Verzet.org - Het Joods Verdedigingscomiteit (JVC/CDJ)

Rond 1930 schat men het aantal residerende joden in België rond de 50.000. De meeste van hen verbleven al generaties lang in ons land en waren perfect geïntegreerd. Zij waren actief in alle lagen van de bevolking en hadden een onschatbare en culturele inbreng in onze maatschappij. Sommige Belgische joden stonden in het onderwijs als gewone leraar of professor aan hogescholen en universiteiten. Anderen waren officier in het Belgische Leger, ondernemer in de Antwerpse diamant industrie, waren leurder of marktkramer.

Weer andere joden vermaakten onze bevolking met hun artistieke kunsten in de vele vooroorlogse theaters en schouwburgen van Antwerpen en Brussel een aantal joden was zelfs decennia lang actief in de Vlaamse Beweging! De joodse sportorganisatie Maccabi, opgericht in 1926, nam deel aan zowat elke Belgische competitie en leverde ontelbare Belgische kampioenen, landstitels en bijzondere sportprestaties.

Na de pogroms in Polen en Rusland tussen 1920 en 1933 waren enkele duizenden Oost-Europese joden naar onze contreien afgezakt, maar wanneer Adolf Hitler in 1933 aan de macht komt ontstaat er opnieuw een exodus. Vooral na de Nürenbergwetten van september 1935 verwerft het antisemitisme en de jodenvervolging in Duitsland een wettelijke basis.

Na de aansluiting van Oostenrijk in maart 1938 en vooral de Reichskristallnacht van 9/10 november 1938, ontvluchten 25 à 30.000 joden het Duitse Rijk richting België. Maar niet vooraleer ze volledig uitgeschud en berooid met achterlating van hun bezittingen door de Nazi's Duitsland mochten verlaten. Sommigen vluchtelingen reizen verder naar andere landen zoals Frankrijk of veel verder, de oceaan over naar de Verenigde Staten van Amerika en Canada, de minder fortuinlijken strandden in België.

Op de vooravond van de inval van de Duitsers op 10 mei 1940 wordt het aantal joden, vluchtelingen inbegrepen, geschat op 70.000, waarvan ongeveer 30.000 in Antwerpen woonden en 40.000 in Brussel en Franstalig België. Slechts 6% daarvan bezit de Belgische nationaliteit en daarnaast behoren de andere uit wel 44 verschillende nationaliteiten.

Op het ogenblik dat de nazi's op 10 mei 1940 met hun beruchte Blitzkrieg de Nederlanden onder de voet lopen, vluchtten duizenden joden die zich op dat ogenblik in België bevonden naar Frankrijk. Een aantal joden werd in opdracht van de Belgische regering, samen met enkele duizenden andere Vlamingen en Walen van wie verwacht kon worden dat ze zouden collaboreren met de nazi's of een ander potentieel gevaar konden betekenen, met treinen en legerwagens afgevoerd naar Frankrijk. Onder het wel erg bonte gezelschap bevonden zich zowel Rexisten, VNV'ers en Verdinaso's alsook communisten, socialisten, vakbondsvertegenwoordigers en dus ook joden.

Na de capitulatie en de verovering van Frankrijk vluchtte velen naar het niet bezette deel in het Zuiden van Frankrijk dat door de collaborerende Vichy-regering werd bestuurd. Sommige joden van België vluchtten dan weer naar Engeland om daar in dienst te treden bij de geallieerde strijdkrachten, andere duiken onder en/of treden toe tot één van de vele verzetsgroepen die in oprichting waren. Andere joden keerden na de bezetting van Frankrijk terug naar België, zich niet in het minst bewust van het tragische noodlot dat hen daar wachtte.

Vorige - Volgende >>