Heinrich Himmler over Aktion Reinhard

Een memorabel en wellicht een van de afschuwelijkste documenten, is de beruchte toespraak die de Reichsführer van de SS Heinrich Himmler hield in Posen (Poznan) op 6 oktober 1943. Die dag had hij in de Gouden Zaal van het slot van Posen (hoofdstad van de Warthegau, geannexeerd Pools gebied) een groot aantal Gouw- en Rijksleiders verzameld en sprak hen toe in zijn beruchte 'Rede auf der Gauleitertagung'. Twee dagen eerder - 4 oktober 1943 - had hij op diezelfde plaats de SS-top toegesproken bekend als de 'Rede zu den SS Fuhrern' en op 14 oktober 1943 zal hij in Bad Schachen ten overstaan van een groep hooggeplaatste Leger-officieren een variant op beide voorgaande redes herhalen gekend als de 'Rede zu den Befehlshabern der Wehrmacht'.

Tijdens deze drie beruchte redes, die maar in weinig details van elkaar verschillen, laat Himmler zowat alle maskers vallen en herroept hij alle leugens en verdoezelingen omtrent de Jodenmoord die hij tot dan had verspreid en door zijn propagandadienst in leven gehouden, in alle koelbloedige nuchterheid vallen. De tijd van verhullende termen zoals 'Evakuierungen... einschl. Sonderbehandlung', 'durchgeschleust nach Osten' enz. werd door de Rijksleider van de SS zelf expliciet toegelicht wat ze betekenden, op welke moeilijkheden bij de massamoorden ze te maken hadden gekregen en de eeuwige zwijgplicht die iedereen die erbij was kreeg opgelegd. Himmler had al lang de hoop opgegeven dat hij de holocaust nog langer verborgen kon houden en wilde zijn eigen toekomst veilig stellen door alle belangrijkste leiders in de oostelijke bezette gebieden mee in het bad van georganiseerde moord en doodslag te nemen.

Heinrich Himmler op 6 oktober 1943: "Hiermee zou ik graag de kwestie van de Joden afsluiten. U bent nu op de hoogte en u houdt deze kennis voor U. In de verre toekomst kan men misschien beslissen of het Duitse volk hierover moet worden ingelicht. Ik geloof dat het beter is dat wij - met zijn allen - dit voor ons volk gedragen hebben, de verantwoordelijkheid op ons genomen hebben (de verantwoordelijkheid voor een resultaat, niet enkel voor een idee) en nemen dit geheim mee in ons graf."

Het Duitse leger had het afgelopen jaar overal belangrijke nederlagen moeten incasseren en werd zowat op alle fronten gedwongen zich terug te trekken. In samenspraak met Hitler werd besloten om zoveel mogelijk leidende figuren binnen het Derde Rijk medewetende en medeplichtigen te scheppen, door ze deelgenoot te maken aan de enorme misdaad tegen de menselijkheid waarin ze de afgelopen jaren allemaal min of meer verstrikt waren geraakt. Alle hooggeplaatste nazi's moesten erbij betrokken worden door hen voldoende in te lichten over de holocaust, zodat niemand achteraf nog de dans kon ontspringen door een beroep te doen op zijn onwetendheid of onschuld. Aldus wilde hij de leiders de wetenschap van deze nuchtere onthullingen dwingen om tot het uiterste te gaan in de eindstrijd van het Derde Rijk tegen het denkbeeldige Judeo-Bolsjevistische complot en hen tegelijk ook duidelijk maken dat er voor niemand een uitweg bestond uit deze situatie: ze hadden allemaal in mindere of meerdere mate meegedaan en Himmler en Hitler maakte hen aldus met zijn allen medeverantwoordelijk voor wat reeds achter de rug was en wat er nog zat aan te komen, want het moorden zal nog tot het einde en tot de laatste minuut van de oorlog in alle hevigheid blijven doorgaan...

In het westen waren de afgelopen jaren verschillende mensen toegekomen die uit de concentratiekampen en/of vernietigingskampen waren ontsnapt, anderen waren ter plaatse geweest in hun functie van bv. medewerker aan het Rode Kruis of waren aanwezig geweest bij de massacres die door de Einsatzgruppen werden aangericht in de Baltische Staten en in de Oekraïne. Een voor een waren al de getuigenissen en verslagen uitgelekt naar het Westen, Engeland en in de Verenigde Staten. De verontwaardgde reactie van de Geallieerden op de Judeocide zal zich helaas enkel verbaal uiten, en voor de redding van de Joden zal zich geen enkele regering daadwerkelijk inzetten. Roosevelt en Churchill waren van mening dat eerst de oorlog moest beëindigd worden en dan zou het slachten van het Joodse volk tegelijk ook mee ophouden. Behoudens vele persoonlijke reddingsacties was het lot van het overgrote deel van het lot van de Europese Joden bezegeld en niemand die vandaag nog ontkent dat de besluiteloosheid en zwijgzaamheid in de hoogste geallieerde kringen, voor een deel verantwoordelijk blijven voor wat er nadat ze werden ingelicht en nog niks ondernamen om een einde te maken aan deze verschrikkelijke moorden van het gruwelregime van het Duitse Rijk.

Het bleef dus allemaal bij woorden en brave intenties maar ook die maakten al genoeg indruk op de leiders van het Derde Rijk om zich in te dekken tot het moment dat de oorlog afgelopen zou zijn en rekenschap zou worden geëist voor wat er zich tijdens het naziregime heeft afgespeeld. Al in oktober 1942 hadden de geallieerden bekendgemaakt dat ze na afloop van de oorlog degenen die verdacht werden van oorlogsmisdaden voor een internationaal tribunaal zouden brengen (wat ook effectief zal gebeuren tijdens het Tribunaal van Neurenberg in 1946). In december 1942 noemden ze de beestachtige politiek van het uitroeien van de joden voor het eerst als een oorlogsmisdaad.

Een half jaar na deze beruchte redes van einde 1943 sprak toenmalig Eerste-minister van Groot-Brittannië Winston Churchill (afb. links) op 11 juli 1944 zijn beruchtste dreigement tot vergelding aan het adres van de nazi's: "Het staat buiten kijf dat dit de grootste en gruwelijkste misdaad in de geschiedenis van de mensheid is, uitgevoerd via een wetenschappelijk apparaat door beschaafde mensen in naam van een groot land en een van de vooraanstaande volken in Europa. Het is duidelijk dat iedereen die in onze handen valt, van wie kan worden bewezen dat hij of zij op enigerlei wijze bij deze misdaad betrokken is geweest, inclusief de mensen die alleen bevelen opvolgden en de slachtingen uitvoerden, ter dood moeten worden gebracht." Ze waren gewaarschuwd, die nazi's!