Yvan Vanden Berghe: "De Koude Oorlog is het conflict tussen twee systemen, kapitalisme en socialisme, met als belangrijkste tegenstanders de Verenigde Staten
en de Sovjet-Unie. Het conflict wordt niet met de wapens op het slagveld uitgevochten, maar is eerder een strijd om invloedssferen en een propagandaoorlog.
Niet zozeer gewapende strijd als wel de wapenwedloop is tekenend voor de Koude Oorlog na 1945. In de beleving van vele tijdgenoten en auteurs ontstond de Koude Oorlog
trouwens pas in in 1947 met de Truman-doctrine en liep hij ten einde in 1962, met de oplossing van de Cuba-crisis. Voor de gebeurtenissen tussen 1979
en 1985 zijn deze auteurs dan wel verplicht de term 'Tweede Koude Oorlog' te gebruiken.
Voor ons is het duidelijk dat dit conflict begint met het tot stand komen van de Sovjet-Unie in 1917 en nog steeds voortduurt. Hiermee zijn we in tegenspraak met de meeste auteurs maar
op dezelfde golflengte als A. Fontaine. De term 'Koude Oorlog' werd 'officieel' gelanceerd in 1947 door de Amerikaanse financier Bernard Baruch, in een redevoering
in verband met de plannen van Truman om Griekenland en Turkije ter hulp te snellen. De journalist W. Lippmann populariseerde de term als titel van een
belangrijke artikelenreeks en zijn boek
The Cold War. A study in U.S. Foreign Policy (1947). Maar zowel B. Baruch als W. Lippmann hebben het begrip Koude Oorlog
in Washington opgevangen, waar het vanaf 1946 tot het spraakgebruik van enkele politici en commentatoren ging behoren."
Er bestond tot dusver (1987, nvdr) in het Nederlands geen algemeen overzicht van de geschiedenis van de Koude Oorlog. De auteur geeft hier een kroniek van de
feiten, achtergronden, verbanden enz. vanaf de eerste spanningen tussen Oost en West bij het ontstaan van de Sovjet-Unie in 1917 tot en met het sterrenkrijgproject
van Ronald Reagan. In de visie van de auteur is de Koude Oorlog een doorlopend proces, zonder enige noemenswaardige onderbreking, van 1917 tot heden. Daarom
besteedt hij ook veel aandacht aan de gebeurtenissen van het Interbellum (1918-1939) en aan de Oost-West-spanningen tijdens de Tweede Wereldoorlog.
Als historicus probeert de auteur zich op een kritisch neutraal standpunt te plaatsen. In ieder geval stelt hij de fameuze schuldvraag niet en probeert geen ideologisch bepaalde stellingen
te bewijzen. Hij tracht het Koude-Oorlogskluwen te ontwarren en heeft aandacht voor militaire en strategische gegevens. Dit boek is een onmisbaar naslagwerk voor leraren
en studenten geschiedenis en internationale betrekkingen, voor diplomaten en journalisten. De vlotte stijl en verhaaltrant maakt het boek ook voor niet-gespecialiseerde
lezers toegankelijk.
Yvan Vanden Berghe heeft sinds deze eerste uitgave van De Koude Oorlog herhaaldelijk herzien en verder aangevuld. Enkele jaren nadien verscheen een herziening
opnieuw en aanvankelijk als "Het grote misverstand? Een geschiedenis van de Koude Oorlog". De laatste editie is intussen aangegroeid met meer dan twee honderd bladzijden:
De Koude Oorlog. Een nieuwe geschiedenis (1917-1991). Uitgeverij Acco - 391 blz., ISBN 90-334-4869-6).
"De strijd tussen kapitalisme en marxisme-leninisme was onvermijdelijk; het verloop ervan had anders gekund". Die oorlog is inderdaad begonnen met de Russische
Oktoberrevolutie, schrijft Yvan Vanden Berghe. Sinds 1917 was het kapitalisme er inderdaad op uit dat vijandig stelsel te breken." (Uitpers, mei 2002)
Yvan Vanden Berghe (Brugge, 1941) is emeritus gewoon hoogleraar aan de Universiteit van Antwerpen (UIA). Hij richtte er de afstudeerrichting 'Internationale Politiek' op die hij ook meer dan twintig
jaar leidde. Hij doceerde ook aan de KULeuven en de Universiteit van Hasselt (voormalige Economische Hogeschool Limburg). Hij gaf meerdere gastcolleges aan Nederlandse universiteiten en was ook redacteur van de
'Internationale Spectator'. Biografie en persoonlijke homepagina van de auteur vind je op
www.yvanvandenberghe.be.
Omtrent de Koude Oorlog
Lees ook deze boekbesprekingen op Verzet.org:
• Slachtoffers van Jalta (Nicolay Tolstoy)
• De Conferentie van Jalta, verleden - heden - toekomst (Jean Laloy)
• Potsdam - De verloren vrede (Charles Mee)
• De Koude Vrede. Koude Oorlog en dekolonisatie 1945-1963 (Luc De Vos)
• Zeventig jaar Koude Oorlog (1917-1987). Een kroniek (Yvan Vanden Berghe)
• Amerika - Rusland - China, een internationale driehoeksverhouding (E. Troch)
• Humanitaire interventies · Mensenrechten als excuus voor oorlog (Jean Bricmont)
• Van Verzet tot Koude Oorlog 1940-1949: machtsstrijd om het ABVV (Rik Hemmerijckx)
• De koude oorlog in België (Hans Depraetere en Jenny Dierickx)
• Bang voor de bom - Vlamingen over hun Koude Oorlog (Jens Franssen en Roel Vande Winkel)
• De Vredesbeweging in de USSR (Oleg Charchardin)
• De Europese integratie 1945 - 1970 (Prof. Dr. Paul Van de Meerssche)
• De gewapende vrede - Politiek in België tussen 1945 en 1980 (Luc Huyse)
• De mooiste jaren van een generatie - De Nieuwe Orde voor, tijdens en na WOII (Walter De Bock)
• De jaren der verleugening - Internationale politiek sinds 1945 (Dr. A.L. Constandse)
• De Berlijnse blokkade (John Man)
• De mythe van de 'goede oorlog' - Amerika en de Tweede Wereldoorlog (J. Pauwels)
• Gedeeld verleden. Duitsland sinds 1945 (Patrick Dassen, Barend Verheijen, Friso Wielenga (red.)
