Verzet.org - Het Geheim Leger leidt het militaire verzet in België

In de zomer van 1940 proberen een aantal militairen zich opnieuw te hergroeperen en geheime milities te vormen uit de vroegere regimenten. Zo ontstonden er drie groepen: de beweging La Phalange van Xavier de Grunne, het Heropgericht Leger rond reserve-kolonel Robert Lentz en het netwerk van kapitein-commandant Charles Claser dat zich vanaf augustus 1940 het Belgisch Legioen noemt.

Gemeenschappelijke kenmerken van deze groepen waren hun sterke verering voor de koning en de monarchie, en hun afkeer van politici en de politiek. Zij meenden de orde te kunnen herstellen in een staat geleid door een sterke vorst, Leopold III. Later, toen dit niet meer mogelijk bleek, werd het hoofddoel de strijd tegen de bezetter en voor de bevrijding van het land werd het hoofddoel, maar ook het herstellen van de burgerlijke democratie en de bestrijding van de communisten.

In november 1940 richtte de regering in ballingschap de Staatsveiligheid op en die kreeg als taak contact te maken met de vele verzetsorganisaties die over gans België versplinterd opereerden, en een en ander te trachten organiseren en in goede banen te leiden. Eind 1940 waren de twee militaire organisaties van Lentz en de Grunne samengesmolten, en in het voorjaar van 1941 sloten zij zich bij de groep van Charles Claser aan en vormden aldus het Belgisch Legioen.

De organisatie was op typisch militaire leest geschoeid met een hoofdkwartier, vier leiders en vijf diensten, waarvan de dienst Politieke Organisatie zich bezig hield met de samenwerking met andere verzetsbewegingen en informatie vergaarde over de collaboratie, bewapening, genie, transmissie, gezondheid, financiën, enz. Claser bestuurde het hoofdkwartier en Lentz kwam aan het hoofd van de krijgsmacht. De politieke afdeling werd geleid door Charles Terlinden, maart krijgt als adjunct naast zich Charles Vander Putten die later de ganse leiding kreeg van de politieke inlichtingendienst van het Belgisch Legioen en plaatsvervanger werd van Charles Claser.

De strijdkrachten, de OC, werden hiërarchisch ingedeeld. Elk sectiehoofd koos tien adjuncten die op hun beurt tien soldaten rekruteerden, in totaal 111 manschappen per sectie. Elk van de drie zones van ons land had een hoofdkwartier: voor Vlaanderen was dat Gent, voor Brussel en Brabant Brussel zelf en voor Wallonië Namen.

Het gebied Zone I, Vlaanderen, stond onder leiding van kapitein Edouard Franckx. Hoofd van de provincie Antwerpen werd in augustus 1941 kolonel Paul Housmans die kapitein-commandant William Grisar opvolgde. Naast de mobiele Antwerpse groep waren er negen verschillende sectoren: Antwerpen Stad, Deurne, Herentals, Wilrijk, Turnhout, Mechelen, Lier, Arendonk en Oude God (Mortsel). Ook de groep van de Koloniale Hogeschool onder leiding van reservekapitein commandant Laude speelde een belangrijke rol.

In de zomer van 1941 ontstaan er tussen de groep Claser-Lentz en de Staatsveiligheid de eerste contacten. Vandermies, die de Staatsveiligheid vertegenwoordigde werd op 13 juni 1941 geparachuteerd. Blijkbaar had Vandermies een slecht rapport uitgebracht aan de regering in ballingschap en het Belgisch Legioen als 'verdacht' bestempeld. Claser besluit naar Londen te vertrekken om de toestand uit te klaren. Maar dat blijkt nog niet zo eenvoudig te zijn.

Ondertussen werden wel contacten gelegd met de SOE (Special Operations Executive- de Britse geheime dienst) en werd er voor een radioverbinding met Londen gezorgd door de SOE-agenten Jean Scohier en Adolphe Lheureux die op 3 september 1941 werden geparachuteerd. Op 3 oktober 1941 wordt in het kader van Mission Hireling Jean Cassart geparachuteerd met de opdracht: contacten te leggen met de sabotagegroepen en met het hergroeperen van militairen. Cassart heeft allerhande sabotagemateriaal bij zich en ook 1.3 miljoen Belgische franken waarvan 200.000 voor de groep van Claser. Cassart werd verraden en aangehouden op 13 december 1941. Een volledig dossier over het Belgisch Legioen viel in handen van de Duitsers.

Op 18 juli 1942 slaagt Charles Claser er eindelijk in om, via Spanje en Gibraltar, Londen te bereiken. Claser wordt in Londen niet bepaald hartelijk ontvangen en de afkeer en het wantrouwen is wederzijds. Via Henri Rolin, de afgevaardigde van Paul-Henri Spaak en in afspraak met de SOE, krijgt Claser op 5 augustus 1942 een militaire opdracht. Die bestond erin om voorbereidingen te treffen voor een militaire opdracht in de kustzone en van acties te organiseren tegen de vijand verspreid over het ganse grondgebied.

Terug in Brussel begon Claser onmiddellijk met de voorbereidingen. Hij richtte het Belgisch Vrijkorps/Corps Franc Belge d’action militaire op en contacteerde verschillende militaire bevelhebbers van het Belgisch Legioen en ook van andere groepen zoals luitenant-generaal Graff, leider van de NKB (Nationale Koninklijke Beweging-een andere Belgische verzetsorganisatie) en kapitein Gaëtan Van Nooten ook NKB-lid.

Er werden drie mogelijke acties voorzien: de lokale offensieve acties, verdedigingsacties om de offensieve acties te dekken en neutralisaties. Het Vrijkorps werd daartoe in twee groepen opgesplitst:
1) de actiegroep ten westen van de Schelde onder leiding van Kapitein-commandant Leopold Stiers, die in drie regionale eenheden verdeeld was en een doodsbrigade onder leiding van Gustave Dumolin, in totaal 1.700 man sterk;
2) de neutralisatiegroep ten oosten van de Schelde onder leiding van kapitein Gaëtan Van Nooten, onderverdeeld in tien regio’s en 67 sectoren, samen 1.600 manschappen en 6.000 reservisten.

Een hoofdkwartier zorgde voor de coördinatie. Samenwerking met andere groepen werd voorzien. Het probleem van een goede radioverbinding blijft voor problemen zorgen. Drie agenten die op 27 juni 1942 werden geparachuteerd werden meteen aangehouden. Op 27 augustus werden opnieuw radio-operatoren, Sterckmans en Bodson, gedropt maar liepen recht in de armen van de Geheime Feldpolizei en de Abwehr. Bodson werd enkele maanden later terechtgesteld en Sterckmans overleefde gelukkig de concentratiekampen.