
• De wet op verbod van gemengde huwelijken (1949)
• De ontuchtwet (1950) - verbod op seksuele relatie met ander ras
• De wet op bevolkingsregistratie (1950) - het registeren van ras was verplicht
• De groepsgebiedenwet (27 april 1950) - werkverbod van andere rassen in stedelijke gebieden
• De wet op aparte gerieven (1953) - verbod op het gebruiken van dezelfde openbare voorzieningen
• De wet op Bantoe-onderwijs (1953) - zwarten werden onderwezen in het Afrikaans
• De wet op werkgelegenheden (1956) - betere banen waren gereserveerd voor blanken
• De wet op bevordering van Bantoe-zelfregering (1958) - bevorderen van onafhankelijkheid van thuislanden
Nadat Nelson Mandela in 1990 na 27 jaar gevangenschap uit de Victor Verstergevangenis werd vrijgelaten en met zijn partij ANC aan de macht kwam, werd de
apartheid formeel opgeheven. In 1994 werden de eerste algemene, voor alle rassen toegankelijke, verkiezingen gehouden, waarna Mandela president werd.
Bron:
Wikipedia.nl
