Verzet.org - Het Mijnalarm, een dossier (Maurice De Wilde)

Afbeelding hiernaast: Zwartberg, januari 1966. Maurice De Wilde interviewt enkele mijnwerkers bij de uitgang van de mijn van Zwartberg (Limburg)

«Mijnalarm», de televisie-enquête van de B.R.T.-journalist Maurice De Wilde, heeft begin 1966 grote opschudding veroorzaakt. Het programma, dat tot stand kwam op het hoogtepunt van de crisis in de Kempense mijnstreek, werd eerst gecensureerd, dan uitgesteld en verboden. Uiteindelijk werd het een maand later uitgezonden, maar aangevuld met een interview van de toenmalige vice-premier, de h. A. Spinoy.

Het incident kent zijn weerga niet in de geschiedenis van de radio- en televisie-informatie in België. Het lokte talrijke beschouwingen uit over de mogelijke regeringstussenkomsten in de berichtgeving en over de wijze waarop de Belgische Radio en Televisie (BRT, thans VRT) hun taak moeten en kunnen vervullen. Bovendien bleken de enquête en haar lotgevallen belangrijk te zijn voor de goede kennis van de achtergronden, waarop het mijndrama moet worden gezien. In dit boek vindt U daarom de volledige tekst van de enquête, zoals U die op het tv-scherm hebt kunnen volgen.

Ten einde haar zo goed mogelijk te situeren in de atmosfeer waarin zij is gegroeid, samengesteld en uitgezonden, wordt zij voorafgegaan door enkele hoofdstukken waarin, met behulp van verscheidene documenten en ook aan de hand van de geschreven pers, een overzicht wordt gegeven van de mijnkrisis in de loop van de jongste maanden.

Na de tekst van «Mijnalarm» volgt, op dezelfde wijze, een overzicht van de reacties en van de gebeurtenissen in verband met het verbieden van de uitzending. Een blik op de pers bewijst welke weerklank deze gebeurtenissen hebben gehad.

Zo is deze publicatie niet alleen een «dossier van een omstreden tv-uitzending» geworden, maar ook een «dossier van een drama» zoals dat door de publieke opinie in België werd meebeleefd. Wellicht kan zij aldus de basis vormen van een brede studie die, naar veler mening, moet worden ondernomen ten einde de vrijheid van berichtgeving en opinievorming in dit land te helpen vrijwaren.

De samenstellers danken allen die zo bereidwillig hun medewerking hebben verleend. Zij hopen dat dit «dossier» door het publiek ook zal worden onthaald als een hulde aan een goed en moedig journalist. Het boekje Het Mijnalarm is hier volledig in te kijken op het internet

Maurice De Wilde, geboren te Ledeberg (Gent) de 25ste november 1923, is regent in de Germaanse talen en Licentiaat in de Sociale Wetenschappen (specialisatie : massa-communicatiemiddelen). Nadat hij redacteur bij het Nieuwsbureau Belga was geweest, werd hij regisseur-omroeper bij het N.1.R., later vertaler en vertaler-revisor bij het Ministerie voor Economische Zaken en tenslotte, in 1956, journalist bij de Vlaamse Televisie. In 1961 werd hij redactiesecretaris bij de Dienst Berichtgeving van de TV. Tevens is hij o.m. adviseur voor de culturele afdeling «Radio en TV» en lesgever in de perswetenschappen aan het Hoger Technisch Rijksinstituut voor Toneel en Cultuurspreiding (RITCS) te Brussel.

Voor de Vlaamse televisie heeft Maurice De Wilde een indrukwekkende reeks reportages en enquetes over sociaal-ekonomische en politieke onderwerpen op zijn aktief. In 1963 ontving hij de Prijs van de TV-kritiek voor zijn programma : «Israël, de Prijs voor een Vaderland.» In 1965 werd hem de Prijs van de Vlaamse Journalistenklub toegekend voor «Het geval Beverlo» en «De Brug over de Kwai-rivier». Zijn enquete «Fooien in de Haven» (de staking van de Havenkapiteinsdienst in Antwerpen) verwierf de Bert Leysen-prijs 1964-65. Dezelfde uitzending werd, tesamen met een reportage over de Westduitse verkiezingen («Der Ludwig ist besser») bekroond met de Prijs van de TV-kritiek 1965. In 1967 werd hij gedegradeerd tot redactiewerk naar aanleiding van één van zijn programma’s (“Geen mammoets voor België”). In feite zat hij op een dood spoor bij de Nieuwsdienst toen Verhaeghe hem in 1974 om zijn medewerking kwam vragen.

In 1982 stapt Jerome Verhaeghe over naar BRT 3 en krijgt Maurice De Wilde de taak van productieleider toegewezen. Dat betekent dat hij vanaf dan het geheel coördineert en als dusdanig de verantwoordelijkheid voor alle programma’s van de Productiekern op zich neemt. Ook het beheren van het programmabudget en de planning van het werkritme behoren dan tot zijn taken. Hij trekt zo de hele reeks nog meer naar zich toe. Op 26 februari 1982 start de achttiendelige spraakmakende serie “De Nieuwe Orde”. De reeks kent zo’n groot succes dat ze datzelfde jaar nog, mits enige aanpassing, heruitgezonden wordt. Op “De Nieuwe Orde” volgen in december 1983 vier uitzendingen over de “ Verdachten van mei 1940”. Het zijn drie realisaties van de werkgroep collaboratie. In 1984 komt een eerste reeks over het verzet, meer bepaald over inlichtingsdiensten en ontsnappingsroutes op antenne. Van november 1985 tot februari 1986 worden veertien programma’s over de politieke en jeugdcollaboratie uitgezonden. Opnieuw een reeks van de werkgroep collaboratie. In september en oktober 1986 verschijnt “ De Kampen” van Roland Van Opbroecke. Van april tot juni 1987 volgt een tweede serie van acht programma’s over het verzet.

Maurice De Wilde is wellicht de meest bejubelde journalist die België ooit gekend heeft. Hij ontving meer dan tien prijzen voor zijn televisiewerk, ook van Franstalige zijde. Hij mocht - vrij uniek voor een journalist - een eredoctoraat in ontvangst nemen aan de Vrije Universiteit Brussel. Die grote waardering was zonder twijfel de erkenning van inzet en talent, maar ook een gevolg van de grote ruchtbaarheid die zijn reportages kregen, zelfs nog voordat ze vertoond werden. In 1982 ontving hij de Geuzenprijs en werd hij gehuldigd omwille van zijn niet-aflatende inspanningen om de waarheid kenbaar te maken, spijts alle druk en tegenkantingen van een bevooroordeeld Vlaanderen en van belangmatig gebonden groepen en personen. In 1992 was hij de eerste laureaat van de Gentse Prijs voor de Democratie, initiatief van Democratie 2000 en de vzw. Trefpunt. Op 22 september 1998 overleed hij op 74-jarige leeftijd aan kanker. Het grootste deel van de persoonlijke bibliotheek van Maurice De Wilde werd na zijn overlijden in 1999 aan het SOMA geschonken.

Lees meer op België in de Tweede Wereldoorlog. Delen 1 t/m 10 (Maurice De Wilde en vele anderen)