Verzet.org - Geschiedenis van Spanje (Robert Lemm)

Afbeelding hiernaast: Rede van Joseph Goebbels van 18 februari 1943 in het Berlijnse Sportpalast "Der totale Krieg"

Beknopt en boeiend overzicht van de Spaanse geschiedenis. Hispanist Robert Lemm over een land waarvan bet verleden getekend is door de confrontatie tussen christendom en islam. Robert Lemm presenteert in dit overzicht, reikend vanaf de Romeinen tot aan onze dagen, alle cruciale geheurtenissen en sleutelfiguren die bet Spaanse verleden hehhen gevormd. Het boek besteedt naast de politieke hoofdlijnen en een overzicht van de sociaal-economische verhoudingen ook ruim aandacht aan karakteristieke culturele stromingen, schrijvers en kunstenaars.

Bovendien staat Lemm stil bij parallelle ontwikkelingen in Spaans Ameriha en de rest van Europa. Zonder zich door modieuze (voor)oordelen te laten afleiden heeft Robert Lemm alle perioden uit Spanjes rijke geschiedenis compact en evenwichtig behandeld. Hij heeft zijn boek hovendien een even verrassende als eigenzinnige visie op bet recente verleden meegegeven.

Robert Lemm over de Spaanse Burgeroorlog blz. 253:
"Over een aantal dingen zijn alle historici het eens. Het verloop van de vierde burgeroorlog ressorteerde onder het schaakspel van de grootmachten, de overwinning van de nationalisten voltrok zich middels actieve interventie van Duitsland en Italië, en de nederlaag van de republikeinen lag grotendeels aan het zelfzuchtige gemanoeuvreer van de Sovjet-Unie en de `neutraliteit' van Frankrijk. Wat binnenslands de doorslag gaf, was het feit dat de nationalisten over een leger beschikten en één leider kozen, terwijl de ruziënde republikeinen elkaar het presidentschap niet gunden en geen noemenswaardig leger bezaten, want dat hadden ze nagenoeg afgeschaft.

De rest was propaganda, waarbij opgemerkt mag worden dat de rol daarvan nog nooit zo groot was als op dat moment. Voor eerst voelden vele mensen in verre landen zich gepassioneerd betrokken bij wat er in Spanje gebeurde. Iedereen wilde er een mening over hebben maar weinigen kenden Spanje langer dan vanaf 1936. De verwarring als gevolg van de onbekendheid met het Spaanse verleden, die werd vertroebeld door de ideologische strijd in de media van de `burgerlijk-kapitalistische' landen, gaf de aloude zwarte legende een nieuwe dimensie. Wat vroeger de elitaire reizigers deden, deden nu de journalisten. Ze schreven wat het publiek van hun verschillende plaatsen en achtergronden wilde horen. Overal koos men, ongehinderd door kennis, partij. De Spaanse smaakmakers, die al eeuwen lang trendvolgers waren, namen de slogans van voornamelijk Italiaanse en Russische herkomst slaafs over."

Robert Lemm (º1945), hispanist, historicus, essayist en vertaler (Martinus Nijhoff Prijs 1979) schreef een groot aantal boeken en artikelen over Spaanse en Latijns-Amerikaanse geschiedenis en cultuur. Een bloemlezing van zijn artikelen verscheen kort geleden onder de titel Een literatuur van verwondering. Bij De Arbeiderspers verscheen in 1996 Eldorado, werkelijkheid en droom.