Verzet.org - Gegijzeld door het verleden. Controverses in Duitsland (Patrick Dassen en Ton Nijhuis)

Afbeelding hiernaast: Rede van Joseph Goebbels van 18 februari 1943 in het Berlijnse Sportpalast "Der totale Krieg"

Dit boek maakt duidelijk dat het nazi-verleden in het hedendaagse Duitsland nog altijd een open zenuw is. Of het nu gaat om deelname aan vredesoperaties, om de gentechnologie of het asielbeleid- steeds opnieuw blijkt hoezeer de last van het nationaal-socialistisch verleden op Duitsland drukt. Duitsland wantrouwt zichzelf nog altijd, hetgeen het ontstaan van taboes in de hand werkt. Toch wordt er ook in toenemende mate gepleit voor een minder beladen omgang met het Duitse verleden. In dit licht moet de groeiende weerstand gezien worden tegen de hegemonie van intellectuelen als Habermas en Grass, die als het linkse geweten van de Bondsrepubliek hun stempel hebben gedrukt op talloze politiek-morele kwesties.

Zo keert de schrijver Walser zich tegen het in Duitsland zo sterke 'negatieve' nationalisme en tegen de ínstrumentalisering'van Auschwitz voor actuele doeleinden. Ook de filosoof Sloterdijk verzet zich tegen het linkse ''alarmsysteem''. Maar tegelijktijd hebben hun denkbeelden weer een storm van protest opgeroepen, inclusief de daarbij horende verdachtmakingen. Het is kenmerkend voor de Duitse debatcultuur de discussies zijn, anders dan in Nederland, fel en emotioneel en worden op het scherp van de snede uitgevochten.

In deze bundel komt een aantal brandende kwesties van de afgelopen vijftien jaar aan de orde, die een goed beeld geven van het sterk gepolariseerde karakter van de Duitse politieke cultuur. Een greep uit de thema's: De Historikerstreit, de strijd rond het Holocaust-monument, Het Walser-Bubis-en Sloterdijk-debat en de discussie over de Leitkultur.

Patrick Dassen en Ton Nijhuis zijn verbonden aan het Duitsland Instituut bij de Universiteit van Amsetrdam.

Duitse geschiedenis

Lees ook deze boekbesprekingen op Verzet.org:

•  De Man die het Derde Rijk uitvond (Stan Lauryssens)
•  De Duitse Revolutie. 1918-19: de nasleep van de Eerste Wereldoorlog (Sebastian Haffner)
•  14 • 18 De Eerste Wereldoorlog. Deel 69: November-Revolutie (Dr. R. L. Schuursma e.a.)
•  Gedenksteen voor Rosa (Achilles Mussche)
•  De verlaten monarch. Keizer Wilhelm II in Nederland (Perry Pierik en Henk Pors)
•  In rok tussen de bruinhemden - Herinneringen van een Duits diplomaat (Wolfgang zu Putlitz)
•  Duitse geopolitiek 1919-1945 (Dr. Geert Bakker)
•  De Joden in Duitsland, van de Romeinse tijd tot de Weimar Republiek (Nachum T. Gidal)
•  Duitsland en zijn joden van 1743 tot 1933 (Amos Elon)
•  Weimar, een weggemaaide cultuur (John Willett)
•  Deutschland, Deutschland über alles. Een satire met fotomontages van John Hartfield (Kurt Tucholsky)
•  Weimar 1933. Demokratie tussen fascisme en communisme (Dr. J. Van Santen)
•  Kroniek van de Weimar Republiek - Voorspel tot Hitler-Duitsland (Alex de Jonge)
•  Hitler: een onstuitbare opgang? - Opstellen over het fascisme (Kurt Gossweiler)
•  Hitler was geen toeval. Een bijdrage tot de sociologie van de nazi-barbarij (Josef Hindels)
•  De Rijksdag brandt (Dr. Edouard Calic)
•  De brand in het Rijksdaggebouw (R. John Pritchard)
•  De oorzaken en achtergronden van de Tweede Wereldoorlog (Ruth Henig)
•  Nazi-Duitsland en de Joden. Deel 1 en 2 (Saul Friedländer)
•  De laatste reis. De vernietiging van de Joden in nazi-Duitsland (Martin Gilbert)
•  Hitler's gevangenissen - De rechtsorde in Nazi-Duitsland (Nikolaus Wachsmann)
•  Potsdam - De verloren vrede (Charles Mee)
•  Slachtoffers van Jalta (Nicolay Tolstoy)
•  De Berlijnse blokkade (John Man)
•  Een vrouw in Berlijn, dagboekaantekeningen van april tot juni 1945 (Anoniem / Marta Hillers)
•  Reis-handboek voor de DDR (Fred Oedekerk)
•  Het 'andere' Duitsland. De Duitse Democratische Republiek 1945-1977 (Hans Boele)
•  Konrad Adenauer (H.J. Neuman)
•  Het nieuwe Duitsland en de oude nazi's (T. H. Tetens)
•  Gedeeld verleden. Duitsland sinds 1945 (Patrick Dassen, Barend Verheijen, Friso Wielenga (red.)
•  Het Loon van de Schuld (Ian Buruma)
•  Saldo, geen poging tot rechtvaardiging (Melita Maschmann)
•  Wat deed jij eigenlijk in de oorlog, Pappa? (Sabine Reichel)
•  Gegijzeld door het verleden. Controverses in Duitsland van de Historikerstreit tot het Sloterdijk-debat (red. Patrick Dassen en Ton Nijhuis)
•  Duitsland en de democratie 1871-1990 (red. Jürgen C. Hess en Friso Wielenga)
•  Moderne geschiedenis van Duitsland 1800 - heden (Frits Boterman)
•  De Duitse Phoenix. Geschiedenis van Duitsland in de twintigste eeuw (Frits Boterman en Willem Melching)
•  Waar zijn de bloeiende landschappen, mijnheer Kohl? Tien jaar na de Duitse hereniging (Herwig Lerouge e.e.)
•  Het Duitse Dilemma. De rol van het nieuwe Duitsland in de 21ste eeuw (Andrei Markovits en Simon Reich)
•  Het onvermijdelijke Duitsland - Kanttekeningen bij een nieuw Europees krachtenveld (Johan van Minnen)
•  Duitsers ongewenst. Een natie in de spiegel van generaties critici en bewonderaars (Hermann Eich)
•  Het uiterste midden, een reis door het Duitse nationalisme (Peter Schneider)
•  Duitsland vijftig jaar later - Extreem-rechts geweld in de Bondsrepubliek (Rik Tyrions)
•  Politiek geweld in Duitsland (Jacco Pekelder en Frits Boterman (red.)
•  Meedogenloos - Getuigenissen van een voormalig neonazi (Ingo Hasselbach)
•  De neonazi's in de Bondsrepubliek en hoe men hen bestrijdt (Pomorin en Junge)
•  Neonazi's - Onderzoek naar een verschrikking (Michael Schmidt)
•  Extreem-rechts in naoorlogs Europa (Patrick Stouthuysen)