Eind september 1941 was de onenigheid binnen het VNV nog toegenomen. Jef François, Pol Le Roy en een groep medestanders verlieten het VNV en trokken naar de Algemeene SS-Vlaanderen.

Er was echter nog een derde kaper om de macht opgedoken namelijk de De Vlag (Deutsch-Vlaemische Arbeitsgemeinschaft) van Jef Van de Wiele. Met de aanstelling van SS-Gruppenführer Berger kozen de nazi's voor de De Vlag als de enige toekomstige nationaal-socialistische partij in Vlaanderen en de De Vlag zal tussen midden 1941 en eind 1942 uitgroeien tot de sterkste mededinger van het VNV.

Op 22 januari 1942 sneuvelde SS-Untersturmführer Reimond Tollenaere aan het Oostfront te Kopcy bij Leningrad. De verslagenheid was groot bij het VNV. Staf de Clercq had in Tollenaere steeds een waardige opvolger gevonden voor zichzelf. Tijdens de zomer van 1942 ging het VNV de opbodpolitiek aan met de De Vlag om de gunst te winnen van de Duitse bezetter.

Met veel machtsvertoon werden grootse manifestaties gehouden, vooral in Brussel. In de greep naar de politieke macht in Vlaanderen had het VNV ervoor gezorgd dat honderden VNV'rs gouverneur, burgemeester, secretaris-generaal of ambtenaar in ministeries en andere overheidsinstellingen waren geworden. Ook bij de rijkswacht en de politie waren vele nieuwe leden VNV'rs. Aldus trachtte het VNV het bestuursapparaat hoe langer hoe meer in handen te krijgen.

Een en ander miste ook het effect niet bij het IJzerbedevaartcomité. In februari 1942 liet Prof. Frans Daels aan de VNV-leider Staf de Clercq weten dat hij de bijeenkomsten van de Raad van Leiding niet meer zou bijwonen, 'zolang het VNV zich al te Duitsvriendelijk bleef opstellen'. Wat uiteraard in contradictie was met zijn eigen wervingscampagne voor het Oostfront die onverminderd voortduurde.

De IJzerbedevaart van dit derde oorlogsjaar had met een aantal tegenslagen te kampen. Zo weigerde de pastoor van Kaaskerke, Modest Vyncke, om nog langer de mis op te dragen in de crypte. 'Hij wou geen flamingant meer zijn en hij zou nu niets meer doen voor de Vlaamse kwestie'. Pastoor Vyncke had in een van zijn preken uitgehaald naar een aantal 'zwarten' in zijn parochie en 'hun zielen naar de eeuwige verdoemmenis gewenst'. Ook priester Cyriel Verschaeve die werd aangekondigd als spreker haakte af 'wegens ziekte van zijn zuster'.

Aanwezig waren wel Henrik Elias, Dr. A. Borms, Edgar Lehembre, Jeroom Leuridan, Vansteenland, Mevr. Dosfel, Mevr. Maréchal, Bulckaert e.a. Naast een Duitse delegatie was er ook een afvaardiging van de NSBNationaal-Socialistische Beweging) van Anton Mussert uit Nederland present. (

Tijdens deze IJzerbedevaart vond er ook een plechtig 'eerherstel' plaats. Met name de verbrijzelde huldezerkjes van de gesneuvelde activisten aan het IJzerfront, die in 1925 werden gebruikt voor de aanleg van betonwegen in Adinkerke en West-Vleteren, werden hier bijgezet in de crypte.

De SS-man, het blad van de Algemene SS-Vlaanderen onder de redactie van Ward Hermans, voor wie het allemaal nog niet radicaal genoeg was, schreef op 3 oktober 1942: "...de IJzerbedevaart ware wellicht het signaal der redding geworden indien deze mannen op de hoogte geweest waren van de taak waartoe zij zich geroepen waanden: indien zij werkelijke leiders, voortrekkers en geen lijders, geen vrome kandidaat-martelaren, katholieke en professorale Gandhisten en remmers geweest waren!"