|
Staf de Clercq (VNV): Duitschland moet den oorlog winnen! |
|
|
|
|
Sunday 16 May 2004 |
|
Pagina 2 van 8
De Stichting van het VNV (Vlaamsch Nationaal Verbond)
 Onder impuls van Hendrik Borginon (1890-1985), één van de stichters van de Frontpartij en van het VOS (Verbond van Oud-Strijders) en die in tegenstelling tot de Clercq in november 1932 wèl verkozen werd voor de Kamer, wordt op 30 januari 1933 een comité samengesteld met Staf de Clercq als voorzitter. 30 januari 1933 is ook de dag dat Adolf Hitlers partij de NSDAP aan de macht kwam en hij Rijkskanselier werd van Duitsland. Die datum zal later geen toeval blijken.
De bedoeling van het comité is duidelijk: fondsen verzamelen om Staf de Clercq te bezoldigen en die in ruil daarvoor de opdracht krijgt om het landschap van de vele versnipperde Vlaamse partijen, groepen en groepjes samen onder te brengen in een nieuw te vormen partij. Op 7 oktober 1933 is het zover en werd in Gent het Vlaamsch Nationaal Verbond of VNV opgericht.
Uit de stichtingsproclamatie zoals die op 7 en 8 oktober 1933 door de weekbladpers werd verspreid ligt de klemtoon vooral op de hereniging met Nederland in een Groot-Nederlandse volksgemeenschap, de politieke onafhankelijkheid van Vlaanderen en het bekampen van het economisch en politiek liberalisme, het marxisme, de klassestrijd, en tegen de verwording van het parlementarisme:
 "Uit de diepten van ons kultureel en stoffelijk verval is bij alle overtuigde Vlamingen het bewustzijn ontwaakt dat alleen de verovering van onze politieke zelfstandigheid samen met de vestiging der Nederlandsche volkseenheid leiden kan tot de gezonde en harmonische ontwikkeling van ons nationaal bestaan.
Het Vlaams Nationaal Verbond wil met dit grootse doel voor ogen alle Vlamingen opleiden tot volwaardige Dietsers. Het wil de samenwerking tussen de beide Nederlandse volksdelen bevorderen en door het verwekken van een innige wederzijdse liefde voor ons gemeenschappelijk nationaal erfbezit in Noord en Zuid de drang tot hereniging aanvuren."
In wezen verschillen de doelstellingen maar weinig met het programma van het Verdinaso. Maar het water tussen Van Severen en Staf de Clercq blijft te diep. Het gegeven dat Joris Van Severen ook Wallonië tot Groot-Nederland wil samenvoegen blijft voor het VNV onaanvaardbaar.
Staf de Clercq is het typische voorbeeld van de hardwerkende Vlaming, een Pajotse schoolmeester op geruite sloffen die vijftien jaar lang in de gemeenteraad van Kester zal zetelen. Hij werd zeer geliefd bij zijn aanhangers en niet omdat hij niet het geringste intellectuele kaliber had (hij schreef zelfs zijn eigen toespraken niet). Elk jaar riep hij zijn volgelingen bij elkaar op een Landdag en je hoeft niet te raden waar: in zijn eigen dorp op de Kesterheide natuurlijk. De Führer van het Pajottenland wordt hij spottend door zijn tegenstanders genoemd.
 Doch Staf de Clercq laat zich bijstaan door de Raad van Leiding, zoals de partijraad van het VNV heette, en daarin zetelen naast "Den Leider" zoals de Clercq zich laat noemen naar het voorbeeld van de Führer in Duitsland, ook nog Hendrik Elias, advocaat, historicus en VNV-volksvertegenwoordiger, Reimond Tollenaere, advokaat en VNV-volksvertegenwoordiger, die tevens VNV-propagandaleider is en later ook de commandant-generaal van de Zwarte Brigade zal worden, Gerard Romsée, advocaat en VNV-volksvertegenwoordiger en Ernest Van den Berghe, VNV-volksvertegenwoordiger en algemeen secretaris van het VNV.
