|
Dekolonisatie van Afrika (K. L. Roskam) |
|
|
|
|
Sunday 23 March 2008 |
 |
Titel Dekolonisatie van Afrika
Auteur K. L. Roskam
Uitgeverij © Unieboek b.v., Fibula Reeks, Bussum, Holland; 1973; 212 bladzijden
ISBN 90 228 3701 7
|
Synopsis

In 1909 richtte de stad Antwerpen grootse koloniale feesten in naar aanleiding van de wet van 18 oktober 1908, waardoor Kongo een Belgische kolonie was
geworden - Kongo was voor de Antwerpse handel uiterst belangrijk. De oude koning Leopold II, die nog datzelfde jaar zal overlijden, was de eregast.
De eigenlijke feesten, met een grote praalstoet, vonden plaats op 5 en 6 juni 1909. Afbeelding hierboven: koning Leopold II aan de arm van zijn dochter Clementina bij de opening van het Kongolese dorp in Antwerpen, dat voor die
gelegenheid werd opgericht voor de plechtige overdracht van Kongo aan de Belgische Staat. De kolonie, vanaf dan Belgisch-Kongo genoemd, bleef in
Belgische handen tot aan haar onafhankelijkheid op 30 juni 1960.
Eén van de wortels van het racisme ligt in de koloniale onderdrukking die vanaf de "verovering" van Congo, in 1875-1885, werd georganiseerd. Koning
Leopold II en zijn dienaars vonden racistische leugens uit over de zwarten. De Belgen die erop uitgestuurd werden om de Afrikanen te onderwerpen,
moesten overtuigd zijn van hun superioriteit. In de koloniale periode diende het racisme om de slachtingen maar vooral de onderdrukking en de uitbuiting
van de zwarte werkers door de grote koloniale maatschappijen te rechtvaardigen. Bron: solidaire.org
"Ons hele bestaan werd gecontroleerd door mensen, met een voor ons vreemde houding tegenover het leven, mensen met andere gewoontes en gedachten... Zelfs als zij altijd hun
best gedaan hebben om te doen wat volgens hen goed was voor ons..., dan zou het niet minder verkeerd zijn. Iemand die het leven van een ander probeert te controleren,
vernietigt die ander niet minder, omdat hij naar zijn mening dit doet voor het welzijn van de ander. Het principe is fout, het principe dat de een de ander kan regeren
zonder diens toestemming." (Julius K. Nyerere 1922-1999; President van Tanzania tussen 1962 en 1985)
Gedurende de afgelopen jaren is de belangstelling voor Afrika sterk toegenomen. Dagelijks geven radio en televisie nieuwe ontwikkelingen binnen dit zo snel
veranderde continent. Dit boek is een hulpmiddel voor ieder die zich wil informeren over de achtergronden van de ontwikkelingen gedurende de afgelopen tien jaar
[in 1973, nvdr] Daarom wordt niet alleen aandacht besteed aan die landen waar de dekolonisatie tot bloedige onlusten leidde, zoals Kongo, Biafra en Algerije, maar
ook aan de plaatsen waar dit proces minder spectaculair verliep.
Dr. K. L. Roskam werd geboren in 1931 in Amsterdam. Na zijn studie aan de Vrije Universiteit aldaar en een verblijf in Afrika promoveerde hij in 1960 op
Interracial releationships in the Union of South Africa and the International Community. Zelf had hij het proefschrift willen noemen:
"Apartheid and discrimination" maar dat mocht niet van de professor, omdat die titel 'niet wetenschappelijk genoeg' was. Gedurende vijf jaar was Dr. Roskam werkzaam als docent in Nigeria. Sindsdien
verschenen regelmatig publicaties van zijn hand over Afrikaanse problemen. Snds 1971 is Dr. Roskam werkzaam bij de radio.
Karel Roskam is de founding father van de Nederlandse Anti-apartheidsbeweging. Al in 1958 was hij aanwezig bij het roemruchte hoogverraadsproces (Treason trial)
tegen 100 ANC-leden in Pretoria, Zuid-Afrika. Roskam reisde gedurende het hele proces met de 100 beklaagden mee naar iedere zitting. Hij at met ze, zong
strijdliederen met ze, en verkeerde in de nabijheid van legendarische ANC'ers als Albert Luthuli en Nelson Mandela.
