Verzet.org - Suikerbossie. België en Zuidelijk Afrika (Walter de Bock, Jef Coeck, Paul Goossens, M. Mthombeni)

Afbeelding hiernaast: Karel Dillen (1925-2007) beroemd/berucht om zijn Hitlergroet, medestichter van Protea, hoofdredacteur van Were Di, Volksunie, [ere-]voorzitter voor het leven van het Vlaams Blok/Vlaams Belang, jarenlang senator en Europarlementslid voor het VB

Protea is een Kaapse bloem (Suikerbossie), maar ook de naam van de - eind 1977- opgerichte Vlaams-Zuidafrikaanse contactclub waarvan 142 vooraanstaande Vlamingen deel uitmaken. Protea stelt dat de verbondenheid met het broedervolk en de taalverwantschap belangrijker zijn dan de veroordeling van het Apartheids-regime door de V.N. Sinds Leopold II is Afrika een traditioneel wingewest voor Belgie. Zuidelijk Afrika compenseert het verlies van Kongo uitstekend: naast grondstoffenreservoir bestaat er een belangrijke verbruikersmarkt. Belgische banken en bedrijven vestigen er zich. Achter de ideologische bombast van Protea schuilen politieke, economische en financiele belangen die Kaap en Schelde nauw verbinden. Dit boek is daar getuige van.

Het merendeel van de Protea-leden kwam uit de hogere maatschappelijke kringen - zoals de politiek, de ambtenarij, de nijverheid, de handel en het bankwezen - en werd gerekruteerd uit Vlaams-nationalistische middens, vaak sterk aanleunend bij de toenmalige "rechtse" partijen CVP, PVV, VU en VB. Leden van Protea militeerden ook in rechts-extremistische kringen, zoals bij de VMO, het Vlaams Blok, Voorpost, de Afrikaanse Weerstandsbeweging, de Boerstaat Party en de Anti-Kommunistische Liga.

Stichtende leden waren onder meer: André Vlerick, vicevoorzitter van de Kredietbank en oud-minister van financiën; Léon Rochtus, ereconsul van Zuid-Afrika in Antwerpen en oud-directeur van de Bank van Parijs en de Nederlanden; Karel Dillen (Vlaams Blok/Vlaams Belang), volksvertegenwoordiger, senator, Europees parlementslid en stichtend voorzitter van het Vlaams Blok/Vlaams Belang; Jef Valkeniers (Volksunie/VLD), burgemeester van Dilbeek en Schepdaal, volksvertegenwoordiger, senator en oud-staatssecretaris voor Brussel; Wim Jorissen (Volksunie), senator en schrijver en Bob Maes (Volksunie/N-VA), senator en stichter van de Vlaamse Militanten Orde.

Deze connecties braken Protea later zuur op, net als het niet-onbesproken verleden van een aanzienlijk aantal van hun leden. Onder de leden vonden we een aantal collaborateurs en neofascisten. Onder impuls van deze krachten lobbyde Protea in 1987 dan weer in eigen land tegen een nieuwe wet - de zogenaamde Moureaux-Wet - die racisme en xenofobie strafbaar stelde. Deze wet werd door hen afgedaan als "communistisch en dictatoriaal". Kort na het einde van de Apartheid in 1990 en de nederlaag van de Nationale Partij in 1994 tijdens de eerste democratische verkiezingen en Nelson Mandela president van Zuid-Afrika werd, stierf Protea een stille dood, hoewel zijn oude idealen nog steeds hun weg vinden naar andere extreemrechtse organisaties zoals Voorpost. Een aanzienlijk aantal van hun leden - Karel Dillen, Bob Maes enz. -zijn ondertussen ook al komen te overlijden.

Walter de Bock (1946-2007) [blz. 17-19]:

"Het lijkt erop dat men vooral in Vlaanderen begrip voor blank Zuid-Afrika met de paplepel krijgt ingegeven. In de literatuurboekjes wordt steevast een hoofdstukje gewijd aan de Zuidafrikaanse letterkunde. Er werd meteen bij verteld dat het Afrikaans geen dialect is van bet Nederlands, maar een aparte taal die zich zelfstandig heeft ontwikkeld. Desondanks waren Afrikaanse gedichten en proza opgenomen in een bloemlezing van de Nederlandse letterkunde, maar dat gebeurde weer, zo luidde de verklaring, omdat er een grote verwantschap bestaat tussen de twee talen. Pas veel later ga je beseffen dat dit ook opgaat voor het Fries en het Plattdeutsch, om de belangrijkste maar te noemen. Nochtans was bet consumeren van Friese noch Plattdeutsche geschriften verplicht.

In jeugdbeweging en studentenvereniging is het nog steeds bonton om het Suidafrikaanse liedjesrepertoire luidkeels af te werken, dit soort teksten kent iedereen immers uit het hoofd. Bij kampvuur en cantus blijkt de Boerencultuur even onmisbaar als goed weer.