Later, op 23 oktober 1940 wordt de Raad van Leiding uitgebreid met Frans Daels, Voorzitter van het IJzerbedevaartcomité en Gouwleider voor Oost-Vlaanderen, Edgar Delvo, tot mei 1940 de secretaris van de socialistische Centrale voor Arbeidsopvoeding, en vanaf 1 april 1942 de voorzitter van de Unie van Hand- en Geesteshandarbeiders, Jeroom Leuridan, advocaat, VNV-volksvertegenwoordiger, bestuurslid van het IJzerbedevaartcomité en Gouwleider voor West-Vlaanderen en Raymond Speleers, hoogleraar aan de universiteit van Gent. Later vervoegt ook Jan Timmermans de Raad, Timmermans die in 1944 Baron Leo Delwaide zal opvolgen als VNV-burgemeester van Groot-Antwerpen
In de jaren '30 volgden schandalen en corruptie elkaar op in de gevestigde orde van de Belgische regering. Dit was koren op de molen van de rechtse partijen zoals het VNV in Vlaanderen en REX, de partij van Léon Degrelle in Wallonië. Het VNV neemt onder de naam Vlaams Nationaal Blok(!) voor het eerst deel aan de parlementsverkiezingen van 24 mei 1936 en zowel REX als het VNV oogsten een verpletterende overwinning: Rex won 21 kamerzetels en 12 senatoren en het VNV kan 16 volksvertegenwoordigers naar de Kamer afvaardigen.
 Door het verkiezingssucces van Rex-Vlaanderen zag Staf de Clercq zich genoodzaakt om het op een akkoord te gooien met Rex-Vlaanderen, dat door bemiddeling van Paul De Mont op 6 oktober 1936 werd gesloten. In dat geheim akkoord, dat evenwel twee dagen later al bekend werd, stelden beide partijen dat ze samen zouden ijveren voor een gefederaliseerd België onder de kroon van Leopold III.
Rex zou in Vlaanderen ééntalig worden en meewerken om de verfransing van Brussel te beëindigen. Die samenwerking kreeg concreet vorm door de oprichting van de Arbeidsorde, waarin de fusie van het Vlaamsch Nationaal Syndicaat en de Rex-vakbonden was voorzien. Later, op 17 september 1937, sneuvelde dit akkoord tengevolge van de onderlinge spanningen rond het debat over amnestie voor activisten.
In feite kwam dit akkoord neer op een nieuwe marsrichting van het VNV. Een mededeling van het VNV maakt het akkoord duidelijk: "De Leiding van het VNV heeft beslist alle kansen te aanvaarden en te gebruiken die ons tot zelfregering kunnen brengen en bevestigt dat, in de huidige omstandigheden, de weg naar de Dietse volksstaat gaat over de zelfregering van Vlaanderen in de Belgische staat onder de kroon van Saksen-Coburg."
 Uiteraard was niet iedereen daar gelukkig mee en niet in het minst de Groot-Nederlanders bij het VNV. Maar het VNV hoopte daarmee de opgang van het fascistische Rex in Vlaanderen te neutraliseren, want dat er iets stond te gebeuren in België daarvan was iedereen van overtuigd en Staf de Clercq wilde in geen geval de boot missen als de omwenteling zou plaats vinden. Die gelegenheid zal zich pas voordoen op 10 mei 1940 wanneer de nazi's België overrompelen en 18 dagen later de capitulatie van ons land wordt ondertekend..
Met de parlementsverkiezingen van 1939 doet het VNV andermaal mee onder de kartelnaam Vlaams Nationaal Blok. In Antwerpen is het Flor Grammens (1899 - 1985) die als 'onafhankelijke' de lijst trekt voor het VNV in de Kamer. Dankzij de 'Grammenslijst' behaalt het VNV nog één zetel winst maar stagneert in de rest van Vlaanderen. Rex blijkt echter maar een eendagsvlieg te zijn en lijdt een catastrofale nederlaag. Het valt van 21 kamerzetels terug op 4 en houdt er slechts 1 senator aan over. Tijdens de bezetting treedt Flor Grammens niet toe tot het VNV. De collaboratie met de Duitsers van het VNV is voor hem een brug te ver. Eind oktober 1944 wordt Grammens opgepakt en veroordeeld tot zes jaar opsluiting. In 1950 komt hij weer op vrije voeten maar is zijn politieke rol uitgespeeld.
|
|
Laatst geupdate op ( Saturday 18 October 2008 )
|
