Afbeelding hiernaast: boekomslag uit 1990 van het boek van William L. Shirer ter gelegenheid van de 30ste verjaardag van de publicatie

Oorspronkelijke recensie uit 1961 op de binnenflap:
Zestien jaren na de ineenstorting ligt ze hier [in 1961, nvdr] voor ons, de volledige geschiedenis van het Derde Rijk, een der belangrijkste perioden uit de geschiedenis der mensheid, geschreven door een der zeer weinige mannen daartoe volledig bevoegd en in staat, William L. Shirer. Geen ander tijdelijk de wereld beheersend rijk dan het beruchte Derde, liet nog de historici zulk een overweldigende hoeveelheid documentatiemateriaal na - van zijn opkomst tot en met zijn totale ineenstorting - als het beruchte, zo gevreesde, zo terecht verfoeide nationaal-socialistische Duitsland van Adolf Hitler. Oorzaak: de Duitse 'Gründlichkeit' waarmede ook door het Derde Rijk, alles wat men deed, van plan was te doen en wat er in de verwarde breinen der topfiguren rondspeelde, in documenten werd vastgelegd.

De eis van Geallieerde zijde, van een onvoorwaardelijke overgave, heeft, toen de oorlog eenmaal voorbij was, de nazi's niet meer in staat gesteld deze documentatie te vernietigen. Hoe graag zouden ze dit niet hebben gedaan! Nu is deze schat van materiaal: uitspraken van de leiders, van de gevangenen van de kampen, de agenda's der hoge functionarissen, verslagen van tot dusver volledige geheim gehouden conferenties, legerorders, privébrieven, alle paperassen en bescheiden waarachter deze gigantische samenzwering om de wereld te veroveren tot dusver schuil ging, in handen der historici gekomen.

William Lawrence Shirer (23 februari 1904 – 28 december 1993) die als Amerikaans correspondent van 1925 af de ontwikkeling van het nationaal-socialisme nauwkeurig, als ooggetuige, gadesloeg - hij woonde tot de Duitse oorlogsverklaring aan Amerika in 1941 in Berlijn en keerde er kort na de ineenstorting weer terug - heeft er bijna zes jaren over gedaan om deze overweldigende hoeveelheid te bestuderen en te schiften. Daarop schreef hij dit boek, wat met de grootst mogelijke zekerheid mag aangenomen worden te zijn, de uiteindelijke geschiedenis van een der belangrijkste en verschrikkelijkste hoofdstukken uit de menselijke geschiedenis.

Allereerst dan de levensgeschiedenis van Hitler zelf, waaruit zijn persoonlijkheid zo scherp omlijnd en helder naar voren komt als tot dusver nog nimmer door enig biograaf werd gedaan. Zijn gevangenname in 1923; zijn geloof in de oorlog; de meesterlijk in scene gezette machtsovername in 1933; het tot zijn dood angstvallig geheim gehouden liefdesleven van de Führer, o.a. de affaire met zijn nichtje Geli Raubal; zijn maniakale woede, die hem ertoe dreef het land, Duitsland, te vernietigen, dat hij zelf beweerde zo lief te hebben; zijn zelfmoord; het volledig verslag van de bijeenkomsten der Generale Staf gedurende de hele oorlog; de concentratiekampen; de verschrikking van het antisemitisme en waartoe deze leidde; de vernedering van het Duitse volk zelf en een volledige documentatie van het Duitse verzet, waarvan eigenlijk nog maar weinig bekend is; het beruchte verdrag met Stalin in 1939; de uitschakeling van de Duitse legeraanvoerders; de droevige pogingen om Hitler tevreden te stellen; de redenen waarom de Duitse invasie in Engeland niet door kon gaan; de teksten der geheime redevoeringen welke Hitler tot zijn generaals hield; het plan om de Hertog en Hertogin van Windsor te ontvoeren en honderden andere 'inside stories'.

Dit meesterlijke verslag is echter niet alleen de meest volledige documentatie van het verleden, er rijzen achtergronden uit op die op verborgen wijze ook de op dit moment nog de wereld beheersende spanningen in belnagrijke mate beïnvloeden.

"Perhaps America will one day go fascist democratically, by popular vote." (William L. Shirer in The New York Times op 29 december 1969 blz. 36)