De bewuste Vlamingen, zoals zij graag genoemd worden, hebben steeds het vaandel van de blanke immigranten aan de Kaap hoog gehouden. Die worden overigens meestal als emigranten omschreven. Immigreren kan je alleen in een land, en Zuid-Afrika was vroeger blijkbaar geen land. De uitgeweken Vlamingen troffen er alleen maar inlanders aan, ook wel autochtonen genaamd, benevens een hun vijandige natuur en in een bepaalde periode ook bloeddorstige Engelsen. De Britten hadden er niets te zoeken en het is maar goed dat ze eruit zijn gegooid, dat leerden we al heel spoedig. Wat de Vlamingen er te zoeken hadden was minder duidelijk. Waren het avonturiers misschien? Ontsnapte gevangenen, of gezochte misdadigers? Neen, idealisten waren het, want zij hebben er onze taal en cultuur gevestigd. Zo eenvoudig is dat.

Deze identificatie met blank Zuid-Afrika is al oud. Tijdens de Boerenoorlog werden vooral in Vlaanderen geldinzamelingen gehouden voor de behoeftige stamgenoten. Onder impuls van de dichter Pol de Mont [tussen 1939 en 1939 senator voor Rex en leider van Rex-Vlaanderen] stuurde men artsen, verplegers en ambulances naar de Boeren. President Kruger van het door de Britten bedreigde Transvaal maakte een Blijde Intocht in Vlaamse steden, een gebeurtenis die vele grootvaders nog jarenlang aan hun kleinkinderen hebben doorverteld.

In 1936 werd er een Belgisch-Zuidafrikaanse Vereniging opgericht. Zij kreeg de steun van onder anderen de `Rode Leeuw' Jan Albert Goris, beter bekend onder zijn schrijversnaam Marnix Gijsen. Wie evenmin ontbrak was Jan Grauls, de latere oorlogsburgemeester van Gross Brussel. De identificatie met het `stamverwante' Zuid-Afrika werd bewust in stand gehouden en aangewakkerd door katholieke Vlaamse extremisten. Cyriel Verschaeve, de dichtende dorpspastoor die gehoopt had paus van het Derde Rijk te worden, heeft vele bewonderende bladzijden gewijd aan het fenomeen Zuidafrikaander. Zijn visie op de Voortrekker: `Een geharde man was 't die de wildernis inreed, voor honderd jaar, de Oranje-rivier en de Drakensbergen over. Gesmeed was hij van binnen: zijn natuur was zijn vuur en zijn oer. Hij zong geen strijdlied; dat doen de heerschzuchtigen en de veroveraars. Hij zong psalmen en psalmen zijn gebeden en kreten in den nood, en bidden, dat doen de verdrevenen en de zoe- kers naar een menschelijk lot.'

Wij leren hieruit dat de blanke immigrant een wilskrachtig en godvrezend persoon was, geen veroveraar maar een verdrevene en een nooddruftige. Wat zocht hij daar? `Bloed en bodem ! De twee toverwoorden van onze tijden. (...) Bloed en bodem zijn verbonden. Bloed heeft recht op zijn bodem. Bloed bepaalt de bodem en niet de bodem bloed. Bloed moet zijn bodem verdedigen of verlaten. Bodem kan bloed helpen en ook verderven. Bloed kan bodem herscheppen maar niet zelf herschapen worden: ontaarden is verdwijnen.' (1938) Terloops zij nog gemeld dat het Bloed in zijn zoektocht naar Bodem door vele gevaren werd bedreigd, met name door leeuwen en Zoeloes. Wij moeten ons dus gelukkig achten dat er nog Vlaams bloed aan de Kaap aanwezig is. Hoeveel?

Heel veel, zegt Dom A. Smits. Deze benedictijner pater is een kloostergenoot van Dom Monseigneur Modest van Assche, die onder meer bekendheid verwierf als stichter van het tijdschrift `Dietsland-Zuid-Afrika'. (Dom is een eretitel en betekent meester. Het Latijnse dominus.) De geleerde heer Smits heeft uitgeknobbeld dat president Kruger een soortement Vlaming was. Let wel: Hier hebben we niet te maken met warhoofdig proza à la Verschaeve, neen, dit is een streng wetenschappelijk werkje. Er wordt onomstotelijk in aangetoond dat de Kaap een in hoofdzaak Vlaamse kolonie is. Immers, waar kwamen de eerste immigranten vandaan? Uit Duitsland, Frankrijk, Nederland en België.

Welnu, als er al Duitsers mochten bestaan die niet direct bij de Kempen horen dan zijn het Nederduitsers, in bijna niets gescheiden van de Nederlanders. Nederlanders zijn, dat is bekend, een soort bastaard-Vlamingen. Alleen al geografisch bezien, dienen Maastricht, Venlo, Bergen op Zoom, Sluis, Sas van Gent en zelfs Den Bosch bij Vlaanderen te worden gerekend. Uit deze plaatsen kwamen vele van die eerste Kaapbewoners vandaan."