Over de concentratiekampen, de gaskamers, de uitroeiing van zes miljoen joden door de nazi's zijn al bibliotheken volgeschreven. En toch, ondanks alle documentatie, ondanks alle genoteerde getuigenissen is er een groot raadsel gebleven. Hoe voltrok de holocaust zich concreet, in detail, van dag tot dag? Claude Lanzmann, schrijver en cineast, wilde het onvoorstelbare dat de nazi's aan het eind van de oorlog letterlijk in de vergetelheid hoopten te hebben gebracht, nog eenmaal achterhalen, vastleggen, noteren, tot in de kleinste bijzonderheden.

Tien jaar lang heeft hij de plekken, de gezichten, de stemmen opgezocht, gefilmd, aanhoord. Hij maakte een film van negenenhalf uur. De film was de sensatie van het filmfestival van Venetië 1985. Dit is dus het boek dat bij de film hoort. "Deze onontkoombaarheid wordt ook bereikt door Lanzmanns niet aflatende nieuwsgierigheid naar details, naar hoe het precies allemaal ging. Waar stopte de trein? Waar lag het perron? Wat zeiden de Duitsers als de wagon openging? Hoe zagen de gaskamers er precies uit? In al die details wordt de vernietiging van de joden zeer tastbaar, zeer concreet onontkoombaar."(uit Trouw)

---

Lees ook deze DVD-film besprekingen op Verzet.org:
•  SHOAH - Filmdocument van C. Lanzmann
•  Sobibor 14 octobre 1943, 16 heures.(C. Lanzmann) 1 DVD; speelduur 135 minuten; kleur
•  Un Vivant Qui Passe (C. Lanzmann) 1 DVD; speelduur 65 minuten; kleur/zw-wit

Ooggetuigen- en verhalenbundels van de oorlog

Lees ook deze boekbesprekingen op Verzet.org:
•  Schokkende redevoeringen (J. P. Guépin)
•  De Spaanse Burgeroorlog - Ooggetuigen spreken na de dood van Franco (David Mitchell)
•  Stemmen buiten de tijd, brieven en dagboekfragmenten uit dertig landen 1939-1945
•  Onze tijd in documenten (Dr. J. Demey en R.C.F. Dhondt)
•  De eeuwige oorlog. Oorlogsverhalen (Primo Levi, Yoram Kaniuk, G.L. Durlacher e.a.)
•  Ooggetuigen van het Derde Rijk (Willem Melching en Marcel Stuivenga)
•  Vergeten stemmen van de Tweede Wereldoorlog (Max Arthur)
•  Ooggetuigen van de Tweede Wereldoorlog (Conny Kristel)
•  Het gezicht van de oorlog (Martha Gellhorn)
•  Ooggetuigen van de Tweede Wereldoorlog (Boudewijn van Houten)
•  De Getuigen-Geschiedenis van WOII in ego-documenten (Boudewijn van Houten)
•  SHOAH-Oor-en ooggetuigen van de holocaust (Claude Lanzmann)
•  Chassidische vertellingen over de holocaust (Yaffa Eliach)
•  Een Klein Ogenblik. Verhalen uit de Holocaust (Ida Fink)
•  Opdat wij niet vergeten. Herinneringen van overlevenden van de holocaust (Michael Horbach)