|
Onbekende Kinderen. De laatste trein uit Westerbork (Daphne Meijer) |
|
|
|
|
Thursday 20 March 2008 |
 |
Titel Onbekende Kinderen. De laatste trein uit Westerbork
Auteur Daphne Meijer
Uitgeverij © Uitgeverij ; 2001; 208 bladzijden
ISBN 90 5330 311 1
|
Synopsis
 Afb.: een deportatietrein verlaat Kamp Westerbork richting Auschwitz
Op 13 september 1944 vertrok het laatste transport uit Westerbork. Onder de 279 gedeporteerde joden bevonden zich vijftig kinderen uit het kampweeshuis,
tussen twee en elf jaar oud. Hun ouders, bijna allen vluchtelingen uit Duitsland, hadden de kinderen bij niet-joden in veiligheid gebracht, maar de kinderen
werden verraden en opgepakt. Van de meeste onderduikertjes was de ware identiteit niet bekend. In Westerbork droegen ze een kaartje om de hals met
'Unbekanntes Kind' erop en als 'unbekannte Kinder' stonden ze op de transportlijst.
Historici waren er tot begin jaren negentig van overtuigd dat dit laatste transport, net als dat van tien dagen daarvoor, naar Auschwitz was gegaan. Maar
de laatste trein uit Westerbork ging naar Bergen-Belsen. In november gingen de kinderen van daaruit op transport naar Theresienstadt. Daar werden ze in mei '45
bevrijd.
Journaliste Daphne Meijer begon begin jaren negentig een en ander uit te zoeken. Ze spaarde tijd noch moeite om de 'Unbekannte Kinder' op te sporen en hun
wedervaren te reconstrueren. Ook voor de teruggevonden leden van de groep waren de feiten die Meijer boven water haalde zo goed als nieuw: De meesten waren
destijds heel jong, de iets ouderen konden hun herinneringen niet plaatsen. Na de oorlog had niemand de moeite genomen hun geheugen op te frissen. Waarom ook?
De meeste ouders waren vermoord of onvindbaar. Voor de kinderen was er tijd noch ruimte. Men gaf zich er geen rekenschap van dat ze getraumatiseerd waren.
En dan was er vaak nog het onverkwikkelijke touwgetrek tussen onderduikouders en de echte familie.
Het duurde tot 1991 alvorens Daphne Meijer de eerste Onbekende Kinderen opspoorde en interviewde. Twee jaar later publiceerde zij een artikel in De Groene Amsterdammer over
deze groep, de jongste generatie overlevenden van de Shoah. Dankzij het speurwerk van Meijer zagen de teruggevonden Onbekende Kinderen elkaar in april 2000 terug op een speciale bijeenkomst. Toen vielen 'allerlei
onbestemde jeugdherinneringen op hun plek'. Meijer besteedt veel aandacht aan wat ze 'op het eerste gezicht onbelangrijke details' noemt. Maar niet elk
waargebeurd klein gegeven, laat staan alles wat mensen zich als waargebeurd herínneren, is 'geschiedenis'. Irrelevante en uitgesponnen details maken het boek
wat onoverzichtelijk. Het boek is meer een document humain dan geschiedschrijving. (dixit Gie van den Berghe op serendib.be).
Lees ook: Getuigenverhaal: Louk de Liever (Nijkerk - Gelderland) en bezoek
Herinneringscentrum Kamp Westerbork.
Daphne Meijer (Amsterdam, 1961) is schrijfster en journaliste. Ze studeerde Historische Letterkunde in Amsterdam en publiceerde vele boeken. Waaronder:
'Resten van de eeuw', een roman over het leven in een kiboets, 'Het plezier van de duivel', 'Joodse tradities in de literatuur', 'Levi in de lage landen',
'Onbekende kinderen' en 'De bezoeking'. Ze verbleef in Afghanistan als correspondente voor Het Parool en het Reformatorisch Dagblad en werkt voor het
Nieuw Israëlietisch Weekblad. Daphne Meijer presenteert voor de Joodse Omroep samen met Paul Damen het maandelijkse debat- en actualiteitenprogramma
'Twee joden, drie meningen'. Een programma over minderheid en meerderheid, integreren en assimileren, politiek, Nederland, Israël en de wereld.
Daphne Meijer maakte samen met de cineaste Annette Apon in 2000 een documentaire (afb. cover rechts) over de Onbekende Kinderen van Westerbork. De documentaire handelt over de peuters en kleuters die kamp Westerbork
en twee andere concentratiekampen overleefden. Op 13 september 1944 gingen de 52 jonge bewoners van het weeshuis van Westerbork op transport naar kamp
Bergen-Belsen. Omdat de identiteit van de kinderen niet bekend was, stonden zij in de kampadministratie vermeld als Gruppe Unbekannte Kinder
(Onbekende Kinderen).
Op één na overleefden de kinderen Bergen-Belsen en Theresiënstadt en keerden zij in de zomer van 1945 naar Nederland terug. Niemand
besteedde nadien aandacht aan hun ervaringen, omdat zij nog zo jong waren en zelf niet konden navertellen wat zij hadden meegemaakt. Deze documentaire gaat
over niet-weten wat er met je gebeurd is. Acht Onbekende Kinderen van toen zijn op zoek naar informatie; zij beschrijven de flarden van hun kinderherinneringen
aan de kampen en vertellen hoe hun leven door de Tweede Wereldoorlog is beïnvloed.
De documentaire kreeg vele onderscheidingen waaronder het 'intermedia-globe Finalist Diploma' op het WorldMediaFestival Hamburg 2004. De documentaire ging op
25 november in première op IDFA 2000 het International Documentary Filmfestival Amsterdam in het programma Highlights of the Lowlands en werd op 2 mei 2001 en
op 29 april 2004 uitgezonden door de Humanistische Omroep. Onbekende Kinderen werd bekroond met het intermedia-globe Finalist Diploma op het WorldMediaFestival
Hamburg 2004.
Kinderen tijdens de Holocaust
|
|
|
Laatst geupdate op ( Sunday 20 April 2008 )
|
