Verzet.org - De Joden in België (Pieter Dewever)

Afbeelding rechts: De Duitse schilder Felix Nußbaum vluchtte in 1935 naar België. Op zijn zelfportret uit 1943 zie we de Jodenster en de identiteitskaart met de vermelding 'Juif - Jood'. Nußbaum schilderde dit werk terwijl hij ondergedoken leefde in Brussel. In 1944 werd hij verklikt en samen met zijn vrouw, de kunstenares Felka Platek, naar Auschwitz gedeporteerd. Beiden werden in augustus 1944 vergast. (© Kulturgeschichtliches Museum Osnabrück) Bron: Felix Nussbaum Haus

Pieter Dewever (blz. 205-207): "Ondergedoken Joden konden op ieder moment het slachtoffer worden van verklikking. De collaboratiepers zette de burger daar energiek toe aan. Volksverwering deed een oproep en verzocht haar leden 'de Anti-Joodse Centrale te Brussel op de hoogte te brengen, indien zij personen ontmoeten van wie zij weten of op goede gronden vermoeden dat zij Jood zijn, en de Jodenster niet dragen. Het Joodse adres zo mogelijk bijvoegen'." Verklikking gebeurde zogoed als altijd door het verzenden van anonieme berichten.

Een onbekend gebleven briefschrijver uit Brussel meldde in september 1942 aan Volksverwering: "Velen hebben uw artikel met belangstelling en voldoening gelezen. Indien iedereen zo energiek en getalenteerd was als u, zou ons land reeds lang van de Joden gezuiverd zijn. De Joden zijn de wandluizen van de wereld. Hier informatie die voor u van nu kan zijn: In de Gailaitstraat 76 te Schaerbeek woont een Joodse familie die speculeert met goud en geld. Het zijn buitenlandse Joden. Ze leven in luxe. Ze dragen hun ster niet. In de Vlaanderenstraat 29, bij tandarts Jacobs, werken twee Franse Joden zonder vergunning. Die twee Joden verkopen boter en eieren op de zwarte markt. De boter aan 310 frank het kilogram en de eieren aan 10 frank per stuk. In de Camille Simoensstraat 10 wonen drie Joden. Ze hebben zich met de hulp van de politie bij slechte Belgen verborgen en hen daarvoor betaald. Vraag het maar aan de buren. Om de Duitsers om de tuin te leiden, veranderen de Joden voortdurend van adres. In de buurt van de Beurs is er een bedrijf dat valse identiteitskaarten verkoopt aan 5.000 frank per stuk. De politie is op de hoogte maar treedt niet op. Een groep Belgen dankt u voor uw activiteiten en drukt u vriendschappelijk de hand."

Dergelijke brieven werden in alle steden waar Joden woonden aan de bezetter of aan collaborerende verenigingen bezorgd en veroorzaakten onnoemelijke drama's en een deportatie met een aan waarschijnlijkheid grenzende dood als gevolg. In de lente van 1943 werd opnieuw bevestigd wat men sinds 1942 eigenlijk al wist. Victor Martin, een lid van de verzetsgroep het 'Onafhankelijkheidsfront', was uit gevangenschap ontsnapt en in mei 1943 opnieuw in België aangekomen. Hij vertelde dat de Joden in gaskamers omgebracht werden. In februari bracht het sluikblad 'Le Flambeau' het verhaal opnieuw nadat twee Antwerpse Joden uit Polen waren kunnen vluchten.

In deze geschiedenis van De Joden in België neemt de bekende publicist Pieter Dewever de lezer mee op een boeiende en verrassende ontdekkingsreis langs de Joodse gemeenschap. Hij richt zijn aandacht op de vele facetten en de diversiteit van het Joodse leven en de Joodse cultuur waarvan we doorgaans maar weinig afweten. Dit boek is een echte aanrader voor wie de Joden in België beter wil leren kennen.

De eerste Joden volgden in het voetspoor van de Romeinen en vestigden zich in onze gewesten rond 400 na Christus. De kerkvervolging, de Inquisitie, de Kruistochten en de zovele processen wegens ketterij, hebben niet kunnen verhinderen dat er overal in Europa Joodse nederzettingen werden gesticht. Toch zou het nog duren tot aan de Verlichting en de Code Napoleon alvorens de Joden van dezelfde rechten zouden genieten als andere burgers.

Vandaag biedt de Joodse gemeenschap ons het beeld van een goed georganiseerde leefgemeenschap waarin verscheidenheid troef is. De auteur mijdt op zijn tocht geen netelige kwesties en besteedt veel aandacht aan nieuwe ontwikkelingen zoals het Palestijns-Israëlisch conflict en de opkomst van de Arabisch Europese Liga (AEL) van Abu Jah Jah.