
Afbeelding hiernaast: Eerste verfilming uit 1930 van
Im Westen nichts Neues als 'All Quiet on the Western Front': na het enthousiasme volgt in het veldhospitaal de pijnlijke ontnuchtering
"
[..] ... want het woord 'laf' lag in die tijd zelfs onze ouders vóór in de mond. De mensen hadden er geen van allen
een flauwe notie van, wat ons te wachten stond. Eigenlijk waren de armen en de eenvoudige mensen het verstandigst; die beschouwden de oorlog al bij het eerste begin
als een ongeluk; maar de beter gesitueerden waren buiten zichzelf van blijdschap, ofschoon zij juist veel beter hadden kunnen weten, wat er de gevolgen
van zouden zijn. Katczinsky beweert, dat dat van de ontwikkeling komt; die maakt onnozel."
Wellicht het indrukwekkendse boek dat ooit door een deelnemer van de Eerste Wereldoolog werd geschreven is
Van het westelijk front geen nieuws van
de Duitse schrijver
Erich Maria Remarque, pseudoniem van Erich Paul Remark (1898-1970). Remarque vocht tijdens de Eerste Wereldoorlog aan het westelijk front
en beschreef op pakkende wijze zijn ervaringen. Al direct na het verschijnen ervan in 1929 werd het
boek een internationale bestseller. Remarque laat in 180 bladzijden zonder terughoudendheid, maar met haast objectieve blik de gruwelen van de
Eerste Wereldoorlog passeren. Het boek werd een aanklacht tegen de oorlog; Remarque ontpopte zich als een overtuigd pacifist - een nog dodelijker oorlog
moest echter nog gevoerd worden.

"
Haie Westhus wordt met een opengescheurde rug weggesleept; bij iedere ademhaling zie je zijn long door de wond komen. Ik kan hem nog een hand
geven; - 'Het is uit met me, Paul,' kreunt hij en bijt van pijn in zijn arm. We zien mensen, die nog leven, terwijl hun schedel weggeschoten is; we zien soldaten lopen,
wier beide voeten afgeschoten zijn; ze strompelen op hun versplinterde beenstompen naar de naastbijgelegen dekking; een korporaal kruipt twee kilometer ver op zijn handen en sleept
zijn verbrijzelde knieën achter zich aan; een ander is op weg naar het veldhospitaal, maar telkens glippen de darmen hem uit zijn handen, hoe hij het ook probeert,
om ze vast te houden; we zien mensen zonder mond, zonder onderkaak, zonder gezicht; we vinden iemand, die twee uur lang de slagader van zijn arm met zijn tanden heeft
dichtgehouden, om niet dood te bloeden. De zon gaat op; de nacht komt weer; de granaten fluiten: de wereld loopt op zijn eind."
Wanneer hij in een hospitaal allemaal verminkte doden en gewonden ziet schrijft hij: "
Wat lijkt alles wat er ooit werd geschreven en gedacht zinloos
wanneer zoiets mogelijk is! Dat kunnen toch alleen maar leugens zijn en onbeduidend gezwets wanneer een duizenden jaren oude beschaving niet eens in staat
is om te voorkomen, dat er zoveel bloed wordt vergoten, dat er in die talloze oorden vol pijn en ellende zo wordt geleden. Pas in het hospitaal
begrijp je wat oorlog is."
Het boek van Erich Remarque verscheen voor het eerst in Duitsland op 1 februari 1929 en in Nederland op 18 april 1929. Nadat Hitler aan de macht kwam op 30 januari 1933
werd het boek verboden (net als alle andere titels van Remarque) en werden zijn boeken in het openbaar verbrand. In 1938 werd hem zijn Duits staatsburgerschap
ontnomen, maar hij verbleef al sinds 1932 in Zwitserland. In 1939 emigreerde hij naar de Verenigde Staten en hij verkreeg de Amerikaanse nationaliteit in 1947.
Later woonde hij afwisselend in Zwitserland en de Verenigde Staten. In Nederland en België werd daar eveneens het boek door de Duitse bezetter verboden
en gedeeltelijk vernietigd.
Het boek twee maal verfilmd. In 1930 werd het door Lewis Milestone in Amerika als
All Quiet on the Western Front uitgebracht en trok volle zalen.
De filmprent won er 2 Oscars mee voor beste Director en Best Picture. In de hoofdrollen onder meer Louis Wolheim, Lew Ayres, John Wray, Arnold Lucy en
Ben Alexander. Lewis Milestone werd in 1962 andermaal wereldberoemd door zijn een zoveelste verfilming van
Mutiny on the Bounty (Muiterij op de Bounty), deze keer met Marlon Brando als Christian Fletcher. In 1979 werd
Im Westen nichts Neues opnieuw door Delbert Mann verfilmd voor televisie met onder meer
Donald Pleasence, Ian Holm en Ernest Borgnine in de hoofdrollen.