Verzet.org - De samenzwering tegen Mao (Yao Ming-le)

In september 1971 stortte het vliegtuig waarmee Lin Biao (afb. rechts), de in ongenade gevallen troonopvolger van Mao Tse Toeng, naar de Sovjetunie had wllen vluchten onder geheimzinnige omstandigheden neer in Mongolië. Althans zo luidde tot in 1983 de officiële lezing over het einde van Lin Biao.

Dit boek werpt echter een heel ander licht op de gebeurtenissen. Het geeft voor het eerst de feiten over de opzet, uitwerking en het uiteindelijk mislukken van de gedurfde staatsgreep van Lin Biao en de zijnen. Het boek is geschreven door een Chinees, onder het pseudoniem van Yao Ming-le, die inzage had in uiterst geheime staatsdocumenten die de ware toedracht over de samenzwering tegen Mao onthullen.

De officiële, door de meeste westerse media overgenomen, lezing blijkt een geraffineerde verdoezeling van de feiten te zijn. Ook China kent zijn doofpotschandaal. Dit naar het Westen gesmokkelde manuscript is gebaseerd op geheime archiefstukken en dagboekaantekeningen van een veiligheidsofficier. De auteur heeft dit unieke materiaal bestaande uit processen-verbaal, bekentenissen van samenzweerders, persoonlijke waarnemingen, data, enzovoort samengevoegd tot een meeslepend verslag dat zich laat lezen als een politieke thriller.

Gedurende de Culturele Revolutie moedigde Mao Zedong studenten en arbeiders aan tot het opzetten van zogenaamde revolutionaire comités (de "Rode Gardes") die de macht overnamen van de Chinese Communistische partij. Deze machtsstrijd kostte velen het leven, niet het minst als gevolg van de chaos waarin het land terecht kwam door de Culturele Revolutie. Na 1969, toen de leiders van de Culturele Revolutie de machtsstrijd hadden gewonnen werd de chaos minder, maar het bleef een periode van economische stagnatie.

Na het mislukken van "de Grote Sprong Voorwaarts" was Mao's ster flink gedaald en was hij gedwongen in 1958 een aantal van zijn vele functies op te geven ten gunste van anderen in de partij, zoals Deng en Liu. Mao legde zich niet neer bij zijn positie op het tweede plan. In 1965 zag hij kans vanuit Shanghai, met behulp van politieke vrienden uit die stad, onder wie zijn vrouw Jiang en Lin Biao, een succesvolle tegenactie te beginnen tegen de regering in Beijing. De machtsstrijd speelde zich in het begin voornamelijk af in het leger- en partijkranten.

In maart 1966 schaarde het leger, dat onder directe invloed stond van de minister van defensie en Mao-aanhanger, Lin Biao, zich achter Mao's actie, inmiddels 'De Culturele Revolutie' genoemd. Hierna wisten sympathisanten van Mao het stadsbestuur van Beijing over te nemen. Mao kreeg niet alleen het leger achter zich. Ook massa's scholieren en studenten wist hij te enthousiasmeren en te mobiliseren. Deze 'Rode Gardisten' dienden als revolutionaire voorhoede voor zijn Culturele Revolutie. De beweging van de Rode Gardisten stond buiten de partij en was trouw aan Mao alleen. Bekend zijn de beelden uit die tijd van massa's jongeren die enthousiast zwaaien met de 'rode boekjes', waarin het gedachtegoed van Mao was gebundeld.

De Rode Gardisten slaagden er niet alleen in de bestaande partijstructuren te vernielen, maar richtten eveneens grote schade aan de economie, het onderwijs, de levens en persoonlijke bezittingen van de 'bourgeois klasse'. Begin 1971 in een aantal belangrijke medestanders van Lin Biao in leger en partij buiten spel te zetten. De in het nauw gedreven Lin Biao zag als enige uitweg het plegen van een staatsgreep. Toen hij dit plan in september 1971 ten uitvoer wilde brengen, was zijn steun echter al zodanig afgebrokkeld, dat zijn poging mislukte. Lin Biao kwam in 1971 op mysterieuze wijze om het leven, maar het zal niemand verbazen als Mao daarbij betrokken was, beducht dat Lin Biao hem naar het tweede plan zou duwen. Want het lijkt een herhaling van de geschiedenis met Liu Shaoqi.

Na de mislukking van de 'grote sprong voorwaarts' werd Mao door de partijleiding gedwongen zijn positie als president over te dragen aan Liu. Mao bleef weliswaar partijvoorzitter, maar Liu controleerde het hele partijapparaat. De GPCR gaf Mao in 1966 de kans met behulp van Lin Biao Liu Shaoqi uit te schakelen. Liu werd door de 'rode garden' lijfelijk aangevallen als verrader, lakei van het imperialisme en Chinese Kroestjov (d.w.z.'revisionist') en in de gevangenis gesmeten om er te sterven.

Na de dood van Lin Biao streden verschillende groepen om de aanstaande opvolging van de lichamelijk en geestelijk steeds zwakker wordende Mao: De in eerste instantie meest succesvolle groep bestond uit een aantal radicale veteranen van Culturele Revolutie, aangevoerd door Mao's vrouw Jiang Qing. De vier meest prominente leden zouden later bekend staan als 'de Bende van Vier'. Zij stonden een voortzetting van de Culturele Revolutie voor. Hun tegenstander was o.a. Deng Xiaoping.