Verzet.org - Het Onafhankelijkheidsfront en de 'valse' Le Soir van 9.11.1943

Het ontstaan van het Onafhankelijkheidsfront/Front de l'Indépendance (OF-FI) vond plaats onder impuls van de Belgische communisten, die in hun strijd tegen het fascisme, na het niet-aanvalspact van 23 augustus 1939 het niet makkelijk hadden om bondgenoten te vinden in hun strijd. Na de Duitse inval op 10 mei 1940 waren vele communisten door de Belgische overheid aangehouden en kwamen ze in Franse concentratiekampen terecht. Anderen waren op tijd kunnen vluchten en leefden ondergedoken.

Tegen het einde van mei 1940 begonnen de communisten met de uitgave van het clandestiene nieuwsblad Voix du Peuple (Stem v/h Volk) en daarvan werd de naam in augustus 1940 veranderd naar Le Drapeau Rouge/De Roode Vaan, dat één van de meeste invloedrijke bladen werd tijdens het Belgische Verzet.

De communisten deden alles om de oorlogsproduktie tijdens de Duitse bezetting te blokkeren. Zo organiseerden zij in in juni 1940 een algemene staking in Luik, en op 10 september 1940 gingen duizenden mijnwerkers in staking in de koolmijnen in de Borinage. Vanaf september 1940 begonnen de communisten zich te reorganiseren.

Begin 1941 vond de KPB (Kommunistische Partij van België) de oprichting van een breed front van verzet in België noodzakelijk. Het doel was om een verzetsgroep op te richten die alle partijen oversteeg, om alle medeburgers wakker schudden en ze met alle beschikbare middelen strijd te stimuleren om actie te voeren tegen de bezetter en de collaboratiebewegingen.

De partijleiding gaf in maart 1941 de opdracht aan Pierre Joye in alle stilte enkele personaliteiten te contacteren. Joye was de hoofdredacteur van de clandestiene "Drapeau Rouge", het partijblad van de KPB en de Franstalige tegenhanger van "De Rode Vaan".

Joye had Albert Marteaux, die begin 1940 overgestapt was van de socialistische partij naar de KPB, aangespoord om een eenheidsfront te stichten en plande een geheime bijeenkomst. Marteaux kwam samen met de priester André Boland, die nog als missionaris in China ervaring had opgedaan in de strijd tegen de Japanners, René De Cooman en de liberale advocaat Fernand Demany, die ex-journalist was bij 'Le Soir'. Bij deze stichtergroep behoorden ook nog de baron Jean Poncelet en de liberaal Albert Procès. Tijdens deze geheime stichtingsvergadering, op 15 maart 1941 in Brussel, werd het Onafhankelijkheidsfront/Front de l'Indépendance (OF/FI) officiëel opgericht.

Er werd meteen het Nationaal Comité opgericht, dat werd samengesteld uit personen van verscheidene partijen en groepen: Norbert Hougardy voor de liberalen , Jean Terfve voor de communisten. Marcel Grégoire was een christen-democraat en René De Cooman was socialist, maar geen van beiden waren officieel door hun partij afgevaardigd.

Onder het Nationaal Comité stond een permanent bureau dat het eigenlijke beleid voerde. Demany werd als secretaris-generaal bijgestaan door Hougardy, die nationaal secretaris werd van het OF/FI en Jean Terfve. Het comité vergaderde om de twee weken om het verzet te organiseren en verzorgde de contacten met de geaffilieerde organisaties. Dankzij Marcel Grégoire zou het OF/FI op het einde van de bezetting de steun krijgen vanuit Londen.

Van een echte samenwerking met de eveneens clandestiene socialistische partij kwam er weinig in huis. De socialisten wantrouwden de communisten en wezen gewapende acties af. Wel stuurden ze een waarnemer naar het OF/FI in de persoon van Marcel Sonneville. Hun eerder negatieve houding belette niet dat vele socialisten actief waren in de vele plaatselijke comités van het OF/FI en bij de partizanen.