Verzet.org - Die Swingjugend. Jongerenverzet tegen de nazi's

Eind jaren zeventig maakte ik in Antwerpen een schokkende ervaring mee die onwillekeurig herinnerigen oproept naar de cultuurcensuur van de jaren dertig/veertig tijdens het Derde Rijk. Op zondag 23 april 1978 woonde ik in het Antwerpse Sportpaleis het Vlaams Nationaal Zangfeest bij. Dat is een jaarlijks weerkerend Vlaams zangspektakel dat door de vzw Algemeen Nederlands Zangverbond (ANZ) al sinds 1949 in het Sportpaleis wordt georganiseerd.

In de editie van 1978 stond deze keer onder meer de nationaal en internationaal befaamde Brusselse jazzmusicus Toots Thielemans op het programma. Toots zal het zich zijn hele leven lang blijven heugen.

Toen Toots de eerste jazz-tonen aanhief, stormden plotseling enkele vlaams-nationalisten het podium op, en verscheurden de partituren van Toots Thielemans. Een deel van het publiek was even perplex geslagen maar op het podium en ook in de zaal van het ANZ klonk het "Geen negermuziek op ons Zangfeest!". Onder een deel van het Vlaams publiek klonk spontaan luid gejuich en applaus op.

Onbegrijpelijk en onaanvaardbaar! De muziek van Thielemans behoort ruim een halve eeuw na de nazi-censuur, blijkbaar voor een steeds groeiend gedeelte van het Vlaamse publiek nog immer tot de "Entartete Musik" (Ontaarde Muziek). Datzelfde haatpubliek van Vlaams-nationalisten dat zich sinds eind jaren zeventig terugvind in het Vlaams Blok-Vlaams Belang.

De jeugdbeweging van het Vlaams Belang roffelt en marsjeert op de IJzerwake van 2004

De jeugdbeweging van het Vlaams Belang roffelt en marsjeert op de IJzerwake van 2004

En dan te bedenken dat Toots Thielemans met de grootste muzikanten heeft gemusiceerd zoals bv Duke Ellington, Miles Davis, Dizzie Gillespie en ja ook met Count Basie één van de idolen van de Swingjugend. Daarnaast deed Toots ook nog veel studiowerk met Paul Simon, Elton John, Sting, Paul McCartney en vele anderen.

Ik herinner me dit voorval nog zeer goed, want het toeval wilde dat ik de dag nadien 's avonds in de Koningin Elisabethzaal te Antwerpen, een concert bijwoonde van diezelfde Toots Thielemans o.l.v. de Nederlandse dirigent Rogier Van Otterloo. Op het podium verhaalde hij aan zijn publiek, nog steeds zichtbaar aangeslagen, over dit onbegrijpelijk incident.

De toeschouwers sprongen spontaan op uit hun dure zitjes en brachten een minutenlange staande ovatie voor deze bijzondere en fijnbesnaarde kunstenaar. Toots die absoluut een monument is in de jazz-muziek, hier in België en in de rest van de wereld. Na afloop van het concert van Toots wist ik het wel zeker: ik zou nooit meer aan een Vlaams Nationaal Zangfeest deelnemen!
"Niet de geschiedenis, maar de mens herhaalt zich steeds."
(F. Voltaire 1694 - 1778)