Verzet.org - Ware verhalen uit de Inlichtings- en Actiediensten 1940-1945 (Jean Fosty)

De Belgen van de R.A.F., de Navy, en de Brigade Piron; de commando's, de para's, de gewapende weesrstanders, werden terecht erkend en geëerd. Doch weinigen weten dat, lang voóór de landing in Normandië, het grootste aantal Belgische strijders - meer dan achttienduizend! - dag aan dag een grimmige geheime oorlog voerde op het vaste land. De S.R.A.'s, Inlichtings- en Actie-agenten werden vanaf de eerste maanden van de bezetting geleidelijk bijgestaan door andere, getrainde S.R.A.-agenten, die 's nachts in burger sprongen uit vliegtuigen welke top-secret vluchten maakten.

Deze waren driemaal zo talrijk als de latere parachutisten in uniform! Spionage, sabotage, ontsnappingen waren hun dagelijkse bezigheden. Velen werden aangehouden, gefolterd en geëxecuteerd of kwamen als wrakken uit de concentratiekampen. Ruim 2000 verzetsleden werden omgebract in België en nog eens 12.000 verzetsleden keerden niet levend terug uit de kampen. Wie waren ze, wat deden ze, waarom deden ze het? Jean Fosty heeft over hen een aantal ontroerende stukjes geschreven.

Etienne Verhoeyen, de vertaler en uitmuntend kenner van de Inlichtings- en Actiediensten heeft er talrijke historische ophelderingen aan toegevoegd. Het geheel werd voorzien van een ruim voorwoord door graaf William Ugeux, leider van Zéro en voorzitter van het comité van netoversten van de Inlichtings- en Actiediensten.

Jean Fosty (1910-1974) was dertig jaar oud toen de nazi's België bezetten. Fosty was op dat ogenblik journalist bij een katholiek dagblad in Arlon. Hij sticht onmiddellijk een inlichtingengroep in Libramont. Hij wordt door de nazi's opgepakt en opgsloten in de gevangenis van Sint-Gillis. Bij gebrek aan bewijzen wordt hij op 21 april 1941 vrijgelaten. Daarna wordt hij door de inlichtingendienst Zéro belast met het onderhouden van een permanente verbinding tussen de patriottische groepen uit het Groot-Hertogdom Luxembourg en uit het Zuid-Oosten van België. Het hoofdkwartier van Jean Fosty (Commandant Lacroix, en Raoul voor zijn medewerkers) bevindt zich in Parijs. Bij de Bevrijding neemt hij samen deel met Franse verzetslieden aan de inname van de politieprefectuur van Parijs. Na de bevrijding wordt Fosty door de Belgische Regering aan het hoofd geplaatst van de Belgische verbindingsdienst Mission Belge de Liason, die de dossiers afwikkelde van de vele Franse agenten van de Belgische diensten die in het Franse verzet actief waren.

Afbeelding hiernaast: journalist, politieker en gepensioneerd majoor van de weerstand Jean Fosty (1910-1974)

Jean Fosty wordt na de Bevrijding ook politiek actief en sluit zich aan bij de UDB (Union Democratique Belge), die er niet in slaagt in 1946 om door te breken. Enkele jaren na de Bevrijding lieten de morele erfgenamen van de Vlaamse collaboratie zich steeds luidruchtiger horen en op de IJzerbedevaart van 1952 scandeerden de Vlaams-nationalisten luidkeels onvoorwaardelijke amnestie. Voor Jean Fosty was de maat vol en samen met Fernand Demany deden zij via hun Comité d'appèl au pays een oproep om de heropleving van extreem-rechts via hun hernieuwde IJzerbedevaarten aan de kaak te stellen. Op zondag 25 oktober 1953 leidde dit tot een grote extreemrechtse betoging waar enkele duizenden rechtse Vlaams-nationalisten slaags raakten met de Rijkswacht. 400 studenten werden opgepakt. Het rechtsextremistische KVHV organiseerde hield hierop een manifestatie waarop kreten te horen vielen als 'Weg Fosty', 'Amnestie' en 'Leuven Vlaams'.

In 1970 wordt Jean Fosty gemeenteraadslid in Elsene en lid van de agglomeratieraad van Brussel. In 1972 wordt hij provinciaal en in 1974 gecoöpteerd senator. Intussen is hij ook nog correspondent voor België van de informatiedienst van de Raad van Europa geworden. Voor alles blijft Jean Fosty echter journalist. Onder de schuilnaam Cousin Jérôme publiceert hij in La Relève colums en portretten die hem een benijdenswaardige faam bezorgen. Voor Le Soir en in de Koerier van de Inlichtings- en Actiediensten schrijft hij stukken, waarin hij de vaderlandslefde en de herinnering aan diegenen, die de vijftig maanden Duitse bezetting niet hebben overleefd, levendig houdt.

Deze hulde-artikels, die door Jean Fosty aan de besten van onze landgenoten werden gewijd, werden bijeengebracht door een toegewijde Louise de Landsheere, secretaris-generaal van de Unie van Inlichtings- en Actiediensten, en in de clandestiniteit medewerkster van Fosty en gekend onder de schuilnaam Françoise of Martine.

Dit boek is een keuze uit de artikels van Jean Fosty. De namen van de meeste Inlichtings- en Actiedinesten komen in dit boek in de teksten van Fosty voor: Luc-Marc, Clarence, Zéro, Bayard, Leopold Vindictive, Ferrand, Tournay, Martuiny-Daumerie, Mill, Boucle, Beaver-Baton, Beagle, Tempo, Bravery, Cone, Tgeal, Michelli en nog vele anderen zoals Comète en Pat O'Leary. Daaraan kunnen de Luxemburgse diensten O.T. en Vic nog worden toegevoegd, evenals de Belgisch-Franse diensten zoals Zéro-France, Ali-France, Delbo-Phénix, Sabot enz. Evenmin mag het belang onderschat worden van de dienst Gilles, die een soort 'schaduwkabinet' in bezet België tot stand bracht, dat voortdurend in contact stond met de Belgische Regering in Ballingschap te Londen. Op blz. 215-231 bevindt zich ook een artikel van 's lands grootste verklikker: 'Prosper De Zitter, de man die een vinger miste', het Belgische equivalent van de Nederlandse verrader Anton van der Waals.