Afbeelding hiernaast: Ook in West-Vlaanderen komen de stakers massaal op straat en betogen voor hun rechten tegen de Eenheidswet van Gaston Eyskens

Dit boekje is een tijdsdocument met ghet gekleurde verslag over de Grote Staking tegen de Eenheidswet van de regering Gaston Eyskens, geschreven door Fernand Demany.

Fernand Demany: "In december- 1960 en in januari 1961 was de gehele Belgische arbeidersbeweging betrokken in een algemene staking waarvan men mocht zeggen dat zij de belangrijkste van deze eeuw was. Zoals verklaard werd door het orgaan van de Algemene Centrale der Openbare Diensten (ACOD) op het ogenblik dat de arbeiders, de Internationale zingend, ten slotte terugkeerden naar de werkplaatsen, fabrieken, werven en kantoren, was die historische staking "een grootse beweging geweest, enig in de geschiedenis van de openbare sector, formidabel door haar omvang, onvergetelijk door haar duur en hartverwarmend door haar spontane geestdrift".

De algemene staking van 1960-1961 is in verscheidene opzichten een gebeurtenis geweest waarmee de geschiedschrijver rekening zal moeten houden, indien hij dc onstuitbare opmars wil beschrijven van het proletariaat in ons land. Zelfs voor veel Belgen die tot de arbeidersklasse bchoren, was die enorme eisenbeweging een openbaring. Ze bracht hun een schitterend bewijs van de strijdbaarheid der Belgische arbeiders, van wie men meende dat ze waren ingesluimerd en onverschillig of zelfs hopeloos sceptisch waren.

Men zei van hen, dat ze verslaafd waren aan kleinburgcrlijke bekommernissen, zich enkel druk maakten om de aankoop van hun T.V., hun brommer, scooter of gezinsautootje, of om het op tijd afbetalen van elektrische huishoudapparaten. Zo scheen de Belgische arbeidersklasse althans te rijp in de ogen van een patronaat waarvoor de toenmalige regering zich geheel en al ten dienste had gesteld."

De Eenheidswet of ook nog de wet voor de economische expansie, de sociale vooruitgang en het financieel herstel was een initiatief van de regering Gaston Eyskens (met liberalen en christen-democraten), dat in 1960 gelanceerd werd in België. Het wetsvoorstel bevatte oorspronkelijk 133 artikelen en had veel weg van een soort vijfjarenplan gericht op een verbetering van de economische situatie. Dit moet gezien worden in de toenmalige context: er was een stijgende werkloosheid, een aantal kolenmijnen in Wallonië werden gesloten, de staatsschuld steeg.

De wet beoogde volgende punten:
* Een verhoging van de fiscale druk met 7 miljard
* Besparingen in landsverdediging en onderwijs
* Controle op de werkloosheidsuitkering en het pensioenstelsel voor sommige ambtenaren (besparing: 4 miljard)

Het voorstel was een duidelijk compromis tussen de beide regeringspartners. De liberalen wilden enkel een verhoging van de fiscale druk als er gesnoeid zou worden in de overheidsuitgaven. De voorstellen van de regering Eyskens mochten op felle weerstand rekenen. Vooral vanuit socialistische hoek gingen de vakbonden hevig tekeer. Het verzet tegen het voorstel werd geleid door de Waalse vakbondsleider André Renard. Gedurende 4 weken werden eind december 1960 en begin januari 1961 grote delen van de economie in Wallonië en in mindere mate in Vlaanderen lamgelegd. Dit laatste omdat het ACV de acties niet ondersteunde. Triest hoogtepunt waren confrontaties tussen rijkswacht en demonstranten waarbij in totaal 4 doden vielen.

Uiteindelijk werd op 13 januari 1961 de Eenheidswet gestemd door de Kamer van Volksvertegenwoordigers. De verschillende stakingsacties werden een voor een afgeblazen. De gevolgen waren desalniettemin groot: de positie van de regering Eyskens was verzwakt en de regeringspartners waren het oneens over de uitvoeringsmodaliteiten. Uiteindelijk boden de liberale ministers op 17 februari 1961 hun ontslag aan de koning aan. Bron: Wikipedia.nl