Verzet.org - Bittere kou. 19 jaar in de Chinese goelag (Harry Wu met Carolyn Wakeman)

Afbeelding hiernaast: Harry Wu in maart 1994 te Genève waar hem de Martin Ennals Award voor Mensenrechtenactivisten werd uitgereikt. "My story is but one brick in the Laogai's Great Wall. I have removed my brick so that you can see inside the Chinese Laogai." (Laogai=Chinees strafkamp)

Op 27 april 1960 werd Harry Wu, die op het punt stond af te studeren, gearresteerd door de Chinese autoriteiten. Zonder te zijn veroordeeld of zelfs maar formeel in staat van beschuldiging te zijn gesteld, bracht hij de daaropvolgende negentien jaar van zijn leven door in strafkampen, de zogeheten laogai, het Chinese equivalent van de goelag uit de sovjet-tijd. Tijdens zijn eenzame verbanning in de uitgestrekte, troosteloze goelags veranderde hij van een lid van China's bevoorrechte intellectuele elite in een paria, een nummer dat zelfs de meest essentiële mensenrechten moest ontberen. Hij moest zich onderwerpen aan zware dwangarbeid, systematische uithongering en marteling, maar hield hardnekkig vast aan de wil om te leven.

In de traditie van De Goelag-archipel van Aleksander Solzjenitsin vertelt Wu hoe hij kon overleven en verhaalt hij tevens over de gevangenen die zijn trouwe vrienden werden. Zijn aangrijpende persoonsbeschrijvingen geven een zeldzaam en gedetailleerd beeld van de radeloosheid van de slachtoffers van de Chinese communistische tragedie.

Uiteindelijk werd Harry Wu in 1979 vrijgelaten en mocht hij naar de Verenigde Staten vertrekken. Maar daarmee eindigt zijn verhaal niet. Vastbesloten om de waarheid van de Chinese goelags te onthullen, keerde hij in 1991 met een t.v.-ploeg naar China terug. Hij riskeerde zijn leven om als eerste aangrijpende beelden te maken van het verschrikkelijke leven achter de muren van de strafkampen.

Harry Wu werd in 1937 in Shanghai geboren. In 1960 werd hij gearresteerd en in 1979 werd hij vrijgelaten. In 1985 ging hij in op de uitnodiging om als gastdocent op de Universiteit van Berkeley, Californië, te komen werken, in welke hoedanigheid hij internationaal lezingen heeft gegeven over zijn ervaringen in de Chinese goelags. Hij hzeft verklaringen afgelegd voor het Amerikaanse Congres en in 1991 kreeg hij de Vrijheidsprijs van de Hongaarse Federatie van Vrijheidsstrijders.

In 1995 werd Wu, die inmiddel Amerikaans staatsburger was geworden, gearresteerd toen hij China binnenreisde zonder geldig visum. Hij werd door de Chinese regering ruim twee maanden vastgehouden en vervolgens in een show-proces tot 15 jaar gevangenisstraf veroordeeld wegens het "verraden van staatsgeheimen". Onder internationale druk werd hij echter spoedig weer in vrijheid gesteld, maar wel op voorwaarde dat hij China onmiddellijk zou verlaten.

Wu heeft voor zijn activiteiten ten gunste van de mensenrechten verschillende internationale onderscheidingen en enkele eredoctoraten ontvangen. Op dit moment is hij als wetenschapper verbonden aan het Hoover lnstituut van de Universiteit van Stanford. Hij is tevens directeur van de Laogai Research Foundation en het China Information Center. Beide organisaties zijn gevestigd in de agglomeratie van Washington D.C. en ontvangen hun financiering hoofdzakelijk van de National Endowment for Democracy.

Carolyn Wakeman is assistent-hoogleraar in de journalistiek en internationale studies aan de Universiteit van Berkeley, Californië. Zij heeft vier jaar in Peking gewoond en publiceert regelmatig over China.