Boordevol indrukken keerde Roskam terug naar Nederland. Hij vertelde aan iedereen - of ze het horen wilden of niet - over de toestanden in Zuid-Afrika.
In 1960 blies hij het Comité Zuid-Afrika (CZA) nieuw leven in. Later zou hieruit de Anti Apartheids Beweging Nederland (AABN) ontstaan.
Dr. Roskam over hoe hij betrokken raakte bij de Anti-apartheidsbeweging: "Dan moet ik even terug naar mijn middelbare schooltijd op het gereformeerd
gymnasium in Amsterdam. We werden een keer - zoals toen gebruikelijk was - allemaal door de rector opgetrommeld. We moesten naar de aula komen want daar
ging iemand uit Zuid-Afrika een lezing geven. Ik ergerde me er mateloos aan, want ik vond dat je je eigen land moest leren kennen. Al dat gereis vond
ik onzin.
Totdat die man, waar ik dus met grote tegenzin naar zat te luisteren, vertelde dat hij bij familie op bezoek was. Zijn gastheer zou 's avonds
in Johannesburg uitgaan, en hij kreeg te horen: "Ik heb maar één revolver, maar hier heb je een hondenketting. Wikkel die om je hand, en als een kaffer
je aanvalt sla je hem z'n ogen uit". Letterlijk... dat heb ik nooit vergeten. De volgende dag sprak ik in de klas mijn woede uit over de combinatie hondeketting -
mens. Toen zei een klasgenoot van me van me: "daar moet je een
spreekbeurt over houden". Dat heb ik toen gedaan, waardoor mijn leven helemaal veranderde. Later heb ik m'n studie zo ingericht dat ik een proefschrift
kon schrijven over apartheid." Bron: http://www.niza.nl
Kolonisatie en dekolonisatie van Afrika
Lees ook deze boekbesprekingen op Verzet.org:
• Racisme en de Derde Wereld (Michel Leiris)
• Apartheid - Apartheid. Feiten en commentaren (A. Nuis)
• Explosief continent. Donker Afrika tegen het licht gehouden (G.B.J. Hiltermann en Frans van Houtert)
• Zuid-Afrika. Stormloop of Kaap de Goede Hoop? (Jacques Leguèbe)
• Suikerbossie. België en Zuidelijk Afrika (Walter de Bock, Jef Coeck, Paul Goossens, Maurice Mthombeni)
• De beknelde kleurling. Zuid-Afrika's vierstromenbeleid (Prof. Dr. J. Prins)
• Dekolonisatie van Afrika (K. L. Roskam)
• De wereld in zwart-wit. De geschiedenis van het racisme (Institute of Race Relations)
• Racisme donker kontinent: clichés, stereotiepen en fantaziebeelden over zwarten in België (red. Jean-Pierre Jacquemin)
• De geschiedenis van de APARTHEID (Brian Lapping)
• Belgische emigranten (Anne Morelli)
• Livingstone: dwars door Afrika (B. Graafland)
• Jezuïeten in Kongo met Zwaard en Kruis (A. M. Delathuy)
• De Kongostaat van Leopold II 1876-1900 - Het verloren paradijs (A. M. Delathuy)
• E.D.Morel tegen Leopold II en de Kongo-Staat (A. M. Delathuy)
• In de Kongostaat. De geheime documentatie van de onderzoekscommissie (A. M. Delathuy)
• Missie en Staat in Oud-Kongo. Witte paters, scheutisten en jezuïeten 1880-1914 (A. M. Delathuy)
• De geest van Leopold II en de plundering van de Congo (Adam Hochschild)
• Leopold II & Kongo - Het evenaarsdistrict en het kroondomein 1885-1908 (Daniel Vangroenweghe)
• Onze Kongo (Hilde Eynikel)
• Het Zaïre van Mobutu (Zana Etambala)
|
|
|
Laatst geupdate op ( Thursday 01 May 2008 )
|