IJzerbedevaart: en toen waren er twee...

Op de 73ste IJzerbedevaart (dd.27.08.2000) volgt dan het 'historisch pardon' dat Frans Verdoodt in naam van het IJzerbedevaartcomité uitspreekt. Uit die toespraak van Verdoodt: "...staande op de symbolische site van de IJzertoren, meen ik dat een historisch pardon over bepaalde onderdelen van het verleden onontwijkbaar is. Het is een pardon over de vergissingen en beoordelingsfouten en de verkeerde allianties uit het verleden dat straks bijna zestig jaar achter ons ligt. Dat pardon moet de ban breken waarin wij vastgehouden worden en waarin wij ook onszelf blijven opsluiten. (...) Ook de zogenaamde 'oorlogsbedevaarten' tijdens de Tweede Wereldoorlog behoorden tot die negatieve evolutie in de Vlaamse Beweging in het algemeen en het Vlaams Nationalisme in het bijzonder"

Door dit 'historisch pardon' lijkt de definitieve breuk tussen de radicalen en de gematigden onafwendbaar. De Volksunie toont zich verheugd en het Vlaams Blok is uitermate ontgoocheld. VB-voorzitter Frank Vanhecke op 29.08.2000: "Wat het 'grote pardon' betreft, dat tot drie keer toe werd uitgesproken, is het Vlaams Blok van oordeel dat dit een tactische blunder was. Zeker, binnen Vlaanderen is een debat over het oorlogsverleden op zijn plaats, maar daar gaat het niet om. Het uitblijven van amnestie in dit land heeft immers niets te maken met het uitblijven van verontschuldigingen. Franstalig België heeft altijd het oorlogsverleden gebruikt om heel Vlaanderen te stigmatiseren, en zal dat altijd blijven doen, verontschuldigingen of niet. Binnen Vlaanderen is wederzijdse verzoening zeker mogelijk, binnen België blijven amnestie of eerherstel een utopie."

In de zomer van 2002, n.a.v. van de 75ste IJzerbedevaart 'Samen toekomst maken', komt het tot een openlijke breuk tussen het Vlaams Blok en het IJzerbedevaartcomité. Het Vlaams Blok dient zelfs twee dagen voor de IJzerbedevaart op 23 augustus 2002 een voorstel in de Senaat in, met de vraag om een commissie op te richten die de dynamitering van de IJzertoren op 16 maart 1946 moet onderzoeken(!)

Eind 2002 besluit het Vlaams Blok zelf een alternatief IJzerbedevaartcomité op te richten en haar eigen radicale IJzerbedevaarten te organiseren. De Werkgroep Radicalisering IJzerbedevaart wordt opgedoekt en een nieuw organiserend comité, IJzerwake vzw, wordt opgericht. Alhoewel de partijtop van het Vlaams Blok beweert dat dit geen initiatief van de partij is, volstaat het om de samenstelling van de Raad van Beheer van IJzerwake vzw door te lichten en vast te stellen dat het de zoveelste mantelorganisatie van het Vlaams Blok is.

De eerste 'IJzerwake' vond plaats op zondag 24 augustus 2003, een week vóór de bedevaart te Diksmuide, aan het monument van de gebroeders Van Raemdonck te Steenstrate nabij Ieper. Het Vlaams Blok legt gratis tientallen bussen in om de radicalen naar Steenstrate te voeren, en verstuurt brieven om de IJzerbedevaart te boycotten en om hen massaal naar de IJzerwake te laten oprukken. Op de 76ste IJzerbedevaart van 2003 wordt een diepe zucht van verluchting geslaakt en wordt er -voor het eerst in vele jaren- de meest rustige en vredevolle naoorlogse bedevaart gevierd.