|
Pagina 3 van 7
De eerste naoorlogse Bedevaart en de heropbouw van de Toren
De dynamitering van de 'Toren van Daels' (zoals de eerste IJzertoren wordt genoemd) maakte bij de Vlaamse strijd- en cultuurverenigingen hevige reacties los. Ook de regering veroordeelde deze aanslag. Kort na de dynamitering van de IJzertoren kwam het tot de eerste naoorlogse manifestaties van de Vlaams-nationalisten.  Op 28 april 1946, zes weken na de aanslag, vond op het initiatief van Jules Cardijn, een zgn. "Jeugdbedevaart van eerherstel" plaats. Enkele duizenden vlamingen, waaronder talrijke CVP (=CD&V) -parlementsleden woonden deze bedevaart bij. Deze mini-bedevaart mocht plaats hebben op voorwaarde dat de Belgische driekleur wapperde en de Brabançonne, het Belgisch volkslied, werd gespeeld. Dankzij de tussenkomst van enkele politiekers komt Clemens De Landtsheer vervroegd op 1 juni 1948 vrij. Onmiddellijk neemt hij zijn vroegere werk weer op en organiseert hij op 22 augustus 1948 de eerste naoorlogse IJzerbedevaart, die wordt bijgewoond door ongeveer 10.000 Vlaams-nationalisten. Die krijgt het nummer XXI mee, want de vijf oorlogsbedevaarten worden niet meer meegerekend(!) Pieter-Jan Verstraete, auteur van 'De Oorlogsbedevaarten' (zie bronnen): "Vooraleer Frans Daels eerst naar de abdij van Westvleteren en later naar Zwitserland vluchtte, stelde hij voor de archieven van het IJzerbedevaartcomité te verbranden. Maar uiteindelijk gebeurde dat niet en werden de archieven in een kartonnen doos op het erf van boer Pauwels te Kaaskerke ingegraven. Toen dat jaren later weer werd opgegraven, was een deel beschadigd, maar bewees het nog bewaarde gedeelte dat vijf IJzerbedevaarten uit de geschiedenis geschrapt waren. Waarom? Omdat de CVP dat eiste in ruil voor het geld waarmee de IJzertoren, de Stenen Inciviek , zou heropgebouwd worden na het dynamiteren ervan in 1946.
 Het zwarte verleden van de Vlaamse beweging bezit veel van die witte vlekken, stukken geschiedenis die gewoon geschrapt werden en nadien nooit meer rechtgezet. Ik nam de archieven van het comité door samen met Carlos Van Louwe, gewezen ondervoorzitter, die de archieven eerst in zijn bezit kreeg en ze pas na een tweespalt in het IJzerbedevaartcomité liet inkijken. Samen hebben we dit stuk verdwenen geschiedenis nu te boek gesteld." Door het IJzerbedevaartcomité wordt intussen druk gelobbyd en flink gemobiliseerd door de vele naoorlogse Vlaams-nationale groeperingen en het comité begint fondsen in te zamelen voor de bouw van een nieuw monument. Met het puin van de vernielde Toren werd in de zomer van 1948 een kruis op de beschadigde crypte opgericht en op 22 mei 1949 wordt de eerste steen gelegd van de PAX-poort. Jongeren van Vlaams-nationale jeugdbewegingen en studenten organiseren werkkampen om met de brokstukken van de vernielde toren de PAX-poort of Poort van Vrede op te bouwen, die de nieuwe toegang van de IJzerbedevaartweide zal vormen. Tegen de PAX-poort worden de beschadigde beelden van Karel Aubroeck geplaatst.  Onder impuls van de eerste naoorlogse voorzitter Jan-Frans Fransen (1946-1965) wordt vanaf 1952 met de heropbouw gestart van de nieuwe IJzertoren. De oude die 50 meter hoogte bereikte zou een haast identieke tweelingtoren krijgen maar dan wel één die een pak hoger reikte namelijk 84 meter. In 1965 is de IJzertoren eindelijk af en wordt officieël ingehuldigd. Ondertussen leeft de oud-voorzitter Frans Daels nog steeds in ballingschap in Zwitserland en worden er vele komiteiten opgericht om Daels terug in het land èn in het zadel te krijgen. Zo bijvoorbeeld ook Karel Dillen, die later het Vlaams Blok zal oprichten, laat zich in die periode niet onbetuigd. Dillen schreef toen voor het blad 'Opstanding' dat het officieële spreekorgaan was van de eerste naoorlogse vlaams-nationale partij de Vlaamse Concentratie opgericht op 14 mei 1949, en die de voorloper was van de Volksunie, dat later versnipperde naar het huidige Vlaams Belang (=Blok), N-V.A en Spirit. (zie verder) In 1954 openden foute Vlamingen en hun Vlaams-nationalistische sympathisanten ten behoeve van de 'beproefde Vlamingen' en hun familie een 'Huize Professor Dr. Daels' dat ondergebracht was in een groot kasteel te Wakken (nabij Waregem) met een prachtig park van vier hectare en een grote vijver. In het midden van de jaren vijftig eisten de IJzerbedevaarders amnestie voor Daels. Op de 30ste IJzerbedevaart in 1957 wordt aan Daels, die ondertussen nog steeds als banneling in Zwitserland leeft, het erevoorzitterschap verleend. In 1959 mag Daels terug naar België keren. Het IJzerbedevaartcomité blijft op dubbelzinnige wijze met haar zwarte oorlogsverleden omspringen. Zo wordt in 1971 Jozef Coene de nieuwe voorzitter. 'Seppe' Coene was destijds gouwleider voor het VNV van Oost-Vlaanderen en werd na de oorlog veroordeeld. Onder zijn impuls wordt in 1977 een 'jubelbeiaard' geplaatst in de IJzertoren. Elke klok werd gepeterd en gefinancierd door een individu, een familie, een groepering of een bedrijf. Een 'fa-klok' draagt de vermelding 'Sneyssens Gent-Oostfront 40-45' en verwijst naar de Gentse afdeling van het Sint Maartensfonds, dat de gewezen Oostfronters en hun familieleden groepeert.  Een 'la-klok' werd gefinancierd door 'Broederband', een overkoepelende organisatie van oorlogsdelinquenten. Een 're-klok' blijkt een geschenk te zijn van de Luitenant De Windekring, een organisatie van Vlaamse officieren die collaboreerden met het Duitse nationaal-socialisme. De tonen van de collaboratie zullen nog lang over de IJzervlakte blijven galmen.... In 1981 wordt de zoon van wijlen Frans Daels, Paul Daels (1921-1988) de nieuwe IJzerbedevaartcomité voorzitter. Paul Daels die al sinds 1 januari 1943 in het comité zetelde en vanaf 1955 opgenomen werd in het inmiddels herschikte IJzerbedevaartcomité, was tijdens de bezetting de Gouwleider voor Groot-Gent van het NSJV (Nationaal-Socialistische Jeugd Vlaanderen) geweest. Maar niemand die daar erg in had of aanstoot aan nam. In 1989 komt hij onverwachts te overlijden en bestuurt Lionel Vandenberghe van 1989 t/m 2002 de IJzerbedevaarten. Huidige voorzitter sinds 2003 is Walter Baeten.
|
