Ongetwijfeld de grootste en meeste bekende verzetsheldin van Frankrijk was Lucie Aubrac (29.06.1912-2007). Als mede-oprichtster van Libération-Sud, één van de belangrijkste en meest actieve verzetsgroepen van de Franse Résistance tijdens de Tweede Wereldoorlog, werd zij door haar onverschrokken moed, gewaagde acties en niet aflatende inzet, het icoon van het Franse verzet.

Lucie, geboren op 29 juni 1912 te Parijs als Lucie Bernard, was al op jonge leeftijd een geval apart. Na haar uitstekende studies in het lager onderwijs legde ze met succes haar ingangsexamen af aan de Normaalschool om onderwijzeres te worden. In de besloten sfeer van het internaat had ze al meteen moeite met het dragen van een schooluniform en, op 17-jarige leeftijd, installeert ze zich op een appartementje in Parijs. Om haar studies en onderhoud te bekostigen werkt ze als afwaster (plongeuse) in de Parijse restaurants.

De Joodse Franse premier Léon Blum, de leider van het Front Populaire

Het zijn roerige tijden tijdens het interbellum, Hitler is in 1933 in Duitsland aan de macht gekomen en de nazi's hebben ook in Frankrijk hun aanhangers. Bezorgd over het opkomende nationaal-socialisme, richt de Joodse politieker Léon Blum (1872-1950) in november 1935 de socialistische partij Front Populaire (Volksfront) op. Het Front Populaire was een linkse coalitie van een aantal socialistische partijen waarin ondermeer ook de PCF (Parti Communiste Français = de Franse communistische partij) zetelde. Tijdens deze woelige jaren van economische crisis en politieke omwentelingen raakt ook Lucie Aubrac in de ban van revolte en verzet. Ze raakt in contact met jonge Polen, Hongaren, Roemenen en Duitsers die naar Frankrijk gevlucht zijn voor het opkomend fascisme in Duitsland en Italië. Wanneer zij naar aanleiding van de Olympische Spelen in 1936 Berlijn bezoekt, wordt ze geschokt door het virulente antisemitisme dat Duitsland in de ban houdt. Terug in Frankrijk engageert zij zich bij jonge communistische partizanen waarvoor ze in de straten van Parijs en tijdens de vele protestmeetings colporteert met linkse propagandabladen en -magazines.

Ook extreemrechts dat openlijk met de Duitse nazi's en Italiaanse fascisten dweepte begon zich te organiseren. Bekende organisaties waren bv. La Cagoule (=de bivakmuts) opgericht door Eugène Deloncle. La Cagoule was de bijnaam van Organisation secrète d'action révolutionnaire nationale. Ook het monarchistische l'Action française van Maurice Pujo en van huisideoloog Charles Maurras werd gevreesd. De Action Française was in 1898 opgericht ten tijde van de Dreyfuss-affaire die gans Frankrijk verdeelde en A.F. nam openlijk stelling tegen hen die het opnamen voor de Joodse kapitein Dreyfuss. Alfred Dreyfuss werd valselijk beschuldigd voor landverraad, werd veroordeeld en enkele jaren opgesloten op het beruchte Duivelseiland (l'Ile du Diable). Later bleek zijn onschuld en werd hij gerehabittileerd. Het proces tegen Dreyfuss werd ondermeer verslaan door de journalist Theodore Herzl, die hieruit concludeerde dat ook na een perfecte integratie zoals Dreyfuss toch duidelijk bewezen had, geen waarborg vormde tegen antisemitisme en vervolging. Geïnspireerd door de Zaak Dreyfuss begon Herzl sindsdien te ijveren voor de oprichting van een onafhankelijke Joodse staat.

Intussen had in mei 1936 Léon Blum met zijn linkse coalitieblok de parlementaire verkiezingen overtuigend gewonnen en werd de nieuwe eerste-minister van het land. De socialist Blum, de eerste Jood ooit die zulke hoge positie in Frankrijk kon bereiken, groeide net zoals Alfred Dreyfuss achtendertig jaar voordien, voor extreemrechts uit tot hèt ultieme 'bewijs' voor het bestaan van het denkbeeldige Joods-bolsjewistische complot. Blum voert nog een aantal belangrijke sociale hervormingen door maar wanneer in juli 1936 de Spaanse Burgeroorlog uitbreekt, moet hij de Franse positie bepalen tov het Spaanse conflict. Hij roept op om het gelijknamige Spaanse Frente Popular-kabinet te steunen tegenover de militaire staatsgreep, geleid door onder meer Emilio Mola, Generaal Francisco Franco en José Sanjurjo.

José Giral, de eerste-minister van de wettig verkozen Frente Popularregering in Spanje, roept de Franse regering om dringende materiële hulp en Blum stemt er aanvankelijk mee in om vliegtuigen en artilleriewapens naar Spanje te zenden. La Cagoule en Action Française verwelkomen het regime van Franco en zullen na de inval van de nazi's in Frankrijk ook hun steun geven aan het collaborende Vichy-regime van generaal Pétains. La Cagoule aarzelde niet om geweld te gebruiken en zelfs een bommencampagne te lanceren. Zo vernielde twee bomaanslagen op 11 maart 1937 de inboedel van het Franse patronaat en van de l'Union patronale interprofessionnelle te Parijs.

Onder druk van de Britse regering, geleid door Stanley Baldwin en Anthony Eden en door meer rechtsgezinde medewerkers binnen zijn kabinet, moet hij zijn mening herzien en roept tot veler verbazing en ontgoocheling alle andere landen in Europa om niet tussenbeide te komen in de Spaanse Burgeroorlog. Deze onbegrijpelijke ommekeer wordt hem niet in dank afgenomen door zijn coalitiepartner de PCF, de Franse communisten, die prompt grote demonstraties organiseert tegen de non-interventiepolitiek van het regeringskabinet van Léon Blum. Het land staat spoedig in rep en roer, er vallen vele doden en gewonden en op 22 juni 1937 valt het kabinet van Blum en wordt hij vervangen door Camille Chaumtemps. Opnieuw in de oppositie beland en vrij van alle druk lanceert Blum een nieuwe campagne om de non-interventiepolitiek tegen Spanje te beëindigen. Op 13 maart 1938 wordt Blum opnieuw eerste-minister en heropent onmiddellijk de grens met Spanje om grote zendingen militair materiaal toe te laten in de strijd tegen Franco. Blum komt andermaal onder grote extreemrechtse druk te staan door politieke figuren zoals de oorlogsheld van WO I Maarschalk Henri-Philippe Petain en Maurice Gamelin.

Op 10 april 1938, wordt het kabinet van Léon Blum opnieuw ten val gebracht en wordt hij vervangen door Edouard Daladier als eerste-minister. Wanneer Duitsland in mei 1940 Frankrijk aanvalt, kan Blum ontsnappen naar het niet bezette zuiden van Frankrijk, waar Pétain in Vichy zijn collaborerend kabinet opricht. Pétain zal in oktober 1940 de aanhouding van Blum bevelen. Samen met Edouard Daladier en Paul Reynaud zal Blum in februari 1942 door het Vichy-regime voor landveraad veroordeeld worden en door Pétain uitgeleverd worden aan de nazi's die hem tot aan de Bevrijding in 1945 opgesloten houden in verscheidene concentratiekampen tot hij in mei 1945 uit het KZ Buchenwald zal bevrijd worden door de Amerikanen.