Verzet.org - Het Geheim Leger leidt het militaire verzet in België

Wanneer op 10 mei 1940 het Duitse Leger België binnenvalt is de chaos compleet. Op 18 dagen tijd wordt ons land bezet in een tempo dat niemand voor mogelijk had gehouden. De overgrote meerderheid van de Belgische bevolking dacht, na de Belgische capitulatie en nog meer na de Franse overgave, dat niets of niemand die ongelooflijk gestroomlijnde Duitse Wehrmacht kon weerstaan.

Tijdens die Achttiendaagse veldtocht kozen honderdduizenden Belgen de vlucht. Duizenden slaagden er nog in via Duinkerken de overtocht te maken naar Engeland maar nà 4 juni werd die reddingsactie 'Operatie Dynamo' stilgelegd. De meeste vluchtten naar Frankrijk, en na de capitulatie van Frankrijk op 22 juni, zaten honderdduizenden vluchtelingen bij mekaar gepakt in het niet bezette zuidelijke deel van Frankrijk. Zowat anderhalf miljoen Belgen bevonden zich in het onbezette Frankrijk. De terugkeer van die Belgen begon pas vanaf 30 juli, en de laatste zouden pas eind september begin oktober 1940 terug in ons land weerkeren.

Tussen de Belgische regering en Koning Leopold III was het enkele dagen voor de capitulatie tot een openlijke breuk gekomen. De koning had al op 28 mei 1940 de onvoorwaardelijke overgave betekend, want hij vond dat België de strijd verloren had en het beter was om in het land te blijven en te trachten een neutrale politiek te voeren, en niet zoals de Nederlandse koningin Wilhelmina, naar Londen te vluchten. Leopold III trachtte een regeling te treffen met nazi-Duitsland waardoor hij België zou kunnen leiden en met behulp van het Belgisch leger de orde handhaven. Op 9 november 1940 had de koning een ontmoeting met Adolf Hitler in Berchtesgaden en dat zal hem later duur te staan komen. De koning zal tijdens de bezetting 'de stille gevangene van Laken' blijven. Nà de oorlog kwam het omwille van zijn houding, tot de zogenaamde 'koningskwestie' en doet hij troonsafstand in 1951 ten voordele van zijn zoon Boudewijn.

Intussen was de Belgische regering naar Frankrijk gevlucht. Aanvankelijk naar Poitiers en na een reeks omzwervingen via o.m. Bordeaux, naar Engeland. Minister Marcel-Henri Jaspar, een overtuigde anti-nazi en die bovendien met een joodse vrouw was gehuwd, riep de andere ministers op om de strijd tegen Duitsland vanuit Londen verder te zetten. Al op 18 juni bereikte hij Engeland.

De andere ministers bleven nog een tijd op de dool in het zuiden van Frankrijk. Na Jaspar was ook minister van koloniën Albert De Vleeschauwer in Londen toegekomen en die kon op 2 augustus minister Camille Gutt ervan overtuigen om hem te volgen. Pas op 18 oktober 1940 maken ook ministers Paul-Henri Spaak en Hubert Pierlot de overtocht naar Engeland en vormen daar olv. Hubert Pierlot, de Belgische regering in ballingschap. Later vervoegen Julius Hoste, Henri Rolin, Gustave Joassart, Antoinne Delfosse, August De Schrijver en August Balthazar de regering van Pierlot. De ministers Arthur Vanderpoorten en Paul-Emile Janson komen om in de Duitse concentratiekampen en de rest van de ministers hebben het einde van de oorlog afgewacht in het zuiden van Frankrijk.

Na de capitulatie werden 225.000 Belgische soldaten opgesloten in Duitsland die pas vanaf 1941 terug werden vrijgelaten, behoudens dan de beroepsmilitairen. Al in de zomer van 1940 zal zich rond een aantal beroeps- en reservemiltairen, die ontsnapt waren of bijtijds hadden kunnen onderduiken, de eerste militaire verzetsorganisatie vormen: het Belgisch Legioen. Vanaf 1 juni 1944 veranderde deze benaming in Het Geheim Leger. Op 30 december 1942 zal de regering Pierlot in ballingschap, Kolonel Jules Bastin, op dat ogenblik de bevelhebber van het Geheim Leger, officieel erkennen als de bevelhebber van het militaire verzet in België.

Vorige - Volgende